ΗΠΑ-Ιράν: Αγκάθια που φρενάρουν τη συμφωνία-Τα βασικά σημεία του μνημονίου

Σε έντονο διπλωματικό “σκάκι” εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου. Και ενώ και αυτή τη φορά φαινόταν ότι η πολυαναμενόμενη συμφωνία θα ερχόταν σύντομα, νέες εξελίξεις οδηγούν σε επιβράδυνση των διαπραγματεύσεων.

Κομβικό σημείο των συζητήσεων αποτελεί, όπως όλα δείχνουν η αποκατάσταση της οικονομικής δραστηριότητας στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που νωρίτερα σήμερα Δευτέρα 25 Μαΐου 2026 κάλεσε τις χώρες της περιοχής να προσχωρήσουν στις λεγόμενες «Συμφωνίες του Αβραάμ» για την εξομάλυνση των σχέσεών τους με το Ισραήλ, εμφανίστηκε κατηγορηματικός. Ο ίδιος δήλωσε ότι είτε θα επιτευχθεί μια «σπουδαία συμφωνία» με το Ιράν είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία από την πλευρά των ΗΠΑ, κατηγορώντας τους Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς επικριτές του ότι δεν γνωρίζουν τίποτα για τη συμφωνία που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει μια συμφωνία που θα εξασφαλίζει μακροχρόνια σταθερότητα στην περιοχή, με αναλυτές να κάνουν λόγο για ένα «σκληρό παζάρι» ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Οι διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού δικτύου CBS News, επικεντρώνονται στη σύνταξη ενός μνημονίου κατανόησης που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια πιο μόνιμη ειρήνη.

Στον αντίποδα νέο δημοσίευμα της WSJ κάνει λόγο για συζητήσεις που «σκόνταψαν» στο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας και στην άρση των κυρώσεων προς την Τεχεράνη.

Οι δύο πλευρές εργάζονται για ένα μνημόνιο κατανόησης που θα τερματίσει τις εχθροπραξίες και θα άρει τους περιορισμούς στην κυκλοφορία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ σε διάστημα 30 ημερών, ενώ παράλληλα θα προετοιμάσει το έδαφος για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν σε μια δεύτερη φάση. Η άρση των κυρώσεων θα εξαρτηθεί από την πρόοδο, δήλωσε την Κυριακή ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Τι ζητά η κάθε πλεύρα

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν εξαρχής σαφέστερες δεσμεύσεις από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι Ιρανοί διαπραγματευτές πιέζουν για λεπτομέρειες από τις ΗΠΑ σχετικά με την άρση των κυρώσεων και το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ανέφεραν οι μεσολαβητές.

Οι κορυφαίοι διαπραγματευτές της χώρας -ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμεντ-Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί- ταξίδεψαν στο Κατάρ για να προσπαθήσουν να σημειώσουν πρόοδο στα σημεία τριβής, ανέφεραν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Υπάρχει πίεση και από τις δύο πλευρές για να επιτευχθεί συμφωνία. Ο Τραμπ επιδιώκει να τερματίσει έναν πόλεμο που δεν είναι δημοφιλής στο εσωτερικό και έχει αυξήσει την τιμή της βενζίνης ενώ το Ιράν θέλει να εξασφαλίσει οικονομική ανάσα μετά τον πόλεμο και τον αποκλεισμό των ΗΠΑ που επιδείνωσε την οικονομική κρίση στη χώρα.

Τα έξι σημεία του «μνημονίου κατανόησης» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Σύμφωνα λοιπόν με αυτές τις πηγές, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης από το Ιράν, οι όροι του σχεδίου μνημονίου κατανόησης περιλαμβάνουν:

-Παράταση της τρέχουσας εκεχειρίας κατά 60 ημέρες.

-Άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και λήψη μέτρων για την επαναφορά της κυκλοφορίας στις προπολεμικές συνθήκες εντός 30 ημερών.

-Το Ιράν και οι ΗΠΑ, μαζί με τους συμμάχους τους, να δηλώσουν ότι όλες οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, τερματίζονται άμεσα και μόνιμα.

-Δεσμεύονται επίσης να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο μεταξύ τους και να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας.

-Το Ιράν να επιβεβαιώσει ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.

-Το Ιράν να συμφωνήσει ότι τα αποθέματά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο θα διατεθούν σύμφωνα με έναν μηχανισμό που θα συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.

-Τα ζητήματα των δεσμευμένων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν και των κυρώσεων κατά του καθεστώτος θα αντιμετωπιστούν με βάση τη συμμόρφωση του Ιράν με τα προηγούμενα σημεία.