Εκπαίδευση: Η μεγάλη “αιμορραγία” της ελληνικής οικογένειας-Τι δείχνουν τα στοιχεία

Θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι η χρηματοδότηση της ελληνικής εκπαίδευσης δεν έχει πλησιάσει ακόμα τα προ μνημονίου επίπεδα; Δυστυχώς, όχι, δεν θα ήταν υπερβολή. Πολύ απλά γιατί πρόκειται για χειροπιαστή πραγματικότητα. Όχι ότι δεν έχει γίνει μία σχετική πρόοδος από το 2018 και μετά (μετά, δηλαδή, το τυπικό κλείσιμο της μνημονιακής περιόδου), η αλήθεια είναι όμως ότι βρισκόμαστε ακόμη πολύ χαμηλά και σαφώς χαμηλότερα από το σχετικό μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Νίκος Γιαννόπουλος

Το στοιχείο που χαρακτηρίζει περισσότερα απ’ όλα τη χρηματοδότηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι το ακόλουθο: Η Ελλάδα δαπανά το 3,9% του ΑΕΠ γι’ αυτό το σκοπό. Ούτε καν το 4%.

Το ποσοστό είναι χαμηλότερο από το μέσο όρο και του ΟΑΣΑ (4,7%).

Για την Eurostat το εν λόγω ποσοστό είναι ακόμη χαμηλότερο αλλά η ακρίβεια ως προς τους αριθμούς δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία. Το γεγονός είναι ότι η υποχρηματοδότηση έχει αντίκτυπο και στις υποδομές αλλά και στις εκπαιδευτικές υπηρεσίες.

Ακόμα στο ποσό που “επενδύεται” ανά μαθητή η Ελλάδα έχει πολύ δρόμο για να διανύσει. Η χώρα δαπανά λίγα παραπάνω από 6000 δολάρια αλλά ο μέσος όρος του ΟΑΣΑ είναι διπλάσιος.

Για τους μισθούς των εκπαιδευτικών το Libre έχει αναφερθεί πολλές φορές. Δεν θα κουράσουμε τον αναγνώστη, θα υπενθυμίσουμε απλώς ότι οι αποδοχές των δασκάλων και των καθηγητών στην πατρίδα μας είναι και με τη βούλα ιδιαίτερα χαμηλοί, από τους πιο χαμηλούς της ΕΕ.

Στις σχετικές έρευνες αποτυπώνεται επίσης το πόσο βαθιά βάζουν το χέρι στην τσέπη τους οι πολίτες της χώρας για την εκπαίδευση. Υπάρχει σημαντικός “χώρος” στην Ελλάδα για την πάσης φύσεως ιδιωτική εκπαίδευση (κυρίως για τα φροντιστήρια), “χώρος” που ισοδυναμεί με το 22% της πίτας! Είναι σημαντικά μειωμένη η δημόσια χρηματοδότηση (78%).

Παράλληλα, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, η μη ύπαρξη ισχυρού συστήματος παρακολούθησης της κατανομής των πόρων καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση του πού ακριβώς πηγαίνουν τα χρήματα και αν αυτές οι επενδύσεις ανταποκρίνονται στις ανάγκες των σχολείων.

Είναι πολλές οι προκλήσεις και ακόμα περισσότερα τα ερωτηματικά.

Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και του OAΣΑ δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνειών: η Ελλάδα επενδύει διαχρονικά λιγότερους πόρους στην εκπαίδευση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό και διεθνή μέσο όρο.

Η υποχρηματοδότηση δεν είναι ένας αφηρημένος δημοσιονομικός δείκτης. Αντιθέτως, μεταφράζεται σε άνισες ευκαιρίες, σε περιφερειακά χάσματα και σε αυξημένη επιβάρυνση των οικογενειών.

Τα χρήματα που ξοδεύει η ελληνική οικογένεια στην παραπαιδεία πλησιάζουν στο 1 δις το χρόνο με αυξητικές τάσεις. Και αντί το σχολικό σύστημα να ενισχύεται και να αποθαρρύνει τη σχετική “πρόσβαση” στα φροντιστήρια, την ενισχύει περαιτέρω αφού πλέον μαθητές αρχίζουν φροντιστήριο ακόμα και από την Τετάρτη δημοτικού για τις εξετάσεις για τα πρότυπα σχολεία.

Αυτό λέγεται φαύλος κύκλος ο οποίος εγκλωβίζει την οικογένεια σε έξοδα που τελικά γίνονται ανελαστικά.