Πόσο επικίνδυνη είναι μια αμερικανική επιχείρηση στο νησί Χαργκ και οι λόγοι που ο Τραμπ το εξετάζει

Η ανάπτυξη και η ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το CNN, έχει προκαλέσει εικασίες σχετικά με το εάν οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να καταλάβουν το νησί Kharg, ένα κοραλλιογενές κοίτασμα στα ανοικτά των ακτών του Ιράν και μια οικονομική ζωτική γραμμή για την Τεχεράνη, η οποία χειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.

Ακόμα κι αν η Ουάσινγκτον καταλάμβανε με επιτυχία το μικροσκοπικό αλλά στρατηγικό νησί , οι ειδικοί αμφισβητούν κατά πόσον αυτό θα έδινε στις ΗΠΑ αρκετή δύναμη για να αναγκάσουν το Ιράν να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ εν μέσω μιας κλιμακούμενης παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.

Πόσο πιθανή είναι μια χερσαία αμερικανική επιχείρηση και ποιοι είναι οι κίνδυνοι;

Το νησί Kharg είναι μια έκταση πέντε μιλίων στα ανοικτά των ιρανικών ακτών, περίπου το ένα τρίτο του μεγέθους του Μανχάταν, και περιγράφεται από Αμερικανούς αξιωματούχους ως ο «κόμβος για όλη την ιρανική προμήθεια πετρελαίου».

Οι μακριές προβλήτες του εισχωρούν σε νερά αρκετά βαθιά για να φιλοξενήσουν υπερδεξαμενόπλοια πετρελαίου, καθιστώντας το νησί κρίσιμο σημείο για τη διανομή πετρελαίου.

Το νησί αποτελεί εδώ και καιρό κλειδί για την οικονομία του Ιράν. Ένα αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της CIA από το 1984 που δημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο ανέφερε ότι οι εγκαταστάσεις είναι «οι πιο ζωτικές στο πετρελαϊκό σύστημα του Ιράν και η συνεχιζόμενη λειτουργία τους είναι απαραίτητη για την οικονομική ευημερία του Ιράν».

• Εναλλακτικές οδοί εξαγωγής που παρακάμπτουν το Στενό του Ορμούζ υπάρχουν, αλλά είναι περιορισμένες και δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς σε μεγάλη κλίμακα, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA).

Για παράδειγμα, το 2021, το Ιράν εγκαινίασε τον τερματικό σταθμό πετρελαίου Τζασκ, επιτρέποντας τη μεταφορά αργού πετρελαίου στον Κόλπο του Ομάν, ακριβώς ανατολικά του στενού, αλλά ο τερματικός σταθμός δεν θεωρείται βιώσιμη επιλογή εξαγωγής ιρανικού αργού πετρελαίου, ανέφερε ο IEA.

• Η χωρητικότητα αποθήκευσης στο Kharg εκτιμάται σε περίπου 30 εκατομμύρια βαρέλια και, σύμφωνα με την εταιρεία εμπορικών πληροφοριών Kpler, περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου αποθηκεύονται σήμερα εκεί, ανέφερε το Reuters.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, δήλωσε ότι η καταστροφή του τερματικού σταθμού θα «παραλύσει την οικονομία του Ιράν και θα ανατρέψει το καθεστώς». Δήλωσε ότι το Ισραήλ «πρέπει να καταστρέψει όλα τα πετρελαϊκά πεδία και την ενεργειακή βιομηχανία του Ιράν στο νησί Χάργκ».

• Δύο Μονάδες Πεζοναυτών (MEU), οι οποίες ειδικεύονται σε αμφίβιες αποβάσεις ταχείας αντίδρασης, επιδρομές και αποστολές επίθεσης από αμφίβια πλοία του Ναυτικού, έχουν αναπτυχθεί πρόσφατα στη Μέση Ανατολή.

Προηγούμενες στρατιωτικές ασκήσεις με τη συμμετοχή της MEU έχουν δει το θέαμα επιθετικών ελικοπτέρων στον ουρανό, στρατευμάτων στην παραλία και τεράστιων πλοίων εφόδου στο νερό.

Ο Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ, σε άρθρο του στο Bloomberg δήλωσε ότι τα πλοία μιας MEU «διαθέτουν μεγάλη μαχητική ικανότητα».

Αλλά προειδοποίησε ότι πριν από οποιαδήποτε χερσαία επιχείρηση, θα πρέπει να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ και να φτάσουν στο βόρειο τμήμα του κόλπου, αντιμετωπίζοντας ιρανικά drones, βαλλιστικούς πυραύλους και νάρκες στην πλωτή οδό.

«Μόλις λάβουν θέση στα ανοιχτά του Kharg, οι Πεζοναύτες θα χρειαστούν ακλόνητη υπεροχή στον αέρα και τη θάλασσα σε απόσταση τουλάχιστον 100 μιλίων γύρω από το νησί», δήλωσε ο Σταυρίδης.

Ένας σημαντικός κίνδυνος είναι ότι το Ιράν θα μπορούσε να χτυπήσει τα αμφίβια πλοία. Μια άλλη ανησυχία είναι η τύχη του πληθυσμού του νησιού -που εκτιμάται ότι ανέρχεται σε χιλιάδες και σχεδόν όλοι εργαζόμενοι στον τομέα του πετρελαίου- οι οποίοι θα πρέπει να «περιοριστούν» ή να εκκενωθούν, πρόσθεσε ο Σταυρίδης.

Ο Σταυρίδης αμφισβήτησε επίσης τη στρατηγική μόχλευση που θα έδινε στην Ουάσινγκτον μια τέτοια επιχείρηση. «Εάν η ιδέα είναι να διαπραγματευτούμε στη συνέχεια με την Τεχεράνη για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, δεν είναι σαφές ότι οι υπόλοιποι ηγέτες του καθεστώτος θα πτοηθούν από την απειλή της απώλειας του Χάργκ», δήλωσε ο Σταυρίδης.

«Μπορεί να διστάσουν να συμφωνήσουν να παραχωρήσουν οτιδήποτε για τον Kharg», πρόσθεσε.

Παράλληλα με τις πιθανές απώλειες στις ΗΠΑ, ο Ρίτσαρντ Χάας, πρώην πρόεδρος του think tank του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οποιαδήποτε αποστολή στο Kharg πιθανότατα θα «διαβρώσει περαιτέρω τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων».

Ο ακριβής λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ εξετάζουν το ενδεχόμενο κατάσχεσης του Kharg δεν είναι σαφής, αλλά ο Haass δήλωσε ότι «πιθανότατα θα θεωρηθεί από πολλούς εκεί και σε όλο τον κόσμο ως μια προσπάθεια των ΗΠΑ να κατάσχουν ιρανικό πετρέλαιο», έγραψε στη σελίδα του στο Substack .

Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Τετάρτη ότι «οι εχθροί του Ιράν, με την υποστήριξη μιας από τις χώρες της περιοχής» ετοιμάζονται να καταλάβουν ένα από τα νησιά της χώρας, χωρίς να δώσει εντολή να κατονομαστεί το νησί.

«Όλες οι εχθρικές κινήσεις βρίσκονται υπό την πλήρη επιτήρηση των ενόπλων δυνάμεών μας. Εάν ξεφύγουν από τα όρια, όλες οι ζωτικές υποδομές αυτής της περιφερειακής χώρας θα γίνουν, χωρίς περιορισμούς, στόχος αδιάκοπων επιθέσεων», δημοσίευσε ο Ghalibaf στο X την Τετάρτη.

Νωρίτερα την Τετάρτη, ο Γκαλιμπάφ δήλωσε: «Παρακολουθούμε στενά όλες τις κινήσεις των ΗΠΑ στην περιοχή, ιδίως την ανάπτυξη στρατευμάτων».

Το Ιράν έχει στήσει παγίδες και έχει μετακινήσει επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό και αεράμυνες στο νησί Kharg τις τελευταίες εβδομάδες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για μια πιθανή αμερικανική επιχείρηση για την ανάληψη του ελέγχου του νησιού, σύμφωνα με πολλά άτομα που γνωρίζουν τις αναφορές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με το θέμα.

Το νησί διαθέτει ήδη πολυεπίπεδη άμυνα και οι Ιρανοί έχουν μετακινήσει εκεί επιπλέον συστήματα κατευθυνόμενων πυραύλων εδάφους-αέρος, γνωστά ως MANPAD, τις τελευταίες εβδομάδες, ανέφεραν οι πηγές.

Το Ιράν έχει επίσης τοποθετήσει παγίδες, όπως νάρκες κατά προσωπικού και κατά τεθωρακισμένων, γύρω από το νησί, σύμφωνα με τις πηγές, συμπεριλαμβανομένης της ακτογραμμής.

Ναι. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν βομβαρδίσει «κάθε στρατιωτικό στόχο» στο νησί και απείλησε να επιτεθεί στις πετρελαϊκές υποδομές του εάν το Ιράν συνέχιζε να εμποδίζει τα πλοία να διασχίζουν το Στενό του Ορμούζ.

Βίντεο που δημοσιεύτηκε στο Truth Social και εντοπίστηκε γεωγραφικά από το CNN έδειξε αμερικανικές επιδρομές στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου του νησιού, με μεγάλες εκρήξεις και μαύρο καπνό ορατά σε όλο το υλικό.

Ο Τραμπ δήλωσε την ίδια ημέρα ότι το Χάργκ «δεν ήταν ψηλά στη λίστα, αλλά είναι ένα από τόσα πολλά διαφορετικά πράγματα και μπορώ να αλλάξω γνώμη σε δευτερόλεπτα».

Αλλά ήδη από το 1988, δεκαετίες πριν εκλεγεί, ο Τραμπ είχε μιλήσει για εισβολή στο νησί.

«Μια σφαίρα έπεφτε πάνω σε έναν από τους άντρες ή τα πλοία μας και έκανα μια σειρά από πυροβολισμούς στο νησί Kharg. Πήγαινα μέσα και την έπαιρνα», είχε δηλώσει τότε στην εφημερίδα The Guardian.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου πιστεύουν ότι η κατάληψη του νησιού Kharg θα «χρεώσει εντελώς» το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο, και θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε ένα γρήγορο τέλος του πολέμου.

Αλλά πολλοί εντός της κυβέρνησης είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε μια τέτοια κίνηση, ιδίως δεδομένου ότι θα απαιτούσε σημαντικό αριθμό χερσαίων στρατευμάτων για να επιτευχθεί αυτό.

Οι σύμμαχοι του Κόλπου παροτρύνουν κατ’ ιδίαν την κυβέρνηση Τραμπ να μην παρατείνει τον πόλεμο στέλνοντας στρατιώτες στο έδαφος για να καταλάβουν το νησί Kharg, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου.

Η ανησυχία είναι ότι η κατοχή του νησιού από αμερικανικά στρατεύματα θα είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες, πιθανώς πυροδοτώντας ιρανικά αντίποινα κατά των υποδομών των χωρών του Κόλπου και παρατείνοντας τη σύγκρουση, δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου.

Ο αρχηγός του Ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Αλιρεζά Τανγκσίρι – τον οποίο το Ισραήλ ισχυρίστηκε ότι σκότωσε την Πέμπτη – δήλωσε τον περασμένο Νοέμβριο ότι τα νησιά του Ιράν στον Περσικό Κόλπο είναι «οχυρωμένα οχυρά».

«Εάν ένας εχθρός κάνει λάθος, θα λάβει μια αποφασιστική απάντηση εκεί», είπε ο Τανγκσίρι.