Συνταγματική αναθεώρηση: Fast track διαδικασίες καταγγέλλει η αντιπολίτευση-Οι δύο φάσεις της διαδικασίας
✨Η αντιπολίτευση εκφράζει έντονες επιφυλάξεις για το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, που προβλέπει δύο φάσεις ψηφοφοριών.
✨Η Νέα Δημοκρατία προτείνει συνταγματικές αλλαγές που εστιάζουν σε περιβάλλον, ιδιοκτησία, στέγη, έλεγχο συνταγματικότητας νόμων και ενίσχυση της δικαστικής ανεξαρτησίας.
✨Προβλέπεται η δημιουργία μηχανισμού προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας, καθώς και η εκλογή ηγεσιών των Ανωτάτων Δικαστηρίων από κοινοβουλευτική επιτροπή χωρίς συμμετοχή Υπουργικού Συμβουλίου.
✨Αλλαγές στο άρθρο 86 προτείνουν τη μεταφορά της προκαταρκτικής εξέτασης για υπουργούς σε εισαγγελέα Εφετών και την άσκηση δίωξης από ανώτατο δικαστικό λειτουργό.
Έντονες είναι οι επιφυλάξεις της αντιπολίτευσης για το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, προκειμένου να παραδώσει την τελική πρότασή της, που θα τεθεί υπόψη της Ολομέλειας προς έγκριση σε δύο φάσεις από την παρούσα ή αλλιώς “προτείνουσα” Βουλή, προκειμένου η επόμενη, “αναθεωρητέα” Βουλή να λάβει τις τελικές αποφάσεις και για το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων.
Στη Διάσκεψη των Προέδρων, όπου συζητήθηκε το μείζον θέμα, το ΚΚΕ έκανε λόγο για fast track διαδικασία. Μάλιστα ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος, Θανάσης Παφίλης, μιλώντας στους κοινοβουλευτικούς συντάκτες ανέφερε “Θέλουν η συζήτηση να γίνει στη ζούλα τη στιγμή που τίθενται υπό συζήτηση άρθρα του Συντάγματος που είναι στρατηγικής σημασίας” και έφερε ως παράδειγμα το άρθρο 16, καθώς η διαδικασία θα λάβει χώρα με τα ΑΕΙ κλειστά λόγω των καλοκαιρινών διακοπών.
“Δεν θέλουν να μάθει ο κόσμος τι γίνεται…” τόνισε προαναγγέλλοντας κινητοποιήσεις του ΚΚΕ εν μέσω θέρους στο δημόσιο τομέα και στα ΑΕΙ, ενώ άσκησε κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης επειδή πριν την αντίδραση του ΚΚΕ έμοιαζαν να αποδέχονται χωρίς αντιρρήσεις τον προγραμματισμό της πλειοψηφίας της ΝΔ.
Οι δύο φάσεις της Αναθεώρησης
Πάντως την ερχόμενη Τετάρτη (10/6), ο Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, θα ανακοινώσει τη συγκρότηση της προβλεπόμενης Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, η οποία θα έχει 42 μέλη και η οποία αναμένεται να έχει διακομματικό προεδρείο, ενώ στην ίδια συνεδρίαση θα τεθεί προς έγκριση η προθεσμία δύο μηνών για την υποβολή της Έκθεσης της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος.
Να σημειωθεί ότι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης ολοκληρώνεται σε δύο φάσεις.
Το πρώτο στάδιο της αναθεώρησης ολοκληρώνεται στην “προτείνουσα” με δύο ψηφοφορίες, οι οποίες διεξάγονται με διαφορά ενός μήνα. Εάν ένα άρθρο λάβει αυξημένη πλειοψηφία 180 ψήφων και στις δύο ψηφοφορίες, τότε στην ψηφοφορία που διεξάγεται στην “αναθεωρητική” Βουλή μπορεί να εγκριθεί με 151 και το αντίστροφο, δηλαδή θα πρέπει να λάβει 180 ψήφους από την αναθεωρητική Βουλή που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές αν στην προτείνουσα εγκριθεί με 151.
Κυβερνητικές πηγές
Σύμφωνα πάντως με κυβερνητικές πηγές η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζει προτάσεις Συνταγματικής Αναθεώρησης με στόχο τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας ζωής και την αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών, προτείνοντας παρεμβάσεις σε τρία βασικά επίπεδα:
– Περιβάλλον-Ιδιοκτησία-Στέγη,
– Έλεγχο συνταγματικότητας και
– Κράτος δικαίου-Δικαιοσύνη.
Ο οδικός χάρτης αυτών των αλλαγών τονίζουν οι ίδιες πηγές φιλοδοξεί να οδηγήσει τη χώρα στο 2030 με ένα πιο σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο και συγκεκριμένα:
– Για το Περιβάλλον, την ιδιοκτησία και τη στέγη, η πρόταση της ΝΔ επικεντρώνεται στα άρθρα 17 και 24 του Συντάγματος, εισάγοντας νέες εγγυήσεις για την προστασία της περιουσίας και του περιβάλλοντος. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, σήμερα το Σύνταγμα παρέχει γενική προστασία της ιδιοκτησίας, χωρίς όμως σαφείς προβλέψεις για την περιουσία, η οποία καλύπτεται κυρίως από διεθνή κείμενα. Η αναθεωρητική πρόταση προβλέπει τη συνταγματική κατοχύρωση της μεταφοράς συντελεστή δόμησης, εργαλείο κρίσιμο για τον ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό.
Η ρύθμιση αυτή διευκολύνει την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας και προστατεύει ταυτόχρονα διατηρητέα κτίσματα και κοινόχρηστους χώρους. Η διαδικασία έχει ήδη εκσυγχρονιστεί μέσω της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, που επιτρέπει ηλεκτρονική καταχώρηση τίτλων και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου.
Παράλληλα, στο πλαίσιο πολιτικών για προσιτή στέγη, η ΝΔ επιδιώκει να κατοχυρώσει συνταγματικά την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Η πρωτοβουλία συνδέεται με το πρόγραμμα Κοινωνικής Αντιπαροχής, μέσω του οποίου αναξιοποίητα ακίνητα του Δημοσίου θα αναπτυχθούν από ιδιώτες εργολάβους, με μέρος των νέων κατοικιών να διατίθεται σε ευάλωτα νοικοκυριά με ευνοϊκούς όρους.
Περιβαλλοντικό ισοζύγιο
Επιπλέον, η πρόταση περιλαμβάνει τη θέσπιση περιβαλλοντικού ισοζυγίου για κάθε κρατική παρέμβαση, ώστε έργα με αρνητικό αποτύπωμα να αντισταθμίζονται με δράσεις όπως δενδροφυτεύσεις. Στην ίδια κατεύθυνση, προτείνεται η συνταγματική κατοχύρωση της προώθησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η ρητή αναφορά στην προστασία των ζώων.
– για τον Έλεγχος συνταγματικότητας, το κυβερνών κόμμα εισηγείται τη δημιουργία μηχανισμού προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων. Μετά την ψήφιση, αλλά πριν τη δημοσίευση ενός νομοσχεδίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο πρωθυπουργός ή η απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών θα μπορούν να ζητούν γνωμοδότηση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.
Η κρίση του ΑΕΔ θα είναι δεσμευτική για τα δικαστήρια στο μέλλον, ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να παραπέμπει ένα νομοσχέδιο ανά κοινοβουλευτική σύνοδο.
Με αυτόν τον τρόπο ισχυρίζονται οι ίδιες πηγές, επιτυγχάνεται ταχύτερη δικαστική κρίση για τη συνταγματικότητα των νόμων, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου και τη σταθερότητα του επενδυτικού περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι σήμερα η οριστική δικαστική απόφαση για τέτοια ζητήματα μπορεί να καθυστερήσει επί σειρά ετών.
– για το Κράτος Δικαίου και ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η πρόταση της ΚΟ της ΝΔ περιλαμβάνει μέτρα για τη θωράκιση της λειτουργίας των θεσμών και την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Προτείνεται δηλαδή η εκλογή των ηγεσιών των τριών Ανωτάτων Δικαστηρίων από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς συμμετοχή του Υπουργικού Συμβουλίου. Η επιλογή θα γίνεται μεταξύ τριών υποψηφίων που θα έχει προτείνει η Ολομέλεια κάθε Δικαστηρίου, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη θεσμική διαφάνεια.
Αλλαγές στο άρθρο 86
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται επίσης και στο επίμαχο άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών. Βασικός στόχος είναι η κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση και η μεταφορά αυτής της διαδικασίας σε εισαγγελέα Εφετών.
Η πρόταση άσκησης δίωξης θα γίνεται από ανώτατο δικαστικό όργανο, με τις υποθέσεις να φτάνουν στη Βουλή μόνο αφού έχουν ωριμάσει θεσμικά και νομικά.
“Η συνολική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας επιχειρεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, προετοιμάζοντας το θεσμικό πλαίσιο της χώρας για τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.” υπογραμμίζουν οι κυβερνητικές πηγές ενόψει της έναρξης της διαδικασίας της Συνταγματικής Αναθεώρησης.