Ορμούζ: Το “μπλοκάρισμα” που εκτοξεύει τιμές- Πρόβλεψη για αύξηση 9,5% στα τρόφιμα στην Ελλάδα

Η διακοπή της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, έχει προκαλέσει έντονη αναστάτωση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση των τιμών.

Ήδη η βενζίνη έχει ακριβύνει, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν και οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στα καύσιμα. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για πλήθος πρώτων υλών και προϊόντων που τροφοδοτούν τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

Σύμφωνα με το BBC, η μείωση της ναυσιπλοΐας -από πάνω από 100 πλοία ημερησίως πριν από τον πόλεμο σε μόλις λίγα- ενδέχεται να επηρεάσει τις τιμές σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών, από τρόφιμα μέχρι smartphones και φάρμακα.

Λιπάσματα και τρόφιμα

Τα πετροχημικά προϊόντα, που παράγονται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο, εξάγονται σε μεγάλες ποσότητες από τις χώρες του Κόλπου. Μεταξύ αυτών, τα λιπάσματα αποτελούν βασικό πυλώνα της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής. Περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων -όπως ουρία, ποτάσα, αμμωνία και φωσφορικά- διέρχεται από το Ορμούζ.

Η μείωση των εξαγωγών έχει ήδη αρχίσει να γίνεται αισθητή, με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου να δείχνουν σημαντική πτώση. Δεδομένου ότι ο Μάρτιος και ο Απρίλιος είναι κρίσιμοι μήνες για τη φύτευση στο βόρειο ημισφαίριο, η περιορισμένη χρήση λιπασμάτων ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τις αποδόσεις αργότερα μέσα στη χρονιά.

Ερευνητές προειδοποιούν ότι ακόμη και μια σύντομη διακοπή θα μπορούσε να διαταράξει ολόκληρη την καλλιεργητική περίοδο, με μακροχρόνιες συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια. Εκτιμήσεις δείχνουν ότι ένα πλήρες κλείσιμο του Ορμούζ θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του σιταριού κατά 4,2% και των φρούτων και λαχανικών κατά 5,2%, με χώρες όπως η Ζάμπια, η Σρι Λάνκα, η Ταϊβάν και το Πακιστάν να πλήττονται περισσότερο.

Στη λίστα είναι όμως και η Ελλάδα και μάλιστα στην 7η θέση, καθώς το δημοσίευμα προβλέπει αύξηση 9,5% στις τιμές των τροφίμων.

Ήλιο και τεχνολογία

Σημαντικό πλήγμα δέχεται και η αγορά ηλίου, καθώς περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων αποστολών προέρχεται από το Κατάρ και διέρχεται από το Ορμούζ. Το ήλιο, υποπροϊόν της παραγωγής φυσικού αερίου, είναι απαραίτητο για την κατασκευή ημιαγωγών και μικροτσίπ που χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές, οχήματα και ηλεκτρικές συσκευές.

Επιπλέον, χρησιμοποιείται στην ψύξη των μαγνητών σε μηχανήματα μαγνητικής τομογραφίας. Η διακοπή λειτουργίας του μεγάλου εργοστασίου Ras Laffan στο Κατάρ, λόγω επιθέσεων, εντείνει τις ανησυχίες για ελλείψεις, με την αποκατάσταση να εκτιμάται ότι θα απαιτήσει έως και πέντε χρόνια. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών τόσο στην τεχνολογία όσο και στις ιατρικές υπηρεσίες.

Πετροχημικά και φάρμακα

Παράγωγα πετροχημικών, όπως η μεθανόλη και το αιθυλένιο, αποτελούν βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή φαρμάκων, από παυσίπονα μέχρι αντιβιοτικά και εμβόλια. Οι χώρες του Κόλπου καλύπτουν περίπου το 6% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας, με μεγάλο μέρος των εξαγωγών να κατευθύνεται προς την Ασία.

Θείο και βιομηχανία

Το θείο, επίσης υποπροϊόν πετρελαίου και φυσικού αερίου, αποτελεί κρίσιμο υλικό για τη γεωργία αλλά και τη μεταλλουργία. Περίπου το 50% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου θείου περνά από το Ορμούζ.

Χρησιμοποιείται για την παραγωγή θειικού οξέος, απαραίτητου στην επεξεργασία μετάλλων όπως χαλκός, κοβάλτιο και νικέλιο, καθώς και στην εξαγωγή λιθίου. Τα μέταλλα αυτά είναι ζωτικής σημασίας για την κατασκευή μπαταριών που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρονικές συσκευές και στρατιωτικό εξοπλισμό.