Axios:Το σχέδιο Τραμπ για Ειρήνη με το Ιράν – Οι 6 “κόκκινες γραμμές”
✨Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε αρχικές συζητήσεις για ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται για ακόμα δύο έως τρεις εβδομάδες.
✨Οι ΗΠΑ ζητούν σημαντικές υποχωρήσεις από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού πυρηνικού προγράμματος, των βαλλιστικών πυραύλων και της υποστήριξης πληρεξουσίων στην περιοχή.
✨Το Ιράν επιδιώκει κατάπαυση πυρός, εγγυήσεις μη επανάληψης του πολέμου και αποζημιώσεις, αλλά οι ΗΠΑ θεωρούν αδιαπραγμάτευτα κάποια από αυτά τα αιτήματα.
✨Οι σύμβουλοι Τραμπ εξετάζουν ποιος στο Ιράν και ποια χώρα θα μπορούσαν να μεσολαβήσουν για τις διαπραγματεύσεις και προετοιμάζονται για πιθανή συμφωνία.
Μετά από τρεις εβδομάδες πολέμου, η κυβέρνηση Trump ξεκίνησε αρχικές συζητήσεις για την επόμενη φάση και το πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση του θέματος που επικαλείται το Axios.
Γιατί έχει σημασία: Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι εξετάζει την «αποκλιμάκωση» του πολέμου, αν και Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η προσδοκία είναι πως θα υπάρξουν ακόμα δύο έως τρεις επιπλέον εβδομάδες μαχών. Στο μεταξύ, οι σύμβουλοι του Trump θέλουν να αρχίσουν να θέτουν τις βάσεις για τη διπλωματία.
Πίσω από τις κουρτίνες: Οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, συμμετέχουν στις συζητήσεις γύρω από την πιθανή διπλωματία, αναφέρουν πηγές.
Οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνει το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την αντιμετώπιση του αποθέματος του Ιράν σε εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο, καθώς και τη σύναψη μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους και την υποστήριξη σε πληρεξουσίους (proxies) στην περιοχή.
Δεν υπήρξε άμεση επαφή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες, αν και η Αίγυπτος, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών.
Η Αίγυπτος και το Κατάρ ενημέρωσαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι το Ιράν ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις, αλλά με πολύ σκληρούς όρους. Οι ιρανικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν κατάπαυση του πυρός, εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον και αποζημιώσεις.
Ανάμεσα στις γραμμές: «Η άποψή μας είναι ότι ανακόψαμε την ανάπτυξη του Ιράν», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος που πιστεύει ότι οι Ιρανοί θα προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν το Ιράν να αναλάβει έξι δεσμεύσεις:
- Κανένα πυραυλικό πρόγραμμα για πέντε χρόνια.
- Μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου.
- Αφοπλισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό που βομβάρδισαν πέρυσι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
- Αυστηρά πρωτόκολλα εξωτερικής παρακολούθησης γύρω από τη δημιουργία και χρήση συσκευών φυγοκέντρησης που θα μπορούσαν να προωθήσουν ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων.
- Συνθήκες ελέγχου όπλων με περιφερειακές χώρες που θα περιλαμβάνουν ανώτατο όριο πυραύλων όχι μεγαλύτερο από 1.000.
- Καμία χρηματοδότηση για πληρεξουσίους όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, οι Χούθι στην Υεμένη ή η Χαμάς στη Γάζα.
Η πραγματικότητα: Το Ιράν έχει απορρίψει επανειλημμένα αρκετές από αυτές τις απαιτήσεις στο παρελθόν, και οι ηγέτες στην Τεχεράνη έχουν επισημάνει τη δυσκολία διαπραγμάτευσης με έναν πρόεδρο που έχει συμμετάσχει σε συνομιλίες στο παρελθόν μόνο και μόνο για να τις βομβαρδίσει ξαφνικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε το Σάββατο στον Ινδό ομόλογό του ότι η ομαλοποίηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ θα απαιτούσε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν τις επιθέσεις στο Ιράν και να δεσμευτούν ότι δεν θα τις επαναλάβουν στο μέλλον. Όσο για τον Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν αντιτίθεται στις συνομιλίες, αλλά δεν ενδιαφέρεται προς το παρόν να ικανοποιήσει τα αιτήματα του Ιράν για κατάπαυση του πυρός. Ο Τραμπ θεωρεί επίσης το αίτημα για αποζημιώσεις ως «μη συζητήσιμο» (non-starter).
Ανάμεσα στις γραμμές: Ένας δεύτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι θα μπορούσε να υπάρξει περιθώριο διαπραγμάτευσης για την επιστροφή δεσμευμένων κεφαλαίων στο Ιράν.
«Αυτοί το ονομάζουν αποζημιώσεις. Εμείς ίσως το ονομάσουμε επιστροφή δεσμευμένων χρημάτων. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να παίξουμε με τις λέξεις ώστε να λυθεί πολιτικά αυτό που χρειάζονται, για να αναπτυχθεί συναίνεση στο σύστημά τους. Αυτό είναι λεκτική διατύπωση (wordsmithing). Πρέπει πρώτα να φτάσουμε στο σημείο να έχουμε το “πολυτελές” πρόβλημα της διατύπωσης».
Η κατάσταση τώρα: Η ομάδα του Τραμπ προσπαθεί επί του παρόντος να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα:
Ποιος στο Ιράν είναι το καλύτερο σημείο επαφής για διαπραγματεύσεις και ποια χώρα είναι ο καλύτερος μεσολαβητής;
Ο Αραγτσί ήταν ο κύριος ενδιάμεσος σε προηγούμενες συνομιλίες, αλλά οι σύμβουλοι του Τραμπ τον θεωρούν περισσότερο ως «μηχανή φαξ» παρά ως κάποιον που έχει την εξουσία να κλείσει πραγματικά μια συμφωνία. Προσπαθούν να ανακαλύψουν ποιος λαμβάνει πραγματικά τις αποφάσεις στο Ιράν και πώς να έρθουν σε επαφή μαζί του.
Ενώ το Ομάν μεσολάβησε στον τελευταίο γύρο πυρηνικών συνομιλιών, οι ΗΠΑ αναζητούν διαφορετικό μεσολαβητή, ιδανικά το Κατάρ, λόγω αμοιβαίας δυσπιστίας με τους Ομανούς. Οι Καταριανοί είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν στο παρασκήνιο, αλλά δεν θέλουν να είναι οι κύριοι επίσημοι μεσολαβητές.
Τι έπεται: Οι πηγές ανέφεραν ότι οι σύμβουλοι του Τραμπ θέλουν να είναι προετοιμασμένοι εάν οι συνομιλίες με το Ιράν πάρουν μορφή στο εγγύς μέλλον. Οι όροι των Γουίτκοφ και Κούσνερ θα είναι παρόμοιοι με εκείνους που παρουσίασαν στη Γενεύη δύο ημέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.