Bloomberg: Καμία ασφάλεια στα Στενά Ορμούζ χωρίς εκεχειρία- Γιατί ο στρατός δεν λύνει το πρόβλημα

Η ασφαλής διέλευση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ παραμένει σχεδόν αδύνατη υπό τις τρέχουσες συνθήκες. Η συνεχιζόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον για τη διεθνή ναυτιλία και την παγκόσμια αγορά ενέργειας, όπως επισημαίνει το Bloomberg.

Παρά τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να επιλύσει την κρίση μέσω στρατιωτικής παρουσίας και συνεργασιών με άλλες χώρες, η ουσιαστική σταθεροποίηση φαίνεται αδύνατη χωρίς μια συμφωνημένη εκεχειρία, σημειώνει το δημοσίευμα.

Η ασφάλεια περνά από την εκεχειρία

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενέργεια, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της διεθνούς προμήθειας πετρελαίου. Οι διαταραχές στην κυκλοφορία έχουν ήδη οδηγήσει σε μείωση παραγωγής, αυξήσεις τιμών καυσίμων και ελλείψεις σε κρίσιμα ενεργειακά προϊόντα σε περιοχές από την Ασία έως την Ευρώπη. Οι επιθέσεις του Ιράν σε εμπορικά πλοία και η απειλή ναρκοθέτησης, αυξάνουν ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη δημιουργία πολυεθνικής ναυτικής δύναμης για την προστασία των εμπορικών πλοίων. Ωστόσο, χώρες όπως η Γερμανία και η Ιαπωνία εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας στρατιωτικής παρουσίας, υπογραμμίζοντας τις δυνατότητες του Ιράν σε ασύμμετρο πόλεμο με drones, πυραύλους, ταχύπλοα σκάφη και υποβρύχια.

Ακόμα και με ενισχυμένη στρατιωτική δύναμη, η γεωγραφία του στενού – μόλις 48 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο – το καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο σε επιθέσεις από την ακτή. Αυτό σημαίνει ότι τα εμπορικά πλοία θα πρέπει να κινούνται πολύ κοντά σε πολεμικά σκάφη, περιορίζοντας τον αριθμό των πλοίων που μπορούν να διέλθουν ταυτόχρονα.

Την ίδια ώρα, η εμπειρία από τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ δείχνει ότι ακόμη και ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις δυσκολεύονται να εγγυηθούν την ασφάλεια όταν αντιμετωπίζουν ασύμμετρες απειλές. Οι επιθέσεις των Χούθι στην Υεμένη απέδειξαν ότι μικρής κλίμακας ενέργειες μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικά εμπόδια στη ναυσιπλοΐα.

Δισταγμοί και πολιτικές προτεραιότητες των συμμάχων

Στο πολιτικό πεδίο, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παραμένουν επιφυλακτικές. Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, έχει ξεκαθαρίσει ότι η χώρα του δεν θα εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, τόνισε ότι η συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις για το άνοιγμα του στενού δεν αποτελεί επιλογή υπό τις τρέχουσες συνθήκες. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε ένα σύστημα συνοδείας, εφόσον προηγηθεί αποκλιμάκωση.

Οι στρατιωτικοί αναλυτές συμφωνούν ότι η στρατιωτική παρέμβαση είναι η λιγότερο αποτελεσματική λύση. Το ζήτημα δεν είναι μόνο επιχειρησιακό, αλλά κυρίως πολιτικό. Όσο το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να απειλεί τη ναυτιλία, δεν χρειάζεται να κλείσει επίσημα τα Στενά. Αρκεί να δημιουργεί ένα κλίμα κινδύνου που αποτρέπει τις ναυτιλιακές εταιρείες, τις ασφαλιστικές και τις τράπεζες από το να δραστηριοποιηθούν.

Στην πραγματικότητα, η διέλευση των πλοίων γίνεται υπό τον άτυπο έλεγχο της Τεχεράνης. Ορισμένα πλοία πετυχαίνουν να διέλθουν ακολουθώντας πορείες κοντά στις ιρανικές ακτές, υποδεικνύοντας ότι η πρόσβαση εξαρτάται από την ανοχή ή την έγκριση του Ιράν. Έτσι, δημιουργείται ένα ιδιότυπο καθεστώς όπου το στενό δεν είναι επισήμως κλειστό, αλλά στην πράξη η ναυσιπλοΐα παραμένει περιορισμένη.

Οι παγκόσμιες συνέπειες

Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη εμφανείς. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί, με το Brent να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ η διαθεσιμότητα ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων περιορίζεται. Παρά τις προσπάθειες χωρών, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, να διοχετεύσουν πετρέλαιο μέσω εναλλακτικών αγωγών, οι δυνατότητες αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση.

Ακόμη και αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας δεν είναι δεδομένη. Το Ιράν μπορεί να χρησιμοποιήσει την απειλή διακοπής της κυκλοφορίας ως μέσο πίεσης, επιβάλλοντας νέους όρους για τη διέλευση. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη δηλώσει ότι το καθεστώς λειτουργίας των Στενών δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική του μορφή, αλλά θα βασίζεται σε νέους κανόνες που θα εξυπηρετούν τα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας.