Reuters: Η δολοφονία Λαριτζανί περιπλέκει τη λήψη αποφάσεων στο Ιράν

Η δολοφονία του πανίσχυρου Αλί Λαριτζανί βάζει το Ιράν σε μια φάση μεγαλύτερης αβεβαιότητας, περιπλέκοντας τη λήψη των αποφάσεων στην Τεχεράνη και περιορίζοντας τις επιλογές της, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, επισημαίνει το Reuters.

Η μεγαλύτερη πρόσκληση για την Τεχεράνη είναι ολοένα περισσότερο δομική. Ένα σύστημα δημιουργημένο να αντέχει, δοκιμάζεται από τη φθορά. Καθώς έμπειροι αξιωματούχοι σκοτώνονται σε στοχευμένες επιθέσεις, συρρικνώνεται η ομάδα των ανθρώπων που μπορούν να διαχειριστούν τον πόλεμο και παράλληλα έχουν πολιτική δεινότητα, συνεχίζει το ειδησεογραφικό πρακτορείο.

Τέσσερις υψηλόβαθμοι Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πως στο καθεστώς υπήρχαν λίγες προσωπικότητες όπως ο Λαριτζανί, που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την πραγματικότητα του πεδίου της μάχης σε πολιτική στρατηγική. Ένα κενό που θα μπορούσε να επιβραδύνει τη λήψη αποφάσεων και τον συντονισμό.

Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει δομηθεί από καιρό να αντέχει την απώλεια υψηλόβαθμων αξιωματούχων, ανέφεραν δύο από τις πηγές του Reuters. Ωστόσο, συμπλήρωσαν πως η αντικατάσταση του Λαριτζανί, υπό συνθήκες πολέμου, θα είναι πολύ πιο δύσκολη. Το άμεσο αποτέλεσμα «δεν είναι απαραίτητα η αδυναμία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά η αποδιοργάνωση», επειδή η απώλεια κάποιου όπως ο Λαριτζανί απειλεί να καταστήσει πιο κατακερματισμένη τη διακυβέρνηση, ανέφερε άλλος Ιρανός αξιωματούχος.

Ο θάνατος του Λαριτζανί και πολλών άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων «προφανώς θα διαταράξει την πολιτική διαδικασία στην Τεχεράνη και θα μπορούσε ακόμα και να θέσει σε κίνδυνο την πολιτική συνέχεια ή ευελιξία», δήλωσε ο Άλεξ Βατάνκα, από το Middle East Institute της Ουάσινγκτον.

Οι συνέπειες του θανάτου του Λαριτζανί

Εξαιτίας του θανάτου του Λαριτζανί είναι πιθανό να στρέψει περισσότερο το σύστημα προς τους θεσμούς ασφαλείας του, εντείνοντας τον έλεγχο, αλλά μειώνοντας την ευελιξία, τόσο στη διεξαγωγή του πολέμου, όσο και στη διαμόρφωση οποιουδήποτε τελικού στόχου, ανέφεραν αναλυτές.

Η απώλεια του Λαριτζανί δεν θα παραλύσει το σύστημα «αλλά θα του στερήσει άλλο έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο, ικανό να επιδείξει σύνεση σε μία επικίνδυνη στιγμή», έκρινε ο Άλι Βάεζ του International Crisis Group.

«Με κάθε δολοφονία, το Ιράν απομακρύνεται όλο και περισσότερο από ένα δημοκρατικό άνοιγμα και πλησιάζει είτε στην πραιτοριανή διακυβέρνηση, είτε στην κατάρρευση του κράτους», συμπλήρωσε.

Οι αναλυτές έχουν αποκλείσει μια επικείμενη κατάρρευση της κληρικής εξουσίας, ή ένα πραξικόπημα από τους Φρουρούς της Επανάστασης, που έχουν ενισχύσει τον έλεγχό τους στη λήψη των αποφάσεων σε καιρό πολέμου, παρά την απώλεια κορυφαίων διοικητών.

Ερωτηθείς για την πιθανότητα ενός πραξικοπήματος, ο Βάεζ απάντησε: «Δεν χρειάζεται. Ήδη έχουν τον πλήρη έλεγχο».

Η προσοχή στρέφεται στον Καλιμπάφ

Εάν συνεχιστούν οι στοχευμένες δολοφονίες, η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να διαπιστώσει πως η επιβίωση δεν είναι απλά θέμα ανθεκτικότητας, αλλά αντικατάστασης. Και η αντικατάσταση ανθρώπων όπως ο Λαριτζανί είναι ακόμα πιο δύσκολη από ότι μπορεί να παραδεχθεί το σύστημα, σύμφωνα με αναλυτές.

Με αρκετούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους να έχουν σκοτωθεί, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ ξεχωρίζει ως ένας από τους λίγους εναπομείναντες με στρατιωτικά διαπιστευτήρια αλλά και πολιτική επιρροή.

Η δομή εξουσίας που αναδύεται φαίνεται να συγκεντρώνεται ολοένα περισσότερο στον Καλιμπάφ και το κατεστημένο ασφαλείας, επεσήμανε η Σίμα Σίνε, πρώην αναλύτρια της Μοσάντ και νυν ερευνήτρια στο Institute for National Security Studies, του Ισραήλ.

«Υποθέτουμε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Καλιμπάφ είναι οι πιο σημαντικοί άνθρωποι τώρα. Θα είναι ο Καλιμπάφ στο επίπεδο λήψης αποφάσεων και οι Φρουροί της Επανάστασης στο πρακτικό επίπεδο του πατήματος του κουμπιού», συμπλήρωσε.

Παρόλα αυτά, ο Καλιμπάφ δεν διαθέτει το κληρικό ιστορικό του Λαριτζανί και το ίδιο βάθος σχέσεων εντός της θρησκευτικής ιεραρχίας του Ιράν. Αυτό θα μπορούσε να περιπλέξει της προσπάθειες ενοποίησης των ανταγωνιστικών παρατάξεων του συστήματος, ακόμα κι αν ενισχύει την ευθυγράμμιση με τις δυνάμεις ασφαλείας.

Προς το παρόν, με τον πόλεμο η ηγεσία μπορεί να κερδίζει χρόνο, συσπειρώνοντας το κράτος ακόμα κι όταν το αποδυναμώνει. Αλλά αυτή η ισορροπία μπορεί να μη διατηρηθεί επ’ αόριστον. Αν η ηγεσία αρχίσει να βλέπει πραγματικό κίνδυνο για την επιβίωσή της, θα μπορούσε να γίνει πιο πρόθυμη να συμβιβαστεί, «επειδή η επιβίωση του καθεστώτος είναι ο πιο σημαντικός στόχος», κατέληξε η Σίνε.