Γιατί διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα δεν αποκλείουν αιφνίδια κίνηση “επί του πεδίου” από την Τουρκία…

Εάν παρατηρήσει κανείς την μεγάλη εικόνα των γεωπολιτικών συσχετισμών που δημιουργούνται στην περιοχή της Ν.Α Μεσογείου εξαιτίας της ευρύτερης αναδιάταξης που ενισχύεται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να ισχυριστεί πώς η Ελλάδα αποκτά σταδιακά σημαντικότερο ρόλο. Δεν είναι τυχαίο ότι, ενώ ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών βάλλει κατά ριπάς εναντίον ισχυρών ευρωπαϊκών χωρών (Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία) και απειλεί με απόσυρση αμερικανικών στατευμάτων και κυρώσεις, η Αθήνα όχι μόνο μένει εκτός του κάδρου αυτής της ευρωατλαντικής κρίσης αλλά δέχεται τα εύσημα της Ουάσιγκτον.

Το ερώτημα που απασχολεί αρκετούς αναλυτές αλλά και την εγχώρια διπλωματία είναι κατά πόσο αυτή η εξέλιξη ενδέχεται να αποτελέσει προανάκρουσμα μιας κρίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Επισήμως, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει τα οφέλη αυτής της γεωπολιτικής αναβάθμισης την οποία αποδίδει και στους κυβερνητικούς χειρισμούς σε επί μέρους τομείς της νέας “αρχιτεκτονικής” στην περιοχή μας.

Για παράδειγμα:

-Η έμμεση στήριξη που παρείχε η Αθήνα στην επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν της επέτρεψε να αναπτύξει συστοιχία Patriot στην Κάρπαθο προς υποστήριξη της άμυνας της αμερικανικής βάσης της Σούδας. Αυτό, όπως επισημαίνεται διακριτικά από διπλωματικούς κύκλους, αποτελεί ενίσχυση της θέσης μας για τη νομιμότητα της αμυντικής θωράκισης των νησιών του Αιγαίου και αφαιρεί από την Τουρκία τα όποια επιχειρήματα για το αντίθετο. Οι πληροφορίες, μάλιστα, αναφέρουν ότι το θέμα συζητήθηκε μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη και του αμερικανού ομολόγου του Μάρκο Ρούμπιο και υπήρξε σχετική κατανόηση εκ μέρους των ΗΠΑ.

-Ο Έλληνας Υπ.Εξ φέρεται να συζήτησε ενδελεχώς το θέμα του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου με την κυβέρνηση της Τρίπολης, στο πρόσφατο ταξίδι του στη Λιβύη, και έλαβε την διαβεβαίωση πώς η χωροθέτηση “οικοπέδων” στην λιβυκή ΑΟΖ θα τηρήσει τη μέση γραμμή. Η Αθήνα εκτιμά πώς σε αυτό το θέμα ο ρόλος της αμερικανικής Chevron είναι ιδιαίτερα σημαντικός, κι αυτό διότι ο πετρελαϊκός κολοσσός (που επιχειρεί πάντοτε με το σχετικό “πράσινο φως” από την Ουάσιγκτον) έχει αναπτυχθεί σε όλες τις χώρες της Ν.Α Μεσογείου και διαθέτει ολιστική στρατηγική. Μπορεί, ως εκ τούτου, να την επιβάλλει και στην Τρίπολη, κάτι που εμμέσως, και παρά τις όποιες αναθεωρητικές δηλώσεις λίβυων αξιωματούχων που συντάσσονται με την Άγκυρα, αναιρεί το τουρκικό σχέδιο.

-Η παράλληλη στρατιωτική συνεργασία της Ελλάδας με τη Γαλλία (με την ανανέωση της συμφωνίας κατά την τελευταία επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα) και το Ισραήλ, αυξάνει την ελληνική περίμετρο ασφαλείας και αφήνει μικρά πλέον περιθώρια ανάπτυξης στην Τουρκία.

Όλα τα παραπάνω, όμως, δημιουργούν μία διόλου ασήμαντη επισφάλεια δεδομένου ότι η πιεζόμενη Τουρκία που σε αυτή την γεωπολιτική συγκυρία εμφανίζεται να περιθωριοποιείται δεν αποκλείεται να αντιδράσει. Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν πώς οι πρόσφατες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων (Χακάν Φιντάν, Ομέρ Τσελίκ κ.ά) αποτελούν ένδειξη ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να εξισορροπήσει το γεωπολιτικό προβάδισμα που έχει αποκτήσει η Ελλάδα, χωρίς να αποκλείεται να αναπτυχθούν ακόμα μεγαλύτερες εσωτερικές πιέσεις προς τον Ταγίπ Ερντογάν ακόμα και για δράση “επί του πεδίου”.

Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός της Ελλάδας, για παράδειγμα, θεωρείται από αρκετούς στην Άγκυρα ότι πλήττει το αφήγημα της “Γαλάζιας Πατρίδας” και των “γκρίζων ζωνών”, γι’ αυτό και δεν πρέπει να αποκλείεται κάποια αιφνίδια επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Οι ίδιοι διπλωματικοί κύκλοι αναφέρουν ότι μία κρίση τύπου Ιμίων δεν πρέπει να αποκλείεται, όχι, απαραίτητα, με κεντρική και επίσημη καθοδήγηση Ερντογάν αλλά ως αποτέλεσμα κινήσεων στρατιωτικών και πολιτικών “κέντρων” στην τουρκική πρωτεύουσα που θα επιδιώξουν να κινηθούν αυτόνομα.