Άγιο Όρος: “Δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα ως κυρίως σεισμός”, λέει ο Παπαζάχος

Ο καθηγητής σεισμολογίας Κώστας Παπαζάχος εμφανίζεται καθησυχαστικός σχετικά με τον σεισμό και τους μετασεισμούς που σημειώθηκαν πρόσφατα στο Άγιο Όρος.

Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εξήγησε ότι πρόκειται για «σειρά σεισμών που παρατηρείται στην περιοχή εδώ και πάνω από ένα χρόνο», με τους ισχυρότερους να φτάνουν τα 5,2 Ρίχτερ.

Ο κ. Παπαζάχος τόνισε ότι πρόκειται για έναν «τυπικό σεισμό» στη δυτική περιοχή του Αγίου Όρους, κοντά στις Μονές Δοχειαρίου και Κωνσταμονίτου, όπου τα ιστορικά και μνημειακά κτίρια μπορεί να υποστούν μικροβλάβες, πτώσεις καμινάδων ή ρωγμές.

Ο σεισμός έγινε αισθητός σε πολλές περιοχές της βόρειας Ελλάδας, αλλά, σύμφωνα με τον σεισμολόγο, οι επιπτώσεις στην περιοχή θα είναι περιορισμένες. «Σμηνοσειρές όπως αυτή δεν είναι σπάνιες στον ελλαδικό χώρο και συχνά διαρκούν μεγάλο χρονικό διάστημα», ανέφερε, παραθέτοντας ως παράδειγμα τις σεισμικές ακολουθίες στα Ψαχνά που κράτησαν πάνω από δύο χρόνια.

«Το πρόβλημα στην περιοχή είναι ότι στο βόρειο τμήμα της περιοχής του Αγίου Όρους δεν έχουμε καμία καλή εικόνα ούτε από ιστορικά, ούτε από δεδομένα για την σεισμικότητα, δηλαδή δεν είναι μία περιοχή ιδιαίτερα σεισμογενής και σημαντική που να ξέρουμε το ιστορικό δυναμικό, ούτε τα ρήγματα της περιοχής είναι καλά γνωστά. Φαίνεται πως είναι ένα ρήγμα παράλληλο με τις ακτές και οι μηχανισμοί δείχνουν ότι είναι ένα κανονικό ρήγμα, αλλά δεν ξέρουμε περισσότερες λεπτομέρειες. Συνεπώς δεν μπορεί εύκολα να εκτιμηθεί αν μπορεί να γίνει κάποιος ισχυρότερος σεισμός, όμως δεν μπορεί και το ενδεχόμενο αυτό να αποκλειστεί. Η συγκεκριμένη περιοχή έχει κάποια ρήγματα σίγουρα, παρόλο που δεν είναι καλά χαρτογραφημένα» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το δεύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο είναι πως τα κτίρια στην περιοχή είναι μνημειακά, ιστορικά, που δεν έχουν τα εχέγγυα της δομικής επάρκειας. Κατασκευάστηκαν με κάποιες οικοδομικές εμπειρικές τεχνικές που χρησιμοποιούσαν οι μοναχοί στην περιοχή του Αγίου Όρους, αλλά δεν έχουν την επάρκεια όπως ένα σύγχρονο κτίριο που χτίζεται στη Θεσσαλονίκη από μπετόν. Είναι κτίρια ευαίσθητα και αυτό κάνει το πρόβλημα αρκετά πιο δύσκολο.

Ο καθηγητής της σεισμολογίας διασαφήνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως ο χθεσινός (25.03.2026) σεισμός στο Άγιον Όρος, έντασης 4,9 Ρίχτερ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα ως κυρίως σεισμός ενώ με επιφύλαξη επισήμανε το ενδεχόμενο να γίνει και κάποιος μεγαλύτερος. 

«Δεν υπάρχει κύριος σεισμός. Όταν λέμε σμηνοσειρά, εννοούμε μία σειρά από σεισμούς με παρόμοια μεγέθη της τάξεως των 4 και 5 Ρίχτερ που συμβαίνουν χωρίς να ξεχωρίζει ανάμεσά τους κάποιος κύριος σεισμός. Αυτά τα χαρακτηριστικά έχει αυτή η ακολουθία που συμβαίνει πάνω από έναν χρόνο, συνεπώς ούτε κύριος σεισμός υπάρχει και αν υπάρχει θα το καταλάβουν όλοι. Ξαφνικά θα γίνει ένας σεισμός 5,8 ή 6,2 και θα καταλάβουμε ότι είναι ο κύριος σεισμός. Δεν έχουμε γενικά εικόνα ποτέ στις ακολουθίες που είναι τόσο μεγάλες προσεισμικές ακολουθίες, φαίνεται εξαιρετικά απίθανο. Ωστόσο επειδή δεν ξέρουμε την περιοχή καλά, δεν είναι μελετημένη, ούτε έχουμε στοιχεία, διατηρούμε μία επιφύλαξη αν μπορεί να γίνει μεγαλύτερος σεισμός. Αυτή τη στιγμή η Πολιτεία και κυρίως το Άγιον ‘Ορος πρέπει να κινηθεί με αυτό το σενάριο, δηλαδή ότι το πιο πιθανό είναι να συνεχίσουμε έτσι, άρα πρέπει να δούμε πώς θα το διαχειριστούμε και ότι υπάρχει μία πιθανότητα φυσικά να γίνει κάποιος μεγαλύτερος σεισμός. Άρα πρέπει να υπάρχει και ένα πλάνο δράσης για να χειριστούμε την κατάσταση και σε επίπεδο κατασκευών και σε επίπεδο επισκεπτών» πρόσθεσε.

Σε κάθε περίπτωση είπε ότι καλό θα είναι οι δευτερεύοντες χώροι και τα κτίρια που είναι σε κακή κατάσταση να μη χρησιμοποιούνται γιατί μπορεί να υπάρξει μία πτώση ή κάποιος τραυματισμός.

Εξάλλου, σύμφωνα με την Πολιτική Διοίκηση του Αγίου Όρους, ο χθεσινός δυνατός σεισμός φαίνεται να μην έχει «πληγώσει» σοβαρά τα μνημειακά κτίρια ενώ αναμένεται η ενδελεχής ολοκλήρωση των ελέγχων στην περιοχή.