NYT: ”Οι δύσκολες επιλογές του Τραμπ μετά το ναυάγιο στο Πακιστάν”

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης κατέληξαν σε αδιέξοδο, χωρίς να προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη η αδυναμία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να εξασφαλίσει άμεσα τις παραχωρήσεις που επιδίωκε η Ουάσιγκτον, έπειτα από έναν μαραθώνιο γύρο συνομιλιών.

Η εξέλιξη αυτή αφήνει την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ μπροστά σε δύσκολες επιλογές: είτε μια μακρά και περίπλοκη διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη, είτε την επανέναρξη μιας σύγκρουσης που έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με ιδιαίτερη ένταση γύρω από τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η τελική απόφαση θα ανακοινωθεί από τον ίδιο τον πρόεδρο, ενώ κάθε πιθανή επιλογή συνοδεύεται από σημαντικό πολιτικό και στρατηγικό κόστος. Ο Βανς απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για τις συνομιλίες διάρκειας άνω των 21 ωρών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι παρουσίασε στο Ιράν μια πρόταση «take it or leave it» για οριστική εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος, την οποία η ιρανική πλευρά απέρριψε.

Ιράν: Κανείς δεν ανέμενε συμφωνία με τις ΗΠΑ από τις πρώτες συνομιλίες

Το αδιέξοδο θυμίζει έντονα τις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις της Γενεύης τον Φεβρουάριο, οι οποίες οδήγησαν τον Τραμπ να διατάξει εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις διάρκειας 38 ημερών, με στόχο στρατιωτικές βάσεις και τη βιομηχανική υποδομή του Ιράν. Παρά την ένταση των επιθέσεων, η Τεχεράνη εμφανίζεται αμετακίνητη, τονίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει υπό πίεση.

Από την πλευρά της, η ιρανική διπλωματία υπογραμμίζει ότι οι απώλειες που υπέστη η χώρα ενίσχυσαν την αποφασιστικότητά της να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα. Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον φαίνεται επιφυλακτική απέναντι σε μια μακρά διαπραγμάτευση, με τον Τραμπ να θεωρεί ότι έχει ήδη επικρατήσει και να ζητά ουσιαστικά την πλήρη υποχώρηση του Ιράν.

Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες συμφωνίες απαιτούν χρόνο και συμβιβασμούς. Η συμφωνία της περιόδου Ομπάμα χρειάστηκε δύο χρόνια διαπραγματεύσεων και περιλάμβανε σημαντικές υποχωρήσεις και από τις δύο πλευρές.

Απέτυχαν οι διαπραγματεύσεις για συμφωνία ειρήνης ΗΠΑ-Ιράν

Στο μεταξύ, η εύθραυστη εκεχειρία λήγει στις 21 Απριλίου, με τον Τραμπ να διατηρεί ως βασικό διαπραγματευτικό μοχλό την απειλή επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση ενέχει σοβαρούς κινδύνους, καθώς η προηγούμενη σύγκρουση προκάλεσε μεγάλες αναταράξεις στις αγορές, αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και άνοδο του πληθωρισμού.

Κεντρικό ζήτημα παραμένει και η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν χρησιμοποιεί ως βασικό μοχλό πίεσης, συνδέοντάς τα με αιτήματα όπως η καταβολή αποζημιώσεων και η άρση κυρώσεων. Οι ΗΠΑ απορρίπτουν την καταβολή αποζημιώσεων και εμφανίζονται διατεθειμένες να εξετάσουν την άρση κυρώσεων μόνο σταδιακά.

Σε κάθε περίπτωση, η τελευταία συνάντηση κατέδειξε ότι και οι δύο πλευρές θεωρούν πως έχουν βγει νικήτριες από την πρώτη φάση της σύγκρουσης — οι ΗΠΑ λόγω της στρατιωτικής ισχύος που επέδειξαν και το Ιράν επειδή άντεξε απέναντι στις επιθέσεις. Ωστόσο, καμία από τις δύο δεν φαίνεται προς το παρόν διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστικούς συμβιβασμούς.