Παρασκήνιο: “Βράζει” το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, στο Συνέδριο το νέο μεγάλο ξεκαθάρισμα

 Στον δρόμο προς το συνέδριο, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να βαδίζει σε ένα διαρκές εσωτερικό κύμα αναταράξεων, όπου κάθε μέρα γεννά και ένα νέο επεισόδιο. Η πρόσφατη διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο δεν έκλεισε έναν κύκλο,  αντίθετα, άνοιξε έναν νέο, πιο σύνθετο, γύρω από τα όρια της εσωκομματικής ανοχής και τη γραμμή πειθαρχίας ενόψει της κορυφαίας κομματικής διαδικασίας.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στο παρασκήνιο, η συζήτηση περί ενδεχόμενων νέων διαγραφών έχει αποκτήσει έντονα πολιτικά συμφραζόμενα.

Τα μηνύματα και οι ερμηνείες

Η τοποθέτηση του Νίκου Ανδρουλάκη-ότι η διαφορετική άποψη είναι αποδεκτή, όχι όμως και η διαφορετική στρατηγική- ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως από στελέχη όλων των τάσεων. Για ορισμένους, αποτελεί σαφή οριοθέτηση ενόψει συνεδρίου· για άλλους, συνιστά έμμεσο μήνυμα προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις που αποκλίνουν από τον κεντρικό σχεδιασμό.

Στο επίκεντρο αυτών των ερμηνειών βρίσκεται αναπόφευκτα ο Χάρης Δούκας, ο οποίος επιμένει να επαναφέρει με ένταση το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών. Η επιλογή του να ζητήσει ρητή απόφαση συνεδρίου που θα αποκλείει κάθε ενδεχόμενο σύμπραξης με τη Νέα Δημοκρατία δεν αντιμετωπίζεται ενιαία: άλλοι τη βλέπουν ως πολιτική πίεση για καθαρό στίγμα, άλλοι ως προσπάθεια διαμόρφωσης αυτόνομης ατζέντας μέσα στο συνέδριο.

Στενοί συνομιλητές του, πάντως  επισημαίνουν ότι η επιμονή του δεν συνδέεται με προσωπικές στρατηγικές, αλλά με την ανάγκη να υπάρξει καθαρή πολιτική γραμμή. Ο ίδιος, άλλωστε, διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να περιορίσει τη δημόσια έκφραση των θέσεων του, θεωρώντας πως η σιωπή δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή σε μια κρίσιμη καμπή για την παράταξη.

Στην ίδια κατεύθυνση, υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις του δεν έχουν χαρακτήρα αντιπαράθεσης, αλλά αποσκοπούν στη διαμόρφωση συγκλίσεων που θα μπορούσαν να αποτυπωθούν σε απόφαση συνεδρίου.

Από την πλευρά της ηγεσίας, ωστόσο, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αντιμετωπίζεται ως μια συζήτηση που επί της ουσίας έχει ήδη απαντηθεί. Ο Νίκος Ανδρουλάκης εκτιμά ότι η σχετική συζήτηση «κρούει ανοιχτές θύρες», αφήνοντας να εννοηθεί πως η επιμονή του δημάρχου Αθηναίων περισσότερο διαμορφώνει ατζέντα ενόψει συνεδρίου παρά καλύπτει κάποιο πολιτικό κενό.

Ελεγχόμενοι τόνοι

Παρά τις αιχμές και τις διαφορετικές αναγνώσεις, οι τόνοι παραμένουν -τουλάχιστον προς το παρόν- ελεγχόμενοι. Κανένα στρατόπεδο δεν δείχνει διάθεση να οδηγήσει τη σύγκρουση σε ανοιχτή ρήξη πριν από το συνέδριο, αναγνωρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα υπονόμευε τη συνολική εικόνα του κόμματος. Έτσι, διαμορφώνεται ένα ιδιότυπο ισοζύγιο: η κριτική συνεχίζεται, οι αποστάσεις καταγράφονται, αλλά οι προσωπικές επιθέσεις αποφεύγονται αλλά ενίοτε εννοούνται.

Φαίνεται, για την ώρα τουλάχιστον, να  κυριαρχεί η επιλογή της συνέχισης της πολιτικής πίεσης με χαμηλούς τόνους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Δούκας αναμένεται να συνεχίσει να προβάλλει τις θέσεις του και να επιδιώξει τη συγκρότηση πλειοψηφίας υπέρ της πρότασής του, αποφεύγοντας ταυτόχρονα την προσωπική αντιπαράθεση με την ηγεσία.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και άλλες παρεμβάσεις στελεχών, που αποτυπώνουν περισσότερο την ανησυχία της βάσης παρά μια οργανωμένη εσωκομματική αντιπολίτευση.

Ο Παύλος Γερουλάνος επισημαίνει ότι η συζήτηση για τη στρατηγική δεν μπορεί να αγνοεί το αίσθημα αβεβαιότητας που υπάρχει στο εσωτερικό του κόμματος, ενώ η ανάγκη για σαφή πολιτική γραμμή εμφανίζεται ως κοινός παρονομαστής, έστω και με διαφορετικές προσεγγίσεις. Ο βουλευτής δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει μπροστά του μια δύσκολη μάχη και ότι ο ίδιος δεν έχει μετανιώσει που μίλησε για την «ακούνητη βελόνα». 

Φάνηκε στο χειροκρότημα 

Το επόμενο διάστημα προδιαγράφεται, έτσι, ως μια περίοδος πυκνής πολιτικής διαπραγμάτευσης εντός του κόμματος, με το ζήτημα των συνεργασιών να λειτουργεί ως καταλύτης για ευρύτερες ισορροπίες. Η ηγεσία επιχειρεί να κρατήσει το τιμόνι της ενότητας, αποφεύγοντας να μετατρέψει την πειθαρχία σε εργαλείο πολιτικής επιβολής, την ώρα που επιμέρους πρωτοβουλίες δοκιμάζουν τα όρια αυτής της ισορροπίας.

Στο φόντο αυτών των εξελίξεων η διαγραφή Κωνσταντινόπουλου αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό. Μετά από 17 χρόνια κοινοβουλευτικής παρουσίας παρέδωσε την έδρα του και αποχώρησε με συγκίνηση αλλά και αιχμές. Ελπίζω το κόμμα μου να θριαμβεύσει στις επόμενες εκλογές. 

Αλλά μέχρι στιγμής οι επιλογές της ηγεσίας δείχνουν ότι υπάρχει μάλλον δυσαρμονία στις σχέσεις της με την παράταξη και τις ανάγκες του λαού», είπε χαρακτηριστικά και συμπλήρωσε: «Εγώ όταν βρέθηκα σε δυσαρμονία με τις απόψεις της ηγεσίας διατύπωσα την γνώμη μου. Δεν άρεσε στην ηγεσία και αποφάσισε να με διαγράψει».  

Η τελευταία του παρουσία στη Βουλή είχε έντονο συναισθηματικό φορτίο. Δεκατρείς βουλευτές του ΠΑΣΟΚ τον αποχαιρέτησαν με ένα θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα ενώ και συνάδελφοί του από άλλες πτέρυγες έσπευσαν να τον χαιρετήσουν,  σε μια σπάνια στιγμή διακομματικής αναγνώρισης.