Το παρασκήνιο της αναβολής της επίθεσης στο Ιράν-Ο Τραμπ βλέπει τώρα καλές πιθανότητες συμφωνίας

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε μέσω Truth Social ότι ανακάλεσε τη διαταγή να ξαναρχίσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις επειδή «του το ζήτησαν» οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, διότι κρίνουν πως είναι εφικτή η σύναψη συμφωνίας.

Σύμφωνα με το Axios ο Τραμπ μίλησε τηλεφωνικά με τους ηγέτες των τριών χωρών του Κόλπου 24 ώρες πριν από την ανάρτησή του το βράδυ της Δευτέρας.

Αμερικανός αξιωματούχος που επικαλείται η αμερικανική ιστοσελίδα ισχυρίστηκε ότι υπήρξε «ένα ενιαίο μήνυμα από τη Ντόχα, το Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ. Ήταν του τύπου “δώστε μια ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις γιατί αν χτυπήσετε το Ιράν, θα πληρώσουμε όλοι το τίμημα γι’ αυτό”».

Μια δεύτερη πηγή μετέφερε ότι ο Τραμπ είχε πει σε ορισμένους από τους πολιτικούς συμμάχους του ότι οι τρεις Άραβες ηγέτες του είπαν πως «δεν θέλουν να ανατιναχθούν οι εγκαταστάσεις πετρελαίου και ενέργειας τους» λόγω αντιποίνων από το Ιράν.

Μιλώντας στον Τύπο, εκτίμησε αργότερα πως υπάρχουν «πολύ καλές πιθανότητες» συνεννόησης της κυβέρνησής του με αυτήν της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Αν μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό χωρίς να τους βομβαρδίσουμε και να τους διαλύσουμε, θα ήμουν πολύ ευτυχής», διαβεβαίωσε, κάνοντας λόγο για «πολύ θετική» εξέλιξη στις έμμεσες διαπραγματεύσεις, αποφεύγοντας ωστόσο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Σε ετοιμότητα ο στρατός των ΗΠΑ

Ταυτόχρονα τόνισε ότι ο στρατός των ΗΠΑ παραμένει έτοιμος να εξαπολύσει «ολοκληρωτική και ευρείας κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν ανά πάσα στιγμή, αν δεν εξευρεθεί αποδεκτή (σ.σ. για την Ουάσιγκτον) συμφωνία» με την Τεχεράνη.

Η συμφωνία αυτή θα εγγυάται πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο, έγραψε ο ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος στην πλατφόρμα του–παρότι η χώρα αρνείται εδώ και δεκαετίες πως τρέφει τέτοια φιλοδοξία.

Ο καυστικός σχολιασμός της Τεχεράνης

Με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Μοχσέν Ρεζαΐ απάντησε στις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν. Το μέλος του Συμβουλίου Σκοπιμότητας της Τεχεράνης και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης φάνηκε να σαρκάζει τον Αμερικανό πρόεδρο για το ότι πρώτα όρισε «προθεσμία για στρατιωτική επίθεση» και στη συνέχεια την απέσυρε ο ίδιος.

Στην ανάρτησή του στο X, ο Ρεζαΐ σχολίασε ότι αυτό έγινε «με την μάταιη ελπίδα να αναγκαστεί ο ιρανικός λαός και οι αξιωματούχοι να παραδοθούν».

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Η σιδερένια γροθιά των ισχυρών ενόπλων δυνάμεων και του μεγάλου ιρανικού έθνους θα τους εξαναγκάσει να υποχωρήσουν και να παραδοθούν».

Οι απειλές Τραμπ

Μόλις προχθές, ο Τραμπ απείλησε ξανά να αφανίσει το Ιράν αν οι συνομιλίες αποτύχουν. «Για το Ιράν, το ρολόι χτυπάει», διεμήνυσε, κι οι Ιρανοί «καλά θα κάνουν να ενεργήσουν γρήγορα, αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα από αυτούς», πρόσθεσε. Στις αρχές Απριλίου, απειλούσε να αφανίσει τον ιρανικό «πολιτισμό ολόκληρο», προτού ανακοινώσει κατάπαυση του πυρός.

Ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Αλί Αμπντουλαχί αντέδρασε προειδοποιώντας «τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους» εναντίον οποιουδήποτε «σφάλματος», τόσο «στρατηγικού» χαρακτήρα, όσο και «υπολογισμού». Ο ιρανικός στρατός κρατά «το δάχτυλο στη σκανδάλη», πρόσθεσε ο στρατηγός, σύμφωνα με επίσημα ΜΜΕ.

Η νέα πρόταση του Ιράν

Σε διπλωματικό επίπεδο, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι επιδόθηκε νέα πρόταση στις ΗΠΑ, χωρίς καμιά διευκρίνιση για το περιεχόμενό της.

Αφότου ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου, έπειτα από κάπου 40 ημέρες εχθροπραξιών, βρίσκεται σε εξέλιξη παζάρι για να εξευρεθεί συμφωνία ώστε να τελειώσει ο πόλεμος, όμως οι θέσεις των δυο πλευρών μοιάζουν να απέχουν ακόμη πολύ, ειδικά όσον αφορά την πτυχή του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.

Δεν έχει διεξαχθεί παρά μόλις μια συνάντηση διά ζώσης αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν για συνομιλίες, την 11η Απριλίου στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ. Δεν οδήγησε σε συμφωνία.

Το Ιράν επανέλαβε τις δικές του απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων της αποδέσμευσης ιρανικών πόρων δεσμευμένων στο εξωτερικό και της άρσης των διεθνών κυρώσεων που προκαλούν ασφυξία στην οικονομία της χώρας.

«Διάλογος δεν σημαίνει παράδοση», υπογράμμισε για ακόμη μια φορά χθες ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν μέσω X. Το Ιράν, επέμεινε, «δεν θα απεμπολήσει επ’ ουδενί τα νόμιμα δικαιώματα του λαού και της χώρας».

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων FARS, η Ουάσιγκτον απαιτεί ιδίως το Ιράν να μη διατηρήσει παρά μόνο μια πυρηνική εγκατάσταση σε λειτουργία και να δεχτεί να παραδοθεί και να μεταφερθεί στις ΗΠΑ το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό ποσοστό που διαθέτει.

Άλλο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων, το Tasnim, μετέδωσε ότι «οι Αμερικανοί δέχτηκαν σε νέο κείμενο να υπάρξει προσωρινή αναστολή των πετρελαϊκών κυρώσεων κατά την περίοδο των συνομιλιών».

Η Ουάσιγκτον πάντως δεν έχει σχολιάσει τις πληροφορίες αυτές.

Η Τεχεράνη διατηρεί ακόμη τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για την εξαγωγή υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο, κι η Ουάσιγκτον τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών σε αντίποινα.

Το γεγονός ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μέσω του στενού έχουν σχεδόν παραλύσει συνεχίζει να κλυδωνίζει την παγκόσμια οικονομία, ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου. Σημείωσαν νέα άνοδο χθες, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αναφοράς στις διεθνείς αγορές, να φτάνει στα 112,10 δολάρια (+2,60%).

Η κίνηση των πλοίων πάντως στο στενό αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα, επιστρέφοντας σε επίπεδα που συμμορφώνονται προς τον μέσο όρο αφού ξέσπασε ο πόλεμος.

Χώρες της Δύσης, καθώς και η ΕΕ, απορρίπτουν το σενάριο του ελέγχου του στενού από το Ιράν, συνηγορώντας υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.