Γιατί η εξαίρεση των φυσικοθεραπευτών από τα βαρέα και ανθυγιεινά τινάζει στον αέρα την ισορροπία στο ΕΣΥ

Ένα νέο, σοβαρό μέτωπο εσωτερικής πόλωσης ανοίγει στους διαδρόμους του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), με αφορμή την πρόσφατη νομοθετική απόφαση του Υπουργείου Υγείας να ρυθμίσει επιλεκτικά το καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ). Η κυβερνητική επιλογή να συμπεριλάβει στις ευνοϊκές διατάξεις της πρόωρης συνταξιοδότησης και των ασφαλιστικών διευκολύνσεων συγκεκριμένες μόνο κατηγορίες, όπως τους νοσηλευτές και τους διασώστες του ΕΚΑΒ, άφησε εκτός κάδρου άλλους κρίσιμους κρίκους της νοσοκομειακής αλυσίδας. 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ανάμεσα στους μεγάλους αδικημένους βρίσκονται οι φυσικοθεραπευτές της δημόσιας υγείας, οι οποίοι βλέπουν το Υπουργείο να αγνοεί επιδεικτικά τις αντίξοες συνθήκες κάτω από τις οποίες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.

Η αντίδραση του κλάδου είναι άμεση και δυναμική. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) αποφάσισε να απαντήσει στην κυβερνητική αδιαφορία με την προκήρυξη τρίωρης πανελλαδικής στάσης εργασίας για την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026, από τις 12:00 έως τις 15:00. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι θα πραγματοποιήσουν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Υπουργείο Εργασίας στις 12:30. Η κινητοποίηση αυτή, η οποία τελεί υπό την πλήρη στήριξη και κάλυψη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ), αναμένεται να αναδείξει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το βαθύ αίσθημα αδικίας που επικρατεί στις τάξεις των θεραπευτών.

Η θεωρία του δημοσιονομικού κόστους και η επιλεκτική κώφωση της Πολιτείας

Για να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό των φυσικοθεραπευτών και άλλων παρεμφερών ειδικοτήτων, η πολιτική ηγεσία επιστρατεύει σταθερά το επιχείρημα των αντοχών του κρατικού προϋπολογισμού και του δημοσιονομικού κόστους. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα επιχείρημα που ο κλάδος χαρακτηρίζει ως εντελώς προσχηματικό και ανυπόστατο. Ο συνολικός αριθμός των φυσικοθεραπευτών που υπηρετούν στις δημόσιες δομές υγείας ανά την επικράτεια δεν ξεπερνά τα 650 άτομα. Η ένταξή τους στα ΒΑΕ δεν αποτελεί απειλή για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας, αλλά αποτελεί μια στοιχειώδη κίνηση αναγνώρισης του έργου τους.

Το πιο οξύμωρο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η ίδια η Πολιτεία αρνείται να εφαρμόσει τα συμπεράσματα των δικών της θεσμοθετημένων οργάνων. Το επίσημο Πόρισμα της Επιτροπής Μπεχράκη, η οποία συστάθηκε με σκοπό την αντικειμενική και επιστημονική αξιολόγηση των συνθηκών εργασίας στο ΕΣΥ, έχει γνωμοδοτήσει θετικά για την ένταξη των φυσικοθεραπευτών στα ΒΑΕ. Η επιλεκτική υιοθέτηση των προτάσεων της επιτροπής από τα συναρμόδια Υπουργεία Υγείας και Εργασίας αποδεικνύει ότι τα κριτήρια δεν είναι επιστημονικά, αλλά καθαρά πολιτικά, γεγονός που εκθέτει την κυβέρνηση στα μάτια των εργαζομένων.

Η σκληρή πραγματικότητα στους θαλάμους και τις μονάδες εντατικής θεραπείας

Η εικόνα ότι ο φυσικοθεραπευτής ασκεί ένα επάγγελμα περιορισμένης σωματικής καταπόνησης ή χαμηλού κινδύνου ανήκει στο παρελθόν και δεν έχει καμία σχέση με τη νοσοκομειακή πραγματικότητα. Οι φυσικοθεραπευτές του ΕΣΥ βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης, εργαζόμενοι σε περιβάλλοντα με εξαιρετικά αυξημένη επαγγελματική επιβάρυνση. Είναι παρόντες στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και στους θαλάμους νοσηλείας, ερχόμενοι σε άμεση και παρατεταμένη επαφή με ασθενείς που πάσχουν από μεταδοτικά νοσήματα, γεγονός που τους εκθέτει σε σοβαρούς βιολογικούς κινδύνους.

Επιπλέον, το επάγγελμα χαρακτηρίζεται από ακραία εργονομική επιβάρυνση. Η καθημερινή διαχείριση, η έγερση, η μεταφορά και η επανεκπαίδευση βαρέως πασχόντων, νευρολογικών ή πολυτραυματιών ασθενών απαιτεί τεράστια σωματική προσπάθεια. Οι φυσικοθεραπευτές υποβάλλουν το μυοσκελετικό τους σύστημα σε διαρκή καταπόνηση, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά επαγγελματικών παθήσεων. Το να αρνείται η Πολιτεία να χαρακτηρίσει αυτή την εργασία ως βαριά και ανθυγιεινή αποτελεί μια κατάφωρη υποτίμηση της επιστημονικής και σωματικής τους προσφοράς.

Η διεκδίκηση της ισονομίας ως προϋπόθεση για την επιβίωση του συστήματος

Η στάση εργασίας και η συγκέντρωση διαμαρτυρίας της 10ης Ιουνίου αποτελούν το ξεκίνημα μιας συνολικής προσπάθειας του κλάδου να βάλει τέλος σε μια διαχρονική αδικία. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών απευθύνει κάλεσμα για μαζική και δυναμική συμμετοχή όλων των μελών του, τονίζοντας ότι η ανοχή απέναντι στον κυβερνητικό εμπαιγμό έχει εξαντληθεί.

Τα αιτήματα της κινητοποίησης είναι σαφή, συγκεκριμένα και απόλυτα τεκμηριωμένα:

• Άμεση εφαρμογή του Πορίσματος Μπεχράκη: Ζητείται η νομοθετική ένταξη των φυσικοθεραπευτών στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ) χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.
• Ένταξη στην Α΄ Κατηγορία του ανθυγιεινού επιδόματος: Απαιτείται η άμεση αναβάθμιση του κλάδου στην ανώτατη βαθμίδα του Επιδόματος Επικίνδυνης και Ανθυγιεινής Εργασίας, ώστε να αντατοκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες των δημόσιων νοσοκομείων.

Η ισότιμη μεταχείριση των φυσικοθεραπευτών σε σχέση με τους υπόλοιπους υγειονομικούς δεν είναι μια συντεχνιακή απαίτηση για προνόμια, αλλά μια θεμελιώδης πράξη δικαιοσύνης και ισονομίας. Η δημιουργία τεχνητών διαχωρισμών ανάμεσα στους εργαζόμενους που μοιράζονται το ίδιο εργασιακό περιβάλλον και τους ίδιους κινδύνους μόνο προβλήματα μπορεί να προκαλέσει στη συνοχή του συστήματος υγείας. Αν η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας επιθυμεί ένα λειτουργικό και δίκαιο ΕΣΥ, οφείλει να αναγνωρίσει τις πραγματικές συνθήκες εργασίας όλων των κλάδων και να σταματήσει να αντιμετωπίζει τους φυσικοθεραπευτές ως υγειονομικούς δεύτερης κατηγορίας.