Η ενέργεια στο κόκκινο: Νέα εκτίναξη τιμών πετρελαίου και έκτακτα μέτρα σε δεκάδες χώρες

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν νέα άνοδο το πρωί της Δευτέρας, καθώς οι αγορές παρακολουθούν με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη νέα σκληρή προειδοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent για τον Ιούλιο ενισχύθηκαν κατά 1,81%, διαμορφούμενα στα 111,27 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI) για τον Ιούνιο σημείωσε άνοδο 2,15%, φτάνοντας στα 107,69 δολάρια το βαρέλι.

Καθοριστικό ρόλο στη νέα άνοδο των τιμών έπαιξε η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στην πλατφόρμα Truth Social, όπου προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι «ο χρόνος τελειώνει» και κάλεσε το Ιράν να κινηθεί άμεσα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.

Οι επενδυτές εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που έχει προηγηθεί. Η σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένες Πολιτείες, του Ισραήλ και του Ιράν συνεχίζει να επηρεάζει έντονα τις διεθνείς αγορές ενέργειας, διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τις τιμές του πετρελαίου.

Την ίδια ώρα, νέο χτύπημα μη επανδρωμένου αεροσκάφους κοντά σε πυρηνική εγκατάσταση των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενίσχυσε περαιτέρω τους φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση στην περιοχή του Κόλπου.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό παράγοντα αστάθειας για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές να παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες σε κάθε νέα στρατιωτική ή πολιτική εξέλιξη.

Κυβερνήσεις σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης

Εν μέσω αυτής της γενικευμένης κρίσης σχεδόν 80 χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη προχωρήσει στη λήψη έκτακτων οικονομικών μέτρων, επιχειρώντας να θωρακίσουν τις οικονομίες τους.

Οι διεθνείς αγορές παραμένουν σε κατάσταση έντονης νευρικότητας, με traders και οικονομολόγους να προειδοποιούν ότι οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να εκτοξευθούν εκ νέου, εφόσον συνεχιστεί ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ και δεν αποκατασταθεί η ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της επενδυτικής εταιρείας Aberdeen, Πολ Ντιγκλ, δήλωσε στους Financial Times ότι εξετάζεται πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο το Brent να φτάσει ακόμη και τα 180 δολάρια ανά βαρέλι, ένα σενάριο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκρηκτική άνοδο του πληθωρισμού και σε ύφεση πολλές οικονομίες της Ευρώπης και της Ασίας.

«Παίρνουμε αυτό το ενδεχόμενο πολύ σοβαρά. Ζούμε με δανεικό χρόνο», σημείωσε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν αποτελεί ακόμη το βασικό σενάριο των αναλυτών.

Την ίδια ώρα, η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση για καύσιμα, αεροπορικές μετακινήσεις και ηλεκτρική ενέργεια στο βόρειο ημισφαίριο ασκεί επιπλέον πιέσεις στην ήδη επιβαρυμένη αγορά ενέργειας, ενώ τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ιστορικά γρήγορους ρυθμούς.

Κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο προχωρούν ήδη σε παρεμβάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Αυστραλία ανακοίνωσε πρόγραμμα 10 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση αποθεμάτων καυσίμων και λιπασμάτων, η Γαλλία προανήγγειλε διεύρυνση της κρατικής στήριξης προς την οικονομία, ενώ η Ινδία κάλεσε τους πολίτες να περιορίσουν ταξίδια και αγορές χρυσού προκειμένου να προστατευθούν τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας.

Σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, οι χώρες που έχουν ήδη υιοθετήσει έκτακτα μέτρα ανέρχονται πλέον σε 76, έναντι 55 στα τέλη Μαρτίου.

Οικονομολόγοι και αναλυτές προειδοποιούν ότι η επόμενη φάση της κρίσης ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα εκτίναξη των τιμών ενέργειας, δελτία καυσίμων, διακοπές λειτουργίας βιομηχανιών και σημαντική επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.

Προειδοποίηση Τζιτζικώστα

Σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο κινήθηκε και ο Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Έλληνας επίτροπος αρμόδιος για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό ο οποίος μιλώντας σε συνέδριο των Financial Times στην Αθήνα προειδοποίησε ότι εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί και δεν ανοίξουν σύντομα τα Στενά του Ορμούζ, «μια παγκόσμια ύφεση θα μπορούσε να βρεθεί στο τραπέζι».

Από την έναρξη της σύγκρουσης, η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας ξεπερνά την παραγωγή. Ο IEA εκτιμά ότι το έλλειμμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης πετρελαίου φτάνει ήδη περίπου τα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ ορισμένοι αναλυτές τοποθετούν το πραγματικό κενό ακόμη υψηλότερα, στα 8 έως 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Για την κάλυψη των ελλείψεων, traders και κυβερνήσεις αντλούν ποσότητες από στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, με περισσότερα από 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως να διοχετεύονται ήδη στην αγορά. Ωστόσο, αρκετά από αυτά τα μέτρα θεωρούνται προσωρινά και αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στο καλοκαίρι, εντείνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.