Τσίπρας: Η πολιτική διακήρυξη της ηθικής επανάστασης ενόψει των ανακοινώσεων για το νέο κόμμα

«Γρήγορα θα κάνει ξαστεριά». Με αυτή τη φράση -φορτισμένη με τοπικό συμβολισμό αλλά και σαφή πολιτική στόχευση- ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να κλείσει την ομιλία του στο Ηράκλειο, σφραγίζοντας όχι απλώς μια εκδήλωση, αλλά μια ολόκληρη περίοδο. Η τελευταία παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Κρήτη δεν λειτούργησε ως απολογισμός, λειτούργησε ως εκκίνηση.  Η ομιλία του δεν ήταν απλώς μια πολιτική παρέμβαση υψηλών τόνων, Είχε χαρακτηριστικά που παρέπεμπαν σε προγραμματική δήλωση πρόθεσης.

Ράνια Τραγόμαλλου

Ο κ. Τσίπρας περιέγραψε το πλαίσιο, προσδιόρισε το ακροατήριο, όρισε το διακύβευμα και έστειλε μήνυμα εκκίνησης.

Προσδιόρισε το «μετα»

Η επιλογή του τόπου και του τόνου μόνο τυχαία δεν ήταν. Με αναφορές στον Νίκο Καζαντζάκη και με ρητορική που ισορρόπησε ανάμεσα στο προσωπικό και το πολιτικό, ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να δώσει νόημα στο «μετά». 

Και αυτό το «μετά» περιγράφεται πλέον με σαφήνεια: συγκρότηση νέου πολιτικού φορέα και αναδιάταξη του προοδευτικού χώρου.

Η ομιλία στο Ηράκλειο απέκτησε έτσι χαρακτηριστικά ορόσημου. Όχι γιατί περιείχε την τυπική ανακοίνωση του νέου φορέα-αυτή θεωρείται δεδομένη και αναμένεται- αλλά γιατί κατέθεσε το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτή θα ενταχθεί. Ο ίδιος, άλλωστε, μίλησε ανοιχτά για την ολοκλήρωση ενός κύκλου δημόσιων παρεμβάσεων με αφορμή την «Ιθάκη» και για την ανάγκη μετάβασης σε μια νέα φάση «αναζήτησης, σχηματισμών και στόχων».

«Να τα αλλάξουμε όλα»

Στον πυρήνα της παρέμβασής του βρίσκεται ένα καθαρό δίλημμα που δεν αποτυπώνει σύνθημα. «Να αλλάξουμε τα δεδομένα, για να αλλάξουμε την πορεία της χώρας» υπογράμμισε μεταφέροντας τη συζήτηση από την εναλλαγή προσώπων ή κυβερνήσεων, σε μια συνολική αλλαγή πολιτικών και συσχετισμών. «Να τα αλλάξουμε όλα», όπως χαρακτηριστικά είπε, προσδίδοντας στο εγχείρημα χαρακτήρα συνολικής επανεκκίνησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρότασή του για «ριζική ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης» λειτουργεί όχι ως μια ακόμη πρόσκληση συνεργασίας, αλλά ως μια απόπειρα επανίδρυσης. Ο νέος φορέας που περιέγραψε παραπέμπει στη φιλοδοξία να υπερβεί τα υπάρχοντα σχήματα, να συνδυάσει «την εμπειρία με τη φρεσκάδα» και να εκφράσει -όπως είπε- την «κυβερνώσα Αριστερά της εποχής μας».

Με έμφαση αναφέρθηκε σε έναν «προοδευτικό πολύχρωμο, αλλά προγραμματικά συμπαγή, πειθαρχημένο και αποτελεσματικό φορέα», δηλώντας έτσι μια πρόθεση να απαντηθεί το διαχρονικό πρόβλημα του χώρου που δεν είναι άλλο από τη διάσπαση και την πολυφωνία χωρίς στρατηγική συνοχή.

Τα μηνύματα

Τα μηνύματα της χθεσινής του παρέμβασης πολλά και προς πολλούς αποδέκτες, κόμματα και στελέχη.  Μίλησε για την κυβερνώσα Αριστερά «ανοιχτή σε όλους όσοι κατανοούν την ανάγκη της σε όλο το  προοδευτικό φάσμα. Χωρίς αποκλεισμούς, αλλά και χωρίς αποκλειστικότητες αξιωμάτων».  

Ταυτόχρονα ιδιαίτερο βάρος είχε και το κάλεσμα που απηύθυνε. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν περιορίστηκε σε κομματικά στελέχη, αλλά απευθύνθηκε ευθέως σε νέους, εργαζόμενους, μικρομεσαίους, αγρότες, ανθρώπους της διανόησης και της τέχνης.

Μοιάζει να υπενθυμίζει ότι η συγκρότηση του νέου φορέα δεν είναι αποτέλεσμα κορυφής, αλλά κοινωνικό αίτημα και συλλογική διαδικασία. «Είναι η δική σας προσπάθεια», είπε, επιχειρώντας να μετατρέψει την πολιτική πρωτοβουλία σε υπόθεση ευρύτερης συμμετοχής.

Την ίδια στιγμή, η σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση -με αιχμές για θεσμική εκτροπή, διαφθορά και ανισότητες-  δεν τέθηκε  μόνο σε επίπεδο πολιτικών επιλογών, αλλά σε επίπεδο αξιών και λειτουργίας του κράτους, με τον ίδιο να επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη «ηθικής επανάστασης». Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους σημείωσε : “αυτοί κυβερνούν πλέον με όρους και κανόνες όχι μιας κυβέρνησης έστω αφοσιωμένης να εξυπηρετεί μεγάλα συμφέροντα. Αλλά με όρους μαφίας”.

Αν η «Ιθάκη» ήταν η περίοδος του απολογισμού, το Ηράκλειο θα μπορούσε να οριστεί ως η στιγμή της απόφασης. Και αν η «ξαστεριά» λειτουργεί ως πολιτική υπόσχεση, το επόμενο διάστημα θα δείξει αν θα μπορέσει  να μετατραπεί σε οργανωμένη και πλειοψηφική πολιτική δύναμη.