Στεγαστική συρρίκνωση: Από το διαμέρισμα στο “κελί”-Η δυστοπική πραγματικότητα που απαιτεί θεσμική δράση
✨Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα επιδεινώνεται, με αυξημένη ζήτηση και ενοίκια στα πολύ μικρά ακίνητα 20-50 τετραγωνικών μέτρων, που γίνονται κυρίαρχη επιλογή.
✨Τα νέα διαμερίσματα στο κέντρο της Αθήνας κατασκευάζονται μικρότερα, ενώ η βραχυχρόνια μίσθωση και η αλλαγή στη σύνθεση των νοικοκυριών ενισχύουν τη ζήτηση για μικρούς χώρους.
✨Η αύξηση μονοπρόσωπων νοικοκυριών και η προτίμηση επενδυτών στα μικρά σπίτια δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο με αυξανόμενα ενοίκια και περιορισμένη πρόσβαση σε κατοικίες.
✨Η στέγαση γίνεται ανάγκη και όχι επιλογή, με ανθρώπους να στριμώχνονται σε εξαιρετικά μικρούς χώρους, ενώ απαιτείται άμεση δράση για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.
Είναι πολλά τα ρεπορτάζ που έχουμε δημοσιεύσει στο Libre για τη στεγαστική κρίση και τα παρελκόμενα αυτής. Αυτό που σήμερα επιχειρούμε να θίξουμε καταδεικνύει, ίσως με τον πιο απόλυτο τρόπο, ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν λύνεται αλλά λαμβάνει ολοένα και σοβαρότερες διαστάσεις. Πως μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο; Μα από τον αυξανόμενο αριθμό των ανθρώπων που αναζητούν ολοένα και πιο μικρά ακίνητα. Μικρά μέχρι ασφυξίας θα μπορούσε να πει κανείς.
Οι κατοικίες από τα 20 έως τα 50 τετραγωνικά μέτρα γνωρίζουν αύξηση στις τιμές των ενοικίων περίπου 10% σύμφωνα με έρευνες τους τελευταίους μήνες του 2025. Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι έχει αυξηθεί η ζήτηση γι’ αυτά τα διαμερίσματα κατά 16,5% μέσα σε μόλις ένα χρόνο.
Οι μεσίτες λένε ότι αυτού του είδους τα ακίνητα είναι η “κυρίαρχη επιλογή στην αγορά”. Το κατά πόσο είναι επιλογή βέβαια θα μπορούσε να συζητηθεί. Μάλλον με εξαναγκασμό μοιάζει λόγω των πολύ υψηλών τιμών στα ενοίκια των υπόλοιπων μεγαλύτερων κατοικιών.
Σε κάθε περίπτωση τα πολύ μικρά σπίτια μοιάζουν να είναι in και όχι περιθωριακά όπως τα προηγούμενα χρόνια. Η αγορά αλλάζει, οι τιμές πιέζουν, οι τάσεις διαφοροποιούνται.
Επειτα υπάρχει και το άλλο. Τα νεόδμητα σπίτια, ειδικά στο κέντρο της Αθήνας, κατασκευάζονται πλέον μικρότερα. Ο μέσος όρος των τετραγωνικών έχει υποχωρήσει περίπου κατά 10 σε σχέση με τη δεκαετία του 90.
Εχει μπει, ας μην το ξεχνάμε αυτό, στο παιχνίδι και η βραχυχρόνια μίσθωση. Όταν κάποιος (τουρίστας τις περισσότερες φορές) επιθυμεί να νοικιάσει ένα σπίτι για 3-4 ημέρες, ποσώς ενδιαφέρεται αν αυτό είναι μεγάλο. Και 25 τετραγωνικά μπορεί να είναι αρκετά για τετραήμερες διακοπές ενός ζευγαριού.
Εχει αλλάξει παράλληλα και η σύνθεση των νοικοκυριών στην Ελλάδα. Η κρίση δυσκολεύει τις σχέσεις, το να δημιουργήσει κανείς οικογένεια φαντάζει ολοένα και πιο δύσκολο/ανέφικτο.
Όπως τονίζουν ειδικοί στο Real Estate, τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά. Και δεν μιλάμε φυσικά για φοιτητές αλλά για 30+ ανθρώπους, και των δύο φύλων, που πήραν την απόφαση να ζήσουν μόνοι.
Σε μία τέτοια περίπτωση, και ανάλογα με το εισόδημα, το σπίτι που μπορεί να πληρωθεί είναι ο κλασικός τύπος της γκαρσονιέρας, ένα σπίτι δηλαδή με μία κρεβατοκάμαρα μέχρι 35 τετραγωνικά.
Επειδή όμως ζούμε στην εποχή των άκρων, προκύπτουν (και μία απλή αναζήτηση σε σχετικές αγγελίες θα σας πείσει) στην αγορά και οι περιπτώσεις των studio. Πολύ μικρών ακινήτων, σαν δωμάτια φοιτητικής εστίας με εμβαδόν ακόμα και κάτω από 20 τετραγωνικά. Η τάση είναι διεθνής, όχι μόνο ελληνική.
Aκόμα και οι επενδυτές τα προτιμούν πλέον περισσότερο τα πολύ μικρά σπίτια. Νοικιάζονται πιο εύκολα, οι φθορές τους αντιμετωπίζονται εξίσου εύκολα, οι απαιτήσεις των ενοικιαστών δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Και αυτή η τάση οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο ο οποίος δεν σταματά.
Η ζήτηση αυτών των σπιτιών αυξάνεται, άρα αυξάνονται και τα ενοίκια. Και έτσι η πρόσβαση, ακόμα και σ’ αυτά, περιορίζεται!
Η στροφή σε ολοένα μικρότερα διαμερίσματα δεν αποτελεί απλώς μια προσωρινή τάση της αγοράς, αλλά ένδειξη βαθύτερων πιέσεων στη στεγαστική πραγματικότητα. Δεν είναι κατά βάση επιλογή αλλά αναγκαιότητα.
Η αύξηση των τιμών, η περιορισμένη προσφορά και η επενδυτική στόχευση σε μικρά ακίνητα διαμορφώνουν ένα νέο πλαίσιο, στο οποίο ο διαθέσιμος χώρος διαβίωσης συρρικνώνεται σε επίπεδο πλέον απελπιστικό.
Για ολοένα και περισσότερους, η επιλογή κατοικίας δεν καθορίζεται από τις ανάγκες, αλλά από τις οικονομικές αντοχές. Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο ποιος μπορεί να βρει σπίτι, αλλά και σε τι συνθήκες καλείται να ζήσει μέσα σε αυτό.
Δεν είναι τυχαίο το tweet του Ισπανού Πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ.
Ο σοσιαλδημοκρατής ηγέτης έγραψε χαρακτηριστικά στο Χ:
Στη Μαδρίτη, τη Λισαβόνα ή τη Βουδαπέστη υπάρχουν οικογένειες που διαθέτουν το 70% των εισοδημάτων τους στη στέγαση. Η κερδοσκοπία καταστρέφει την ψυχή των πόλεων.
Υπάρχουν δύο δρόμοι: να κοιτάμε αλλού ή να επεμβαίνουμε. Εμείς επιλέγουμε να δράσουμε”.
Η δράση, λοιπόν, είναι η λέξη κλειδί για να πάψουν οι άνθρωποι να στριμώχνονται σε σπίτια-κελιά των 15 τετραγωνικών.
SiteDesign