Νέο φορολογικό νομοσχέδιο: Αλλάζει το τοπίο σε τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδύσεις, Crypto, ακίνητη περιουσία

Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση, ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες και αλλάζει ριζικά το τοπίο μετατοπίζοντας το βάρος σε αυτοματοποιημένους ελέγχους και διαφάνεια. Στον πυρήνα των παρεμβάσεων βρίσκονται η καθολική πρόσβαση της φορολογικής διοίκησης σε δεδομένα λογαριασμών και επενδύσεων, η ένταξη των crypto σε πλήρες καθεστώς ελέγχου, η μεταφορά της πιστοποίησης κύριας κατοικίας σε νέο μητρώο και η αυστηροποίηση των κανόνων για συναλλαγές με μετρητά.

Παράλληλα, θεσπίζονται διορθωτικές ρυθμίσεις για πρόστιμα, εισάγονται δεσμευτικές απαντήσεις (tax rulings) από την ΑΑΔΕ και δημιουργούνται νέες ψηφιακές υποδομές.

• Πλήρης εικόνα για τραπεζικούς λογαριασμούς

Με τις νέες διατάξεις, οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα υποχρεώνονται να διαβιβάζουν ολοκληρωμένα στοιχεία για κάθε δηλωτέο λογαριασμό. Δεν πρόκειται πλέον για αποσπασματική πληροφόρηση, αλλά για πλήρη καταγραφή υπολοίπων, τόκων, μερισμάτων, λοιπών εισοδημάτων και εσόδων από χρηματοοικονομικές πράξεις. Ενισχύεται επίσης η ταυτοποίηση των δικαιούχων, καθώς δηλώνονται αναλυτικά στοιχεία φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και οι συνδικαιούχοι.

• ΑΦΜ ως κεντρικός “κόμβος” διασταυρώσεων

Καθοριστικό ρόλο αποκτά ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου, που μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο σύνδεσης δεδομένων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει την ταχύτερη και ακριβέστερη αντιστοίχιση στοιχείων, περιορίζοντας τα περιθώρια ασυμφωνιών και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

• Crypto σε καθεστώς πλήρους επιτήρησης

Για πρώτη φορά, οι συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία εντάσσονται σε υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών. Οι πάροχοι υπηρεσιών crypto καλούνται να αποστέλλουν στοιχεία για χρήστες και συναλλαγές, ανοίγοντας τον δρόμο για εντοπισμό κεφαλαιακών κερδών και περιουσιακών στοιχείων που έως σήμερα παρέμεναν δύσκολα ανιχνεύσιμα.

Παράλληλα, δημιουργείται κεντρικό ευρετήριο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την καταγραφή και διασταύρωση των δεδομένων αυτών.

• Νέα κλίμακα προστίμων για crypto

Το νομοσχέδιο καθορίζει συγκεκριμένο πλαίσιο κυρώσεων για τους παρόχους:

• 100 ευρώ για εκπρόθεσμη υποβολή
• 300 ευρώ για ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία
• 1.000 ευρώ για μη ανταπόκριση σε αιτήματα
• 2.500 ευρώ για μη συνεργασία σε έλεγχο
• έως 5.000 ευρώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης μετά από έλεγχο

• Κύρια κατοικία μέσω νέου μητρώου

Σημαντική αλλαγή αφορά την πιστοποίηση της κύριας κατοικίας, η οποία μεταφέρεται στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Από το 2027, το μητρώο θα αποτελεί την κύρια πηγή πληροφόρησης για απαλλαγές, όπως αυτή του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς, αντικαθιστώντας ουσιαστικά τη δήλωση Ε1 ως βασικό τεκμήριο.

• Αλλαγές στον υπολογισμό ακίνητης περιουσίας

Τροποποιείται ο τρόπος υπολογισμού της συνολικής αξίας ακινήτων για την προσαύξηση φόρου. Πλέον, δεν θα συνυπολογίζονται αξίες που απαλλάσσονται, περιορίζοντας τεχνητές επιβαρύνσεις σε ιδιοκτήτες.

• Δεσμευτικές απαντήσεις από την ΑΑΔΕ

Εισάγεται ο θεσμός των tax rulings, δίνοντας τη δυνατότητα σε φορολογούμενους να λαμβάνουν εκ των προτέρων δεσμευτική απάντηση για τη φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων υποθέσεων, με προθεσμία έως 150 ημέρες και σημαντικό παράβολο.

• Ρυθμίσεις για πρόστιμα και δηλώσεις

Καθιερώνεται ενιαίο πρόστιμο 100 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις, ενώ προβλέπεται αναδρομική διαγραφή ή συμψηφισμός προστίμων 250 και 500 ευρώ για μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις. Παράλληλα, εισάγονται εξαιρέσεις για ανηλίκους και ειδικές προβλέψεις για περιπτώσεις χωρίς πραγματική οικονομική δραστηριότητα.

• Τέλος στις «σπαστές» συναλλαγές με μετρητά

Κλείνει ένα διαχρονικό “παράθυρο” στην αγορά: το όριο των 500 ευρώ για πληρωμές με μετρητά εφαρμόζεται πλέον στη συνολική συναλλαγή και όχι ανά απόδειξη. Έτσι, αποτρέπεται η τεχνητή κατάτμηση αγορών για αποφυγή του μέτρου, με το πρόστιμο να παραμένει στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.

• Νέα πλατφόρμα για «κόκκινα» δάνεια

Το σχέδιο νόμου προβλέπει και τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών και τη διευκόλυνση αγοραπωλησιών στην εν λόγω αγορά.

Συνολικά, το νομοσχέδιο σηματοδοτεί μετάβαση σε ένα πιο αυστηρό, διασυνδεδεμένο και ψηφιακά ελεγχόμενο φορολογικό περιβάλλον, με έμφαση στη διαφάνεια, την ιχνηλασιμότητα συναλλαγών και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.