Παρασκήνιο: Η διαγραφή Κωνσταντινόπουλου άνοιξε τον ασκό της εσωστρέφειας στο ΠΑΣΟΚ-Ξεκινά η εκλογή Συνέδρων

Η διαγραφή του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου από το ΠΑΣΟΚ, βρίσκει το κόμμα αντιμέτωπο με έναν νέο κύκλο εσωτερικών συζητήσεων, αντιδράσεων αλλά και πολιτικών ερμηνειών για το τι σηματοδοτεί η απόφαση της ηγεσίας. Η κίνηση του Νίκου Ανδρουλάκη να θέσει εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας τον βουλευτή Αρκαδίας και η απάντηση του τελευταίου να παραδώσει τη βουλευτική του έδρα, δημιούργησαν ένα πολιτικό επεισόδιο που συνεχίζει να παράγει παρασκήνιο και εσωκομματικές δονήσεις. 

Ράνια Τραγόμαλλου

Στελέχη που παρακολουθούν από κοντά τις διεργασίες σημειώνουν ότι η απόφαση δεν ήταν μια στιγμιαία αντίδραση αλλά η κατάληξη μιας μακράς περιόδου έντασης.  

“Πυροβολούσε τα πόδια του ΠΑΣΟΚ”

Η τελευταία τηλεοπτική του συνέντευξη θεωρήθηκε από την ηγεσία, το αποκορύφωμα δημόσιων παρεμβάσεων που δημιουργούσαν σύγχυση στο πολιτικό μήνυμα του κόμματος. 

«Η ενότητα δεν σημαίνει σιωπή στις διαφωνίες, αλλά κοινή κατεύθυνση προς τα έξω με στόχο την πολιτική αλλαγή», σημειώνει χαρακτηριστικά κομματικό στέλεχος με γνώση των συζητήσεων, αποτυπώνοντας τη λογική της συγκεκριμένης κίνησης.  

Πηγές της Χαριλάου Τρικούπη επιχείρησαν από την πρώτη στιγμή να αποσυνδέσουν τη διαγραφή από τις πολιτικές απόψεις του βουλευτή. Όπως υπογραμμίζουν «δεν διεγράφη για τις πολιτικές του απόψεις αλλά γιατί συστηματικά πυροβολούσε τα πόδια του ΠΑΣΟΚ όταν αναλαμβάνονταν κεντρικές πολιτικές πρωτοβουλίες που έφερναν σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση», υπογραμμίζουν . 

Ο αιφνιδιασμός και το “μήνυμα”

Το άκουσμα της απόφασης, που αιφνιδίασε την πλειοψηφία των στελεχών, ερμηνεύεται από κομματικούς παράγοντες και ως μήνυμα προς τις εστίες εσωκομματικής αμφισβήτησης ότι «η περίοδος ανοχής και αντοχής έχει τελειώσει» και οτι η ηγεσία φαίνεται αποφασισμένη να περιορίσει δημόσιες διαφοροποιήσεις που ενδέχεται να δημιουργήσουν εικόνα εσωκομματικής αστάθειας. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο του ως βασικού πόλου της αντιπολίτευσης. 

“Δεν μπορούσε να συνεχιστεί μια κατάσταση όπου η δημόσια εικόνα του κόμματος αποδομείται από μέσα», σημειώνουν χαρακτηριστικά κύκλοι του κόμματος. “Κάθε φορά που είχε δημόσιο βήμα, το αξιοποίησε αποκλειστικά και μόνο για να υπονομεύσει το ΠΑΣΟΚ και όχι για να υπερασπιστεί και να επικοινωνήσει στους πολίτες τις θέσεις του, το πρόγραμμα του, τους πολιτικούς του στόχους”, υπογραμμίζουν. 

Ήδη, πάντως, από τα τέλη Ιανουαρίου,  ο κ. Ανδρουλάκης είχε στείλει μήνυμα πειθαρχίας, τονίζοντας ότι «όποιος σύρει το χαλί είναι υπόλογος και σε εμένα και στον κόσμο της Δημοκρατικής Παράταξης». 

Η “ρελάνς”  

Η πολιτική ένταση κλιμακώθηκε περαιτέρω, όταν ο κ. Κωνσταντινόπουλος ανακοίνωσε ότι παραιτείται και από τη βουλευτική του έδρα, επιστρέφοντάς την στο κόμμα με το οποίο εκλεγόταν από το 2009 στην Αρκαδία. 

Η κίνηση αυτή ερμηνεύθηκε από πολλούς ως πολιτική απάντηση υψηλού συμβολισμού, καθώς τον έφερε στο επίκεντρο των πολιτικών εντυπώσεων. 

Στην πρώτη του αντίδραση μετά τη διαγραφή, ο πρώην πλέον βουλευτής υποστήριξε ότι τιμωρήθηκε επειδή «είπε την αλήθεια», κατηγορώντας την ηγεσία για αυταρχική στάση. «Η διαγραφή είναι το τελευταίο καταφύγιο μιας φοβικής ηγεσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Στην επιστολή με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη βουλευτική έδρα τόνισε ότι «οι βουλευτές υπηρετούν τον λαό και την παράταξη με την οποία εκλέγονται», προσθέτοντας ότι επιστρέφει «στην κανονικότητα της ζωής του», επιχειρώντας ταυτόχρονα να βάλει τέλος στα σενάρια μετακίνησής του σε άλλο πολιτικό χώρο.  

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό 

Η υπόθεση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από κορυφαία στελέχη. Ο Χάρης Δούκας τόνισε ότι «με τις διαγραφές και τις απειλές διαγραφών δεν αντιμετωπίζονται τα προβλήματα και δεν βελτιώνεται η εικόνα του ΠΑΣΟΚ». 

Από την πλευρά του ο Παύλος Γερουλάνος σημείωσε ότι η εξέλιξη θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, υπογραμμίζοντας πως «δεν είναι ώρα να γινόμαστε λιγότεροι αλλά περισσότεροι». 

Πιο ισορροπημένη στάση κράτησε η Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία χαρακτήρισε την υπόθεση «σοβαρό εσωτερικό θέμα», σημειώνοντας ωστόσο ότι η παράδοση της έδρας από τον διαγραφέντα βουλευτή αποτελεί «δείγμα πολιτικής αξιοπρέπειας» και ίσως δημιουργεί προϋποθέσεις για μελλοντική επαναπροσέγγιση. 

Ο Μιχάλης Κατρίνης από την πλευρά του επισήμανε ότι η κοινωνία ζητά από το ΠΑΣΟΚ να επικεντρωθεί στον στόχο της προοδευτικής διακυβέρνησης, προειδοποιώντας ότι η εσωστρέφεια -είτε προκύπτει από δημόσιες διαφωνίες είτε από πειθαρχικά μέτρα-δεν βοηθά το κόμμα να ανταποκριθεί σε αυτή την απαίτηση. 

Αιχμές και κραδασμοί

Οι κραδασμοί στο εσωτερικό, δυο εβδομάδες πριν από το συνέδριο, είναι έντονοι  και ανοίγουν έναν νέο κύκλο συζήτησης για τα όρια της εσωκομματικής αντιπαράθεσης αλλά και για τη στρατηγική της ηγεσίας ενόψει της επόμενης πολιτικής περιόδου. 

Η γλώσσα, μάλιστα που χρησιμοποιήθηκε από πηγές του κόμματος για το ζήτημα ήταν ιδιαιτέρως αιχμηρή καθώς γίνεται λόγος για «μάχες οπισθοφυλακών», «λευκή απεργία» και «προσωπική ατζέντα», αφήνοντας να διαφανεί ότι η σύγκρουση με τον διαγραφέντα βουλευτή είχε αποκτήσει έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά το τελευταίο διάστημα. 

Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι η τελευταία δημόσια παρέμβασή του έγινε την ώρα που το κόμμα επιχειρούσε να αναδείξει ζητήματα πολιτικής πίεσης προς την κυβέρνηση, όπως η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις παρακολουθήσεις και τα ζητήματα που έχουν τεθεί γύρω από τη λειτουργία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.

Η απόφαση πάντως προκάλεσε αντιδράσεις σε ένα ευρύ φάσμα στελεχών, ακόμη και από πρόσωπα που στο παρελθόν είχαν διαφωνήσει με τις δημόσιες παρεμβάσεις του πρώην βουλευτή. 

 Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση Κωνσταντινόπουλου βρίσκει το κόμμα σε μια περίοδο προετοιμασίας για το συνέδριο, το οποίο στη Χαριλάου Τρικούπη παρουσιάζεται ως βατήρας για τη μάχη των επόμενων εθνικών εκλογών. Μόνο που ο δρόμος είναι σπαρμένος με υπόγειες εντάσεις που κάθε τόσο “ανθίζουν”. 

Εν τω μεταξύ η εκλογή των συνέδρων, που ξεκινά αύριο, θεωρείται πρώτο τεστ ισχύος των διαφορετικών εσωκομματικών ρευμάτων και δείκτης της επιρροής που θα έχουν στα όργανα και στη διαμόρφωση της στρατηγικής του ΠΑΣΟΚ.

Κάθε ψήφος αναμένεται να ερμηνευτεί ως μήνυμα, και κάθε υποψήφιος σύνεδρος γίνεται κομμάτι του παζλ που θα καθορίσει πως το κόμμα θα πάει στη “μάχη” απέναντι στην κυβέρνηση.