Ιούνιος δύσκολος μήνας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης-Γιατί συνδέεται με τις εκλογές
(ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
✨Ο Ιούνιος αποτελεί κρίσιμο μήνα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, καθώς επιλέγεται η ηγεσία της Δικαιοσύνης εν μέσω πολιτικών εντάσεων και σκανδάλων.
✨Ο νόμος 5123/2024 εισάγει μυστική ψηφοφορία δικαστών για την επιλογή ηγεσίας, αλλά η τελική απόφαση παραμένει στην κυβέρνηση σύμφωνα με το Σύνταγμα.
✨Η διαδικασία περιλαμβάνει γνώμη των Ολομελειών και της Βουλής, δίνοντας στο Υπουργικό Συμβούλιο δυο προτάσεις για τελική επιλογή, που μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.
✨Τα κόμματα συμφωνούν στην ανάγκη περιορισμού της κυβερνητικής επιρροής στη Δικαιοσύνη, με προτάσεις για ριζικές συνταγματικές μεταρρυθμίσεις στο άρθρο 90, παράλληλα με τη θεσμική ανεξαρτησία.
Ο Ιούνιος μπορεί να θεωρηθεί ως το τελευταίο “εμπόδιο” για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη πριν ο πρωθυπουργός πάρει τις αποφάσεις του για το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών, αν και διαρκώς μιλάει περί εξάντλησης της 4ετίας, δηλαδή εκλογές την άνοιξη του 2027. Και αυτό γιατί μέσα στον πρώτο μήνα του καλοκαιριού, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, η εκάστοτε κυβέρνηση επιλέγει την ηγεσία της Δικαιοσύνης, γεγονός που ειδικά φέτος κρίνεται κομβικό για τις πολιτικές εξελίξεις και καθώς η κυβέρνηση και το Μέγαρο Μαξίμου στοχοποιούνται από τα κόμματα της αντιπολίτευσης για σειρά σκανδάλων και απόπειρα συγκάλυψης τους.
Υπενθυμίζεται ότι καλοκαίρι του 2024 ψηφίστηκε ο νόμος 5123/2024, που προβλέπει τη συμμετοχή των ίδιων των δικαστών μέσω μυστικής ψηφοφορίας στις διαδικασίες επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και συγκεκριμένα των Προέδρων και των Αντιπροέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου από τις Ολομελειες των Ανωτάτων Δικαστηρίων.
Μια διαδικασία που θεωρήθηκε από την κυβέρνηση ως βήμα εκδημοκρατισμού και ενίσχυσης της θεσμικής ανεξαρτησίας των δικαστών, αν και την τελική απόφαση εξακολουθεί να λαμβάνει και πάλι η κυβέρνηση με βαση το Σύνταγμα, άρθρο 90, παράγραφος 5.
Και αυτό γιατί οι προτάσεις των δικαστών έχουν γνωμοδοτικό χαρακτήρα. Η τελική απόφαση λαμβάνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, επειδή η γνώμη των Ολομελειών δεν μπορεί, κατά το ισχύον Σύνταγμα (άρ. 90, παρ. 5) να είναι δεσμευτική και έτσι το Υ.Σ. μπορεί, θεωρητικά, να επιλέξει και άλλα πρόσωπα, πέρα από τα προταθέντα. Να σημειωθεί ότι με τον νόμο 5134 παραμένει και η γνώμη της Βουλής, μετά την παροχή της γνώμης των Ολομελειών, κάτι που σημαίνει ότι το Υ.Σ. λαμβάνει δύο “λίστες-γνώμες”, οι οποίες μπορεί να περιέχουν ενδεχομένως και διαφορετικά προτεινόμενα πρόσωπα.
Πέρυσι για παράδειγμα νέος εισαγγελέας του Αρείου Πάγου επιλέχθηκε ο Κωνσταντίνος Τζαβέλας, που υπερψηφίστηκε και από τους συναδέλφους του κατά την ψηφοφορία που διενεργήθηκε στον Άρειο Πάγο κατ΄εφαρμογή του νέου νόμου, ωστόσο κατά τη διαδικασία προεπιλογής της Βουλής, στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, ήρθε δεύτερος σε ψήφους, καθώς υπερψηφίστηκε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Βασίλης Φλωρίδης, που είναι αδελφός του νυν υπουργού Δικαιοσύνης!
Κομβικής σημασίας η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Είναι προφανές ότι με βάση την πολιτική συγκυρία και καθώς βρισκόμαστε σε οιονεί προεκλογική περίοδο η επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης έχει κομβική σημασία για τα μετεκλογικά πολιτικά δρώμενα και ιδίως αν υπάρξει “πολιτική αλλαγή” όπως ευελπιστεί η αντιπολίτευση, η οποία μπορεί να θέσει θέμα συναίνεσης για τις τελικές αποφάσεις.
Να σημειωθεί ότι ήδη στο πλαίσιο του ανεπίσημου διαλόγου που έχει ξεκινήσει για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, η ΝΔ, αλλά και το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, μιλούν για τη ριζική μεταρρύθμιση του Άρθρου 90 παρ. 5 του Συντάγματος με σκοπό τον περιορισμό της κυβερνητικής παρέμβασης στη Δικαιοσύνη και την ενίσχυση του αυτοδιοίκητου.
Έτσι το κυβερνών κόμμα προτείνει η τελική επιλογή από την Κυβέρνηση ή την Επιτροπή Θεσμών της Βουλής θα γίνεται πλέον “από δεσμευτική λίστα 3 δικαστών που θα πρότεινε η Ολομέλεια του κάθε Δικαστηρίου”, το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για ενίσχυση της “θεσμικής ανεξαρτησίας” της Δικαιοσύνης και ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει “Μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μικτή επιτροπή με 19 μέλη, κατά πλειοψηφία αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας και “Συνταγματική κατοχύρωση της τετραετούς απαγόρευσης ανάληψης δημοσίων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς λειτουργούς.”.
Φαίνεται λοιπόν ότι τα κόμματα που κυβέρνησαν τον τόπο συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό να περιοριστεί ο “σφιχτός εναγκαλισμός” της Εκτελεστικής με τη Δικαστική εξουσία, χωρίς ωστόσο να αναιρεθεί η βασική αρχή του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία “όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το λαό”.
SiteDesign