Το εμβληματικό εξώφυλλο του ECONOMIST: Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος

Στο Πεκίνο, η στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που παρουσιάστηκε από την Ουάσιγκτον ως κίνηση αποκατάστασης ισορροπιών στη Μέση Ανατολή και ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος έναντι της Κίνας, εκλαμβάνεται διαφορετικά: ως ένα στρατηγικό σφάλμα που ενδέχεται να επιταχύνει τη σχετική παρακμή των ΗΠΑ και να διευρύνει τα περιθώρια κινεζικής επιρροής.

Η κινεζική ηγεσία επέλεξε συνειδητά να μην εμπλακεί, υιοθετώντας τη γνωστή ρήση του Ναπολέων Βοναπάρτης: «Ποτέ μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος». (στρατηγική του Ναπολέοντα)

Στην πράξη, το Πεκίνο θεωρεί ότι η αμερικανική επιλογή στρατιωτικής κλιμάκωσης στερείται σαφούς στρατηγικής κατεύθυνσης και ενδέχεται να οδηγήσει σε παρατεταμένη εμπλοκή χωρίς καθαρό αποτέλεσμα.

Η προσέγγιση αυτή ενισχύει την πεποίθηση της ηγεσίας του Σι Τζινπίνγκ ότι η προτεραιότητα στην ασφάλεια και την αυτάρκεια είναι ορθή.

Η Κίνα έχει ήδη επενδύσει σε ενεργειακή ανθεκτικότητα, διαφοροποιώντας τις πηγές της και δημιουργώντας σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, ενώ παράλληλα διατηρεί ευελιξία στις σχέσεις της με το Ιράν. Σε αντίθεση, η αμερικανική στάση, όπως αποδίδεται στον Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται ασυνεπής, με εναλλαγές μεταξύ απειλών και ενδεχόμενης αποχώρησης.

Για το Πεκίνο, το βασικό γεωπολιτικό διακύβευμα βρίσκεται αλλού: στην Ανατολική Ασία. Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποσπάσει την προσοχή και τους πόρους των ΗΠΑ από την περιοχή όπου κρίνεται η παγκόσμια ισορροπία του 21ου αιώνα. Παράλληλα, η ενεργειακή αστάθεια και το αυξημένο κόστος πρώτων υλών ενδέχεται να ωθήσουν ασιατικές χώρες σε πιο προσεκτική στάση απέναντι στην Κίνα.

Ταυτόχρονα, αναδύονται οικονομικές ευκαιρίες. Η πιθανή ανοικοδόμηση στη Μέση Ανατολή και η ανάγκη ενεργειακής διαφοροποίησης δημιουργούν πεδίο για κινεζικές επενδύσεις, ιδιαίτερα σε τεχνολογίες πράσινης ενέργειας, όπου η χώρα διαθέτει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επιπλέον, η πίεση που δέχεται η Ουάσιγκτον ενδέχεται να την καταστήσει πιο διαλλακτική στις οικονομικές διαπραγματεύσεις με το Πεκίνο.

Παρά την αισιοδοξία, δεν απουσιάζουν οι ανησυχίες. Η χρήση προηγμένων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη από τον αμερικανικό στρατό, υπενθυμίζει ότι οι στρατιωτικές ισορροπίες παραμένουν ρευστές. Επιπλέον, ένα παρατεταμένο γεωπολιτικό σοκ θα μπορούσε να πλήξει την κινεζική οικονομία, η οποία εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εξαγωγές.

Τελικά, η κινεζική στρατηγική βασίζεται σε μια ψυχρή εκτίμηση: η αμερικανική ισχύς μπορεί να φθίνει, αλλά δεν παύει να είναι ικανή να ανανεώνεται. Αντίστοιχα, η Κίνα, παρά την άνοδό της, αντιμετωπίζει εσωτερικές προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή της μη παρέμβασης δεν είναι ένδειξη αδράνειας, αλλά συνειδητή εφαρμογή μιας διαχρονικής αρχής ισχύος: όταν ο αντίπαλος σφάλλει, η καλύτερη στρατηγική είναι να τον αφήσεις να συνεχίσει.