Ουκρανία: Πόσο εφικτός είναι ο στόχος του Κιέβου να πλήξει τη ρωσική εφοδιαστική αλυσίδα

Ένας νέος, λιγότερο ορατός αλλά εξαιρετικά κρίσιμος πόλεμος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη πίσω από τις πρώτες γραμμές του μετώπου στην Ουκρανία. Ενώ τα βλέμματα παραμένουν στραμμένα στις μάχες και στις εδαφικές μεταβολές, το Κίεβο επενδύει ολοένα και περισσότερο σε μια στρατηγική που στοχεύει στην ίδια την καρδιά της ρωσικής πολεμικής μηχανής: τη λογιστική υποστήριξη, τις γραμμές ανεφοδιασμού και τα δίκτυα μεταφοράς στρατευμάτων και πυρομαχικών. Οι τελευταίες ουκρανικές επιθέσεις με drones σε οδικούς άξονες, αποθήκες και κέντρα διοίκησης στα μετόπισθεν των ρωσικών δυνάμεων έχουν ανοίξει μια νέα συζήτηση για το κατά πόσο η Ουκρανία μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον ρωσικό εφοδιασμό, ιδιαίτερα στο νότιο μέτωπο και στις διαδρομές που συνδέουν τη Ρωσία με τη Μαριούπολη, τη Μελιτόπολη και την Κριμαία.

Σπύρος Σιδέρης

Παρά τις φιλόδοξες δηλώσεις του Κιέβου, οι στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πραγματική μάχη δεν αφορά μόνο τα drones, αλλά το ποια πλευρά θα καταφέρει να προσαρμοστεί γρηγορότερα σε έναν πόλεμο όπου η τεχνολογία, η παραγωγή μη επανδρωμένων συστημάτων και η εφοδιαστική αλυσίδα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Το Κίεβο μεταφέρει τη μάχη στα ρωσικά μετόπισθεν

Τους τελευταίους μήνες πληθαίνουν οι αναφορές για ουκρανικά πλήγματα σε περιοχές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν σχετικά ασφαλείς για τις ρωσικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με ουκρανικές στρατιωτικές πηγές, στόχος είναι βασικοί οδικοί άξονες που συνδέουν τη Μαριούπολη, το Ντονέτσκ, το Ταγκανρόγκ και την Κριμαία, περιοχές από τις οποίες διέρχεται σημαντικό μέρος του ανεφοδιασμού του ρωσικού στρατού.

Η στρατηγική αυτή περιγράφεται από Ουκρανούς αξιωματούχους ως προσπάθεια δημιουργίας ενός «λογιστικού lockdown», δηλαδή μιας κατάστασης όπου η μεταφορά πυρομαχικών, καυσίμων, οχημάτων και ενισχύσεων θα γίνεται ολοένα πιο δύσκολη και κοστοβόρα για τη Μόσχα.

Ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις σε βάθος έχουν αυξηθεί θεαματικά τους τελευταίους μήνες, με στόχους που φτάνουν έως και τα 200 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου.

Ο στόχος: η μερική απομόνωση της Κριμαίας

Ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες, μεταξύ αυτών και η Ταξιαρχία Αζόφ, εκτιμούν ότι δεν είναι ρεαλιστικό να διακοπεί πλήρως ο ρωσικός ανεφοδιασμός.

Ωστόσο, θεωρούν εφικτό να μειωθεί σημαντικά η ροή εφοδίων σε κρίσιμους οδικούς άξονες που οδηγούν προς την Κριμαία, δημιουργώντας συνθήκες μερικής χερσαίας απομόνωσης της χερσονήσου.

Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος των ρωσικών επιχειρήσεων και να επιβραδύνει τη μεταφορά ενισχύσεων σε κρίσιμα σημεία του μετώπου.

Παρά τα σχέδια αυτά, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι έχει επιτευχθεί σοβαρή διατάραξη της ρωσικής εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι έχουν καταγραφεί δεκάδες επιθέσεις, αλλά όχι σε βαθμό που να προκαλεί στρατηγικό αδιέξοδο για τις ρωσικές δυνάμεις.

Τα drones που βρίσκονται στο επίκεντρο

Σύμφωνα με ρωσικές στρατιωτικές πηγές, σημαντικό ρόλο στις επιθέσεις αυτές διαδραματίζουν τα αμερικανικής κατασκευής drones τύπου Hornet.

Τα συγκεκριμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη φέρονται να χρησιμοποιούνται για πλήγματα σε οδικές αρτηρίες, αποθήκες και άλλους στρατιωτικούς στόχους σε επιχειρησιακό βάθος.

Παράλληλα, αναφέρεται ότι προηγούνται άλλου τύπου drones που επιχειρούν να εντοπίσουν ή να εξουδετερώσουν συστήματα αεράμυνας, διευκολύνοντας την πρόσβαση των κύριων επιθετικών μέσων στους στόχους τους.

Η Μόσχα προσπαθεί να αντιμετωπίσει την απειλή μέσω συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να παρεμβάλλουν ή να αποπροσανατολίζουν τα drones. Ωστόσο, πρόκειται για μια συνεχή τεχνολογική αναμέτρηση, καθώς κάθε νέα μέθοδος άμυνας συνοδεύεται από νέες τεχνικές παράκαμψης.

Μπορεί πραγματικά να παραλύσει η ρωσική εφοδιαστική αλυσίδα;

Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα.

Μέχρι στιγμής, ακόμη και Ρώσοι στρατιωτικοί σχολιαστές αναγνωρίζουν ότι οι επιθέσεις προκαλούν προβλήματα, αλλά όχι σε βαθμό που να απειλεί σοβαρά την επιχειρησιακή λειτουργία του στρατού.

Για να μετατραπούν οι σημερινές επιθέσεις σε πραγματικό στρατηγικό πρόβλημα, θα πρέπει η έντασή τους να αυξηθεί πολλαπλάσια. Οι επιθέσεις θα πρέπει να γίνουν πολύ πιο συχνές, πολύ πιο μαζικές και να καλύπτουν μεγαλύτερο αριθμό στόχων ταυτόχρονα.

Ιδιαίτερα ευάλωτες θα μπορούσαν να αποδειχθούν περίοδοι κατά τις οποίες η Ρωσία επιχειρεί μεγάλες μετακινήσεις στρατευμάτων, τεθωρακισμένων και εφοδίων, καθώς τότε η προστασία των οδικών αξόνων γίνεται πιο δύσκολη.

Η Ρωσία έκανε πρώτη το ίδιο

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης είναι ότι η Ουκρανία ουσιαστικά εφαρμόζει σήμερα μια τακτική που η ίδια έχει δεχθεί επί μήνες.

Η Ρωσία πραγματοποιεί εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα συστηματικά πλήγματα κατά ουκρανικών υποδομών ανεφοδιασμού, σιδηροδρομικών δικτύων, αποθηκών καυσίμων και οχημάτων μεταφοράς.

Περιοχές όπως το Χάρκοβο, το Ντνίπρο, η Σούμι, η Ζαπορίζια και η Χερσώνα έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο τέτοιων επιθέσεων.

Με άλλα λόγια, η σημερινή ουκρανική εκστρατεία αποτελεί σε μεγάλο βαθμό μια προσπάθεια αντιγραφής και προσαρμογής μιας τακτικής που εφαρμόζει ήδη η Μόσχα.

Η πραγματική μάχη ίσως κριθεί μακριά από το μέτωπο

Η εμπειρία του πολέμου μέχρι σήμερα δείχνει ότι σχεδόν κάθε νέο «όπλο-θαύμα» ή υποτιθέμενος game changer χάνει σταδιακά την αποτελεσματικότητά του καθώς ο αντίπαλος αναπτύσσει αντίμετρα.

Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και με τα πλήγματα στη λογιστική υποστήριξη.

Η τελική έκβαση δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τον αριθμό των drones ή την ακρίβεια των επιθέσεων, αλλά από το ποια πλευρά θα καταφέρει να παράγει περισσότερα μέσα, να βελτιώσει τις πληροφορίες στόχευσης, να προστατεύσει αποτελεσματικότερα τα δίκτυα μεταφοράς της και να προσαρμόσει γρηγορότερα τις επιχειρησιακές της διαδικασίες.

Σε αυτό το νέο κεφάλαιο του πολέμου, η μάχη δεν δίνεται μόνο στα χαρακώματα. Δίνεται στους δρόμους, στις αποθήκες, στα κέντρα διοίκησης και στις αόρατες γραμμές ανεφοδιασμού που κρατούν έναν στρατό σε λειτουργία.

Και ίσως εκεί να κριθούν πολλά περισσότερα από όσα φαίνονται σήμερα. Αν η Ουκρανία καταφέρει να αυξήσει θεαματικά την ένταση των επιθέσεων στα ρωσικά μετόπισθεν, η πίεση στη Μόσχα θα μεγαλώσει. Αν όμως η Ρωσία βρει αποτελεσματικά αντίμετρα, το νέο αυτό κεφάλαιο του πολέμου μπορεί να εξελιχθεί σε έναν ακόμη κύκλο προσαρμογής και αντεπίθεσης. Σε κάθε περίπτωση, η μάχη της εφοδιαστικής αλυσίδας εξελίσσεται σε έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες του πολέμου στην Ουκρανία.