H Μόσχα δημοσίευσε ευρωπαϊκές θέσεις με εγκαταστάσεις drones προς την Ουκρανία και απειλεί με πλήγματα

Η αυξανόμενη ένταση μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρώπης εισέρχεται σε μια νέα, ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, καθώς η Μόσχα προειδοποιεί ανοιχτά για πιθανές επιθέσεις εναντίον ευρωπαϊκών εγκαταστάσεων που συνδέονται με την παραγωγή και την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) προς την Ουκρανία. Οι δηλώσεις της ρωσικής ηγεσίας και του υπουργείου Άμυνας δεν περιορίζονται πλέον σε γενικές απειλές, αλλά συνοδεύονται από συγκεκριμένες αναφορές σε τοποθεσίες, εταιρείες και στρατηγικές υποδομές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών.

Σπύρος Σιδέρης

Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί μια ποιοτική μεταβολή τόσο στη ρητορική όσο και, ενδεχομένως, στη στρατηγική της Ρωσίας, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και για τον ρόλο της ηπείρου στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με τον στρατιωτικό αναλυτή Σεργκέι Κολντίν, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας βασίζει τις προειδοποιήσεις του σε πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες δείχνουν ότι μια σειρά ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και κράτη όπως η Βρετανία, η Τουρκία και το Ισραήλ, έχουν αποφασίσει να αυξήσουν την παραγωγή και την αποστολή επιθετικών drones προς την Ουκρανία. Δεν πρόκειται, όπως επισημαίνεται, για απλά τακτικά μέσα που χρησιμοποιούνται στη γραμμή του μετώπου, αλλά για μη επανδρωμένα συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, ικανά να πλήξουν στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Η εξέλιξη αυτή, κατά τη ρωσική πλευρά, συνδέεται με την επιδείνωση της κατάστασης στο ουκρανικό μέτωπο, όπου οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες απώλειες και ελλείψεις προσωπικού. Ως αποτέλεσμα, το Κίεβο φαίνεται να στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στην τεχνολογία των drones, με τη στήριξη των δυτικών συμμάχων του. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Κίριλο Μπουντάνοφ, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από άλλες χώρες για την ανάπτυξη αυτών των συστημάτων.

• Στο πλαίσιο αυτό, η Μόσχα θεωρεί ότι η Ευρώπη μετατρέπεται σταδιακά σε στρατηγικό μετόπισθεν της Ουκρανίας. Η αύξηση της χρηματοδότησης προς ευρωπαϊκές εταιρείες — είτε ουκρανικών συμφερόντων είτε μικτών σχημάτων — που παράγουν drones και εξαρτήματα, ερμηνεύεται από τη Ρωσία ως συνειδητή επιλογή εμπλοκής στον πόλεμο. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας κάνει λόγο για «σκόπιμη κλιμάκωση», η οποία ενδέχεται να οδηγήσει σε «απρόβλεπτες συνέπειες» για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η Ρωσία δεν περιορίστηκε σε θεωρητικές επισημάνσεις. Αντιθέτως, δημοσιοποίησε λίστα με συγκεκριμένες τοποθεσίες και εργοστάσια σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής. Σύμφωνα με τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ, οι εγκαταστάσεις αυτές αποτελούν πλέον «νόμιμους στόχους» για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Η αναφορά αυτή συνιστά μια σαφή προειδοποίηση ότι ενδεχόμενα πλήγματα δεν θα περιοριστούν στην Ουκρανία, αλλά θα μπορούσαν να επεκταθούν και πέραν αυτής.

Παράλληλα, ο Σεργκέι Σοϊγκού επεσήμανε ότι οι πρόσφατες επιθέσεις ουκρανικών drones σε περιοχές όπως η περιφέρεια του Λένινγκραντ ενδέχεται να πραγματοποιούνται μέσω εναέριων διαδρόμων που διασχίζουν χώρες όπως η Φινλανδία και τα κράτη της Βαλτικής. Αυτό, σύμφωνα με τη ρωσική επιχειρηματολογία, μπορεί να ερμηνευτεί είτε ως αποτυχία των δυτικών συστημάτων αεράμυνας είτε ως σιωπηρή αποδοχή της χρήσης του εναέριου χώρου τους. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Μόσχα επικαλείται το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, περί δικαιώματος αυτοάμυνας.

• Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία της ρωσικής ρητορικής είναι η αναφορά σε υπερηχητικούς πυραύλους, οι οποίοι, σύμφωνα με Ρώσους αναλυτές, δεν μπορούν να αναχαιτιστούν αποτελεσματικά από τα υφιστάμενα συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ. Η φράση ότι «ένα μόνο πλήγμα θα ήταν αρκετό» λειτουργεί περισσότερο ως μέσο ψυχολογικής πίεσης παρά ως άμεση επιχειρησιακή ανακοίνωση, ωστόσο καταδεικνύει τη διάθεση της Μόσχας να κλιμακώσει, εφόσον το κρίνει απαραίτητο.

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις. Οι αναφορές σε πιθανή αποδυνάμωση της δέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ δημιουργούν ένα σενάριο στο οποίο η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με τη Ρωσία χωρίς πλήρη αμερικανική υποστήριξη. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η πυρηνική υπεροχή της Ρωσίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία ως παράγοντας αποτροπής και πίεσης.

• Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται, προς το παρόν, επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο άμεσης κλιμάκωσης. Παραδείγματα όπως η απελευθέρωση ρωσικών δεξαμενόπλοιων από τη Γαλλία και τη Σουηδία, καθώς και η αποφυγή πιο επιθετικών ενεργειών κατά του ρωσικού εμπορικού στόλου από τη Βρετανία, υποδηλώνουν ότι υπάρχει σαφής επίγνωση των κινδύνων που θα συνεπαγόταν ένα άμεσο στρατιωτικό επεισόδιο με τη Ρωσία.

Συνολικά, η ρωσική απειλή προς την Ευρώπη δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη ρητορική κλιμάκωση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης. Στόχος της Μόσχας φαίνεται να είναι η αποτροπή της περαιτέρω στρατιωτικής ενίσχυσης της Ουκρανίας και η αναγκαστική επαναξιολόγηση της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Η Ευρώπη βρίσκεται, έτσι, μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα: είτε να συνεχίσει τη στήριξη προς το Κίεβο, αποδεχόμενη τον αυξανόμενο κίνδυνο μιας άμεσης σύγκρουσης με τη Ρωσία, είτε να αναζητήσει τρόπους αποκλιμάκωσης, με πιθανό κόστος τόσο για την ουκρανική αντίσταση όσο και για τη συνοχή της δυτικής συμμαχίας.