Επενδύσεις στην υγεία με “κλειστά αυτιά”: Οι αντιδράσεις του ΣΦΕΕ για το νέο ΦΕΚ του συμψηφισμού clawback

Μια νέα εστία έντασης δημιουργείται στον χώρο της πολιτικής υγείας, καθώς η δημοσίευση του νέου ΦΕΚ που αφορά τον συμψηφισμό του clawback με επενδυτικές δαπάνες για την περίοδο 2026–2027 προκάλεσε την έντονη απογοήτευση του κλάδου της φαρμακοβιομηχανίας.

Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του, καθώς για άλλη μια φορά διαπιστώνει πως οι τεκμηριωμένες προτάσεις του για την προσέλκυση κλινικών μελετών στην Ελλάδα αγνοήθηκαν επιδεικτικά από την Πολιτεία.

Μια χαμένη ευκαιρία για την εγχώρια έρευνα και ανάπτυξη

Παρά το γεγονός ότι οι εκπρόσωποι της φαρμακευτικής έρευνας είχαν προχωρήσει σε έναν κύκλο εξαντλητικών επαφών με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, αλλά και με τα συναρμόδια Υπουργεία Ανάπτυξης και Οικονομικών, το αποτέλεσμα δεν ήταν το προσδοκώμενο. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει πως οι εισηγήσεις του —που κατατέθηκαν τόσο εγγράφως όσο και σε δια ζώσης συναντήσεις— αποτελούσαν έναν ρεαλιστικό οδικό χάρτη για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ερευνητικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Το βασικό επιχείρημα του Συνδέσμου είναι ότι η υιοθέτηση ισχυρότερων κινήτρων θα οδηγούσε σε μια πιο ισορροπημένη και ορθολογική κατανομή των κονδυλίων. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να ενισχυθούν παράλληλα τόσο οι παραγωγικές επενδύσεις όσο και ο κρίσιμος τομέας της Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D). Ωστόσο, η κυβέρνηση φαίνεται να εμμένει σε ένα πλαίσιο που ο κλάδος χαρακτηρίζει ως «στενό», αρνούμενη να αναγνωρίσει τα χειροπιαστά και μετρήσιμα οφέλη που αποφέρουν οι κλινικές μελέτες στην εθνική οικονομία και, κυρίως, στη δημόσια υγεία.

Το τίμημα για τους ασθενείς και το μέλλον της καινοτομίας

Η ανησυχία του ΣΦΕΕ ξεπερνά τα στενά οικονομικά όρια και αγγίζει τον πυρήνα της φροντίδας των πολιτών. Η προειδοποίηση των εκπροσώπων του κλάδου είναι σαφής: η απουσία ενός ελκυστικού περιβάλλοντος για την έρευνα δεν πλήττει μόνο τις επιχειρήσεις, αλλά υποθηκεύει την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε πρωτοποριακές θεραπείες.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται σκληρά για να προσελκύσουν ερευνητικά προγράμματα, η Ελλάδα κινδυνεύει να διολισθήσει στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης. Οι κλινικές μελέτες δεν είναι απλώς «επενδυτικά σχήματα»· είναι η μοναδική δίοδος για χιλιάδες ανθρώπους να λάβουν έγκαιρα φάρμακα τελευταίας γενιάς, τα οποία συχνά αποτελούν τη μόνη τους ελπίδα για επιβίωση ή βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Όπως χαρακτηριστικά τονίζεται στην ανακοίνωση, η δυσκολία πρόσβασης στην καινοτομία δεν είναι ένα στατιστικό μέγεθος, αλλά ένα ζήτημα που «δεν πρέπει να αποβεί μοιραία για κανέναν ασθενή».

Η ανάγκη για μια γενναία αναθεώρηση του πλαισίου

Ο ΣΦΕΕ απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση να επανεξετάσει τις αποφάσεις της και να δείξει την απαιτούμενη πολιτική βούληση για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου. Η επένδυση στην Έρευνα και Ανάπτυξη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια στρατηγική εθνική επιλογή και όχι ως ένα απλό λογιστικό εργαλείο για τον συμψηφισμό των υπέρμετρων επιστροφών (clawback).

Η κατακλείδα της ανακοίνωσης αποτυπώνει την αγωνία του κλάδου, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας: σε μια εποχή που η επιστήμη προοδεύει με γεωμετρική πρόοδο, η ελληνική Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης δεν θα στερηθεί το δικαίωμα στη μελλοντική θεραπεία λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων ή έλλειψης κινήτρων. Η ελπίδα όλων είναι το νέο αυτό ΦΕΚ να μην αποτελέσει το οριστικό εμπόδιο που θα στερήσει από τη χώρα μας την καινοτομία που τόσο έχει ανάγκη.