Η ρήξη Φάμελλου-Πολάκη δεν είναι κεραυνός εν αιθρία-Το παρασκήνιο της διαγραφής και η συνέχεια  

Η διαγραφή του Παύλου Πολάκη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ άνοιξε έναν νέο, βαθύ κύκλο εσωστρέφειας στην Κουμουνδούρου, σε μια περίοδο όπου το κόμμα βρίσκεται ήδη σε κατάσταση παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας και αναζήτησης ταυτότητας. Η απόφαση του Σωκράτη Φάμελλου να απομακρύνει τον βουλευτή Χανίων από την ΚΟ -και ουσιαστικά να τον θέσει εκτός του στενού κομματικού πυρήνα- δεν ήταν ένα μεμονωμένο επεισόδιο προσωπικής σύγκρουσης.

Ράνια Τραγόμαλλου

Αντιθέτως, αποτέλεσε την κορύφωση μιας υπόγειας αντιπαράθεσης που εδώ και μήνες εξελίσσεται στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, με φόντο το πολιτικό μέλλον του κόμματος, τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα και  της δημιουργίας του νέου πολιτικού φορέα.

Το παρασκήνιο

Η αντίδραση του Σωκράτη Φάμελλου στην ανάρτηση του Παύλου Πολάκη ήταν άμεση και, σύμφωνα με κομματικές πηγές, ελήφθη χωρίς προηγούμενη συνεννόηση ούτε με στενούς συνεργάτες του ούτε με τον ίδιο τον Παύλο Πολάκη.

Δεν υπήρξε τηλεφώνημα ή προσπάθεια αποκλιμάκωσης πριν από την ανακοίνωση της διαγραφής από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, γεγονός που αιφνιδίασε ακόμη και στελέχη που βρίσκονται κοντά στην ηγεσία.

Η κρίση δεν ξέσπασε ξαφνικά.

Το τελευταίο διάστημα είχε καταγραφεί έντονη δυσαρέσκεια στο μπλοκ των στελεχών που επιμένουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να διατηρήσει την οργανωτική και πολιτική του αυτονομία, ακόμη και αν υπάρξουν πρωτοβουλίες ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου.

Σε αυτό το ρεύμα συγκαταλέγεται ο Παύλος Πολάκης, ο οποίος, παρότι δεν απορρίπτει συνολικά τη συζήτηση περί συνεργασιών, θεωρεί ότι το κόμμα δεν μπορεί να παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις γύρω από τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα και το νέο κόμμα.

Το τηλεφώνημα Πολάκη και η αφορμή

Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο βουλευτής Χανίων είχε επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον Σωκράτη Φάμελλο πριν από την επίμαχη ανάρτησή του, ζητώντας την άμεση σύγκληση της Πολιτικής Γραμματείας. Στόχος, σύμφωνα με συνομιλητές του, ήταν να υπάρξει ξεκάθαρη γραμμή απέναντι στο επικείμενο κόμμα Τσίπρα, αλλά και απέναντι στις δημόσιες παρεμβάσεις στελεχών που εισηγούνταν ακόμη και την αναστολή λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να ενσωματωθεί στο νέο σχήμα.

Αφορμή για τις αναρτήσεις Πολάκη στάθηκε η δημόσια τοποθέτηση  του Δημήτρη Χατζησωκράτη, ο οποίος  έθεσε θέμα αναστολής λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ και μεταφοράς της πολιτικής και οργανωτικής του παρακαταθήκης σε νέο φορέα υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Ο βουλευτής Χανιών κατηγόρησε την ηγεσία ότι παρακολουθεί αμήχανα τις εξελίξεις χωρίς να λαμβάνει πρωτοβουλίες.

Στη δημόσια παρέμβαση του  μέσω social media, η οποία θεωρήθηκε από την ηγεσία ως ανοιχτή αμφισβήτηση του προέδρου του κόμματος,  έγραψε:

«Σωκράτη Φάμελλε. Μετά από αυτά τα δημοσιεύματα, του αχαρακτήριστου Χατζησωκράτη που προτείνει αναστολή λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ και παράδοση περιουσίας αφενός και την αναγγελία δημιουργίας του κόμματος Τσίπρα, μετά την επίσπευση και του κόμματος Καρυστιανού.  Ακόμα να συγκαλέσεις Πολιτική Γραμματεία και βέβαια και ΚΕ μετα; Τι ακριβώς υπηρετείς με την αφωνία, έλλειψη πρωτοβουλίας και την αναποφασιστικότητα; Συγκάλεσε Πολιτική Γραμματεία άμεσα!».

Η αντίδραση Φάμελλου

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς να το συζητήσει με συνεργάτες του,  προχώρησε σε μια ιδιαίτερα σκληρή δημόσια δήλωση, επιχειρώντας να δώσει πολιτικά χαρακτηριστικά στην απόφασή του και να εμφανιστεί ως εγγυητής της κομματικής συνοχής.

Στη δήλωσή του ανέφερε:

«Η προσβλητική και επιθετική ανάρτηση του Παύλου Πολάκη δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Το αισχρό υπονοούμενο ότι έχω κρυφή ατζέντα και υπηρετώ συμφέροντα και αποφάσεις που δεν έχουν ληφθεί στα συλλογικά Όργανα είναι απολύτως ανυπόστατο και απαράδεκτο».

Συνεχίζοντας ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε: «Ο Παύλος Πολάκης κάνει λόγο για “αφωνία” και “έλλειψη πρωτοβουλίας” την εβδομάδα που εγώ και οι σύντροφοί μου βρεθήκαμε δίπλα στους εργαζόμενους στο Λαϊκό νοσοκομείο, πραγματοποιήσαμε επίσκεψη στη Λέσβο για τον αφθώδη πυρετό, συναντηθήκαμε με την Πανελλήνια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού, πραγματοποίησα δύο ομιλίες στη Βουλή, συναντηθήκαμε με την ΠΟΕ-ΟΤΑ στηρίζοντας τους εργαζόμενους και την Αυτοδιοίκηση».

Υπενθύμισε τη δήλωση του με την οποία ξεκαθάριζε  ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «είναι έτοιμος να συμβάλλει σε μία ενωτική προοδευτική απάντηση, η οποία επείγει για να φύγει το συντομότερο αυτή η καταστροφική κυβέρνηση».

Ο κ. Φάμελος θύμισε ουσιαστικά στον Παύλο Πολάκη ότι το κόμμα στην τελευταία Κεντρική Επιτροπή, με συντριπτική πλειοψηφία, αποφάσισε ότι «η μόνη προοπτική είναι η ανασύνθεση και η ενότητα του προοδευτικού χώρου και όχι οι μοναχικές πορείες και η περιχαράκωση».

Με την ιδιότητα του προέδρου αλλά και σε προσωπικό τόνο επεσήμανε «Δεν θα επιτρέψω προσωπικές στρατηγικές και φήμες να σκιάσουν τη σοβαρότητα και τη συνέπεια του κόμματος και των συλλογικών του αποφάσεων, επιδιώκοντας ένα διαφορετικό πολιτικό σχέδιο. Και δεν επιτρέπω σε κανέναν να θίγει την πολιτική μου ηθική και αξιοπρέπεια».

Η επόμενη ημέρα και οι «προειδοποιήσεις»

Η διαγραφή του Παύλου Πολάκη από την ΚΟ ενδέχεται να συνοδεύεται, σύμφωνα με πληροφορίες, και από απομάκρυνσή του από την Πολιτική Γραμματεία, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει διευκρινιστεί μέχρι τώρα.

Ο ίδιος απάντησε με νέα ανάρτηση, σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους:

«Ανέχεται βουλευτές του να δηλώνουν πως έχουν μετακομίσει σε άλλο κόμμα ,ή στελέχη του να το παίζουν εκπρόσωποι τύπου άλλου κόμματος και τολμάει να βγάζει εμένα από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ επειδή ζητάω εδώ και μέρες να συνεδριάσει η Πολιτική Γραμματεία για να πάρουμε αποφάσεις! Δυστυχώς τόσος είναι και προφανώς παρακολουθεί τη διάλυση χωρίς να θέλει ή να μπορεί να αντιδράσει!»  

Μάλιστα προειδοποιεί τον Σωκράτη Φάμελλο ότι:  «Θα τα πούμε στην Πολιτική Γραμματεία!» και υπογράφει ως «Παύλος Πολάκης. Βουλευτής Χανίων, μέλος της ΠΓ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ».

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εισέρχεται σε μια νέα φάση εσωτερικών ανακατατάξεων. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα περιορίζεται πλέον στους 24 βουλευτές, ενώ οι πολιτικές γραμμές στο εσωτερικό του κόμματος γίνονται όλο και πιο διακριτές.

Μεγαλώνει το ρήγμα

Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι θεωρούν ότι η μόνη ρεαλιστική προοπτική είναι μια νέα ενωτική πρωτοβουλία με κεντρικό πρόσωπο τον Αλέξη Τσίπρα. Από την άλλη, στελέχη που εκτιμούν ότι μια τέτοια εξέλιξη κινδυνεύει να οδηγήσει σε πολιτική αυτοκατάργηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Η σύγκρουση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της επιρροής που διατηρεί ο Παύλος Πολάκης στην κομματική βάση. Στις εσωκομματικές εκλογές για την ηγεσία είχε συγκεντρώσει ποσοστό 43,5%, καταγράφοντας σημαντικά ερείσματα στο εσωτερικό του κόμματος και αναδεικνύοντας ένα ρεύμα που ζητούσε πιο επιθετική αντιπολιτευτική γραμμή και σαφή πολιτική αυτονομία.

Πολλά στελέχη εκτιμούν πλέον ότι η διαγραφή δεν αφορά αποκλειστικά τη συμπεριφορά του Παύλου Πολάκη, αλλά συνδέεται άμεσα με τη μάχη για τον έλεγχο της επόμενης ημέρας στην Κεντροαριστερά. Η δημόσια αντιπαράθεση λειτούργησε ως καταλύτης για να εκδηλωθούν υπόγειες συγκρούσεις που εδώ και μήνες εξελίσσονταν στο παρασκήνιο, με βασικό ερώτημα αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει ως αυτόνομος πολιτικός φορέας ή αν θα αποτελέσει μέρος ενός νέου πολιτικού σχεδίου γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση που ξέσπασε με αφορμή τον Παύλο Πολάκη δεν κλείνει με τη διαγραφή του. Αντιθέτως, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας για τον ΣΥΡΙΖΑ, σε μια στιγμή που το κόμμα καλείται να αποφασίσει όχι μόνο ποια πολιτική γραμμή θα ακολουθήσει, αλλά και αν θα μπορέσει να διατηρήσει ενιαία την ίδια του την υπόσταση.