Λευκάδα: Νέο μυστήριο με τις χειρόγραφες σημειώσεις στο drone-Εξουδετερώθηκαν με ελεγχόμενη έκρηξη τα εκρηκτικά

Με ελεγχόμενη έκρηξη στη θαλάσσια περιοχή του Αστακού εξουδετερώθηκαν τα 100 κιλά εκρηκτικών που είχαν εντοπιστεί σε βαρέλι πάνω σε θαλάσσιο drone, το οποίο βρέθηκε ανοιχτά της Λευκάδας.

Το μυστήριο γύρω από την προέλευση και τη διαδρομή του παραμένει άλυτο, καθώς το drone εντοπίστηκε τυχαία από δύο ψαράδες στο Ιόνιο Πέλαγος. Το σκάφος μεταφέρθηκε σε ειδικές εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, όπου θα εξεταστούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τα επιχειρησιακά του στοιχεία.

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το drone είναι ουκρανικής κατασκευής.

Το παράξενο αυτό αντικείμενο, μήκους περίπου έξι μέτρων, εντοπίστηκε την Παρασκευή στη θαλάσσια περιοχή της Βασιλικής Λευκάδας, κοντά στο πέρασμα του Κάβου της Κυράς (Φάρος Δουκάτο).

Ακολούθως, περισυλλέχθηκε από σκάφος του Λιμενικού Σώματος και μεταφέρθηκε αρχικά σε ασφαλή απόσταση περίπου 300 μέτρων από κατοικημένη περιοχή, πριν οδηγηθεί στο Πλατυγιάλι Αστακού για περαιτέρω έλεγχο και διερεύνηση.

Σύμφωνα με την Καθημερινή ήταν εξοπλισμένο με τρεις πυροκροτητές και άγνωστη ποσότητα ενεργής εκρηκτικής ύλης, ενώ ο χειρισμός του γινόταν μέσω δορυφόρου καθώς το συγκεκριμένο drone, που είναι τύπου Magura V3 ήταν εξοπλισμένο με την απαραίτητη κεραία (Starlink).

Το χρονικό των επιθέσεων

Δεν είναι όμως μόνο τα τεχνικά χαρακτηριστικά του σκάφους αυτά που κατατείνουν στο συμπέρασμα ότι το εύρημα συνδέεται με τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας. Από τις αρχές του 2025, οι μυστικές υπηρεσίες της Ουκρανίας φέρεται να βρίσκονται πίσω από μια επιχείρηση σαμποτάζ κατά πλοίων που είτε ανήκουν στον λεγόμενο σκιώδη στόλο, είτε έχουν φορτώσει πετρέλαιο από λιμάνια της Ρωσίας, όπως το Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα και το Ουστ Λούγκα, κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία. Οι πρώτες τέτοιες επιθέσεις έγιναν με μαγνητικές βόμβες-κελύφη που τοποθετήθηκαν και πυροδοτήθηκαν στο κύτος των δεξαμενόπλοιων.

Τέτοιες επιθέσεις έχουν καταγραφεί και κατά πλοίων ελληνικών συμφερόντων, στην Τουρκία, στην Ιταλία, ανοικτά των ακτών της Λιβύης και αλλού. Το ένα από τα πλοία που χτυπήθηκαν μάλιστα, ελληνικών συμφερόντων, κατέπλευσε για επισκευή στα ναυπηγεία της Αττικής, με το Λιμενικό και τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. να έχουν μέχρι και σήμερα ανοικτή έρευνα για το συμβάν. Αντίστοιχη έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και από τις ιταλικές εισαγγελικές αρχές.

Το τελευταίο διάστημα ωστόσο υπάρχουν ενδείξεις ότι στις επιχειρήσεις δολιοφθοράς χρησιμοποιούνται όχι πλέον οι μικρότερης ισχύος μαγνητικές βόμβες, αλλά τα drones – καμικάζι σαν κι αυτό που βρέθηκε στη Λευκάδα, με δυνατότητα μεταφοράς έως και 300 κιλών εκρηκτικής ύλης. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πλήγμα φέτος τον Μάρτιο στο ρωσικό πλοίο «Arctic Metagaz» που μετέφερε υγροποιημένο αέριο από τη Ρωσία. Το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα ισχυρό με συνέπεια το πλοίο να τυλιχθεί στις φλόγες και να εγκαταλειφθεί από το πλήρωμά του ενώ έπλεε στην κεντρική Μεσόγειο. Ολα τα παραπάνω έρχονται να συνδυαστούν με ακόμα δύο σημαντικές πληροφορίες.

Η πρώτη θέλει τις ουκρανικές αρχές να έχουν αποκτήσει μυστική στρατιωτική βάση στις ακτές της Λιβύης (Μισράτα) απ’ όπου συντονίζουν τις εν λόγω επιθέσεις, κατευθύνοντας με τηλεχειρισμό τα drones – καμικάζι κατά στόχων ρωσικού ενδιαφέροντος. Η δεύτερη πληροφορία θέλει μόλις τρία εικοσιτετράωρα πριν από τον εντοπισμό του παγιδευμένου με εκρηκτικά σκάφους, στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στη Σικελία και τη Μάλτα, να κινήθηκε ένα κομβόι εμπορικών και πολεμικών πλοίων της Ρωσίας με προορισμό τον ρωσικό ναύσταθμο στο λιμάνι Ταρτούς της Συρίας. Το ένα μάλιστα από τα πλοία του μικρού αυτού στολίσκου, το τάνκερ General Skobelev, κατά τον πλου του στη Μεσόγειο έκανε αυτό που αποκαλείται AIS spoofing, δηλαδή «πείραξε» τα συστήματα ραντάρ του προκειμένου στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων να φαίνεται ότι πλέει όχι στη Μεσόγειο, αλλά κοντά στην Εσθονία.

Μυστήριο με τα χειρόγραφα

Στο εσωτερικό του USV βρέθηκαν χειρόγραφα σημειώματα – για ποιο λόγο όμως να υπάρχουν οδηγίες σε ένα μη επανδρωμένο σκάφος; Τα ευρήματα προσθέτουν στη λίστα των σεναρίων και εκείνο της προβοκάτσιας.

Θεωρείται επικρατέστερο σενάριο ότι αποστολή του drone – καμικάζι ήταν ενδεχομένως να προσκρούσει και να προκαλέσει σοβαρές υλικές ζημιές είτε σε κάποιο πλοίο που μετέφερε πετρέλαιο ή υγροποιημένο αέριο από τη Ρωσία, είτε να επιφέρει πλήγμα στο ρωσικό κομβόι που εκινείτο στην κεντρική – νοτιοανατολική Μεσόγειο. Είναι εξάλλου ενδιαφέρον ότι μετά την επίθεση στο «Arctic Μetagaz» ένα πλοίο της ίδιας «οικογένειας», το «Arctic Pioneer», παρέμενε στο Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, «σταθμίζοντας» τα δεδομένα για την επανέναρξη των δρομολογίων του στη Μεσόγειο.

Ρυμούλκηση και εξουδετέρωση

Οπως έγινε γνωστό, το θαλάσσιο drone εντόπισε την Πέμπτη ψαράς ανοικτά της Λευκάδας. Οι μηχανές του ήταν αναμμένες, το σκάφος ωστόσο είχε παγιδευτεί μέσα σε μια σπηλιά, με τον τηλεχειριστή του να έχει χάσει τον έλεγχo. Ο αλιέας ρυμούλκησε το μη επανδρωμένο σκάφος στο λιμάνι της Λευκάδας και ενημέρωσε το Λιμενικό. Στελέχη του Σώματος έσπευσαν για αυτοψία στο σημείο, διεπίστωσαν ότι πρόκειται για στρατιωτικού τύπου πλωτό μέσο και ενημέρωσαν τις Ενοπλες Δυνάμεις και την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ).

Η υπόθεση αξιολογήθηκε από την πρώτη στιγμή ως ιδιαιτέρως σοβαρή και έγινε προσπάθεια να μείνει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, κάτι που ωστόσο δεν έγινε. Την απενεργοποίηση των πυροκροτητών ανέλαβε πυροτεχνουργός του Στρατού (ΤΕΝΞ), ενώ στέλεχος του Λιμενικού έθεσε εκτός λειτουργίας την κεραία τηλεχειρισμού του σκάφους και αποσυνέδεσε τις μπαταρίες προκειμένου να σβήσουν οι μηχανές του drone, που έως εκείνη τη στιγμή παρέμεναν σε λειτουργία. Απογευματινές ώρες της Παρασκευής φορτώθηκε σε νταλίκα του Στρατού και μεταφέρθηκε στις εγκαταστάσεις της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών στην Αττική για ενδελεχή έλεγχο.

Πώς έφτασε ώς εδώ

Με εμβέλεια τα 800 χιλιόμετρα είναι πιθανό το drone να «απέπλευσε» ακόμη και από τις ακτές της Λιβύης. Ωστόσο θεωρείται πιθανότερο να μεταφέρθηκε εγγύτερα στον στόχο από κάποιο πλοίο – «μάνα».

Πηγές ενημέρωσης από το Λιμενικό και τις Eνοπλες Δυνάμεις δήλωσαν ότι το πλοιάριο μετέφερε εκρηκτικά, δίχως να προσδιορίζουν τον τύπο και την ποσότητά τους. Είπαν ωστόσο και κάτι ακόμη ενδιαφέρον. Στο εσωτερικό του USV βρέθηκαν και κάποια χειρόγραφα σημειώματα, κάτι που είναι εκ των πραγμάτων αξιοσημείωτο, καθώς δεν είναι σαφές για ποιο λόγο μπορεί να υπάρχουν οδηγίες σε ένα μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Τα συγκεκριμένα ευρήματα προσθέτουν στη χορεία των –υποθετικών έως τώρα– σεναρίων, και εκείνο της προβοκάτσιας.

Ενα σημαντικό ερώτημα είναι από πού ξεκίνησε το δρομολόγιό του το θαλάσσιο drone. H εμβέλειά του είναι 800 χιλιόμετρα και άρα είναι πιθανό να «απέπλευσε» ακόμη και από τις ακτές της Λιβύης, ενδεχόμενο που πάντως δεν συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες.

Θεωρείται πιθανότερο να μεταφέρθηκε εγγύτερα στον στόχο από κάποιο πλοίο – «μάνα», με τις αρμόδιες αρχές και τους αξιωματούχους που ερευνούν την υπόθεση να τηρούν σιγήν ιχθύος αναφορικά με τη συγκεκριμένη πτυχή του θέματος.