Φον ντερ Λάιεν: Προτεραιότητα η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά Ορμούζ – Νέα μέτρα για ενέργεια προτείνει η ΕΕ

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι το συνεχιζόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις και υπογράμμισε πως η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί ζήτημα ύψιστης σημασίας. Οι δηλώσεις της έγιναν σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων, με αντικείμενο την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον αντίκτυπό της στην Ευρώπη.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Λίβανο, οι οποίες, όπως είπε, «απειλούν να εκτροχιάσουν ολόκληρη τη διαδικασία» για ειρήνη στην περιοχή. «Δε μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή ή στον Κόλπο, όσο ο Λίβανος φλέγεται», τόνισε, καλώντας όλα τα μέρη να σεβαστούν την κυριαρχία της χώρας και να προχωρήσουν σε πλήρη παύση των εχθροπραξιών.

Η Πρόεδρος σημείωσε ότι η ΕΕ παρέχει άμεση βοήθεια στον λαό του Λιβάνου, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως «καμία βοήθεια δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ασφάλεια μιας μόνιμης ειρήνης».

Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή πολιτική

Αναφερόμενη στον «τεράστιο αντίκτυπο» της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην οικονομία των χωρών της ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανακοίνωσε, θα παρουσιάσει στις 22 Απριλίου μια «εργαλειοθήκη» μέτρων για τη μείωση των τιμών ενέργειας, ενόψει του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να απαντήσουν συντονισμένα στην άνοδο των τιμών, με μέτρα που θα είναι «στοχευμένα», «προσωρινά» και «εγκαίρως εφαρμοσμένα». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και τομέων της οικονομίας.

Η Επιτροπή προετοιμάζει επίσης οδηγίες για προγράμματα εισοδηματικής στήριξης και εξετάζει πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη να μπορούν να παρέμβουν αποτελεσματικά στους πιο εκτεθειμένους κλάδους.

Κοινή δράση και ενεργειακή ασφάλεια

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αξιοποιώντας την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας. Προβλέπεται ενισχυμένος ευρωπαϊκός συντονισμός για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και κοινός σχεδιασμός για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.

Όπως σημείωσε, θα διασφαλιστεί ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης «δεν θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους» και δεν θα διαταράσσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα, όπως η αναβάθμιση κτιρίων και η ανανέωση βιομηχανικού εξοπλισμού.

Πορεία προς ενεργειακή ανεξαρτησία

Η Πρόεδρος ανέφερε ότι προωθούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους ενέργειας, μέσω αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), παρεμβάσεων σε φόρους και δικτυακές χρεώσεις και αναμόρφωσης του ενεργειακού μείγματος. Τόνισε ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη και ότι η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια αποτελεί τη μόνη μακροπρόθεσμη λύση για σταθερότητα και ανεξαρτησία.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, με συνδυασμό ευρωπαϊκών πόρων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η μείωση των τιμών με βιώσιμο τρόπο.

Σταδιακή αντιμετώπιση της κρίσης

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο πιο δραστικών παρεμβάσεων, η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «δεν πληρούνται οι συνθήκες για την ενεργοποίηση εναλλακτικών μέτρων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής». Επεσήμανε ότι οι όποιες κινήσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημόσια ελλείμματα και ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να γίνει «βήμα-βήμα».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανέφερε, θα συνεχίσει να επανεκτιμά την κατάσταση, ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να διασφαλίσει μια ισορροπημένη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή απάντηση.