Ο πόλεμος στο Ιράν απειλή για τεράστια κινεζικά συμφέροντα- Ποιές επενδύσεις κινδυνεύουν- Το πρόβλημα με το πετρέλαιο

Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σημαντικούς οικονομικούς κινδύνους για την Κίνα, σύμφωνα με τους N.Y Times (απόδοση από το KREPORT).Το Πεκίνο τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει δισ. δολάρια στην περιοχή και έχει αναπτύξει ισχυρούς εμπορικούς και ενεργειακούς δεσμούς με πολλές χώρες της. Με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να έχει σχεδόν σταματήσει, οι κινεζικές οικονομικές και στρατηγικές επενδύσεις βρίσκονται πλέον υπό σοβαρή απειλή.

Η Μέση Ανατολή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για το Πεκίνο, ειδικά μετά την όξυνση της εμπορικής αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς η πρόσβαση της Κίνας στην αμερικανική αγορά περιορίστηκε, οι χώρες του Κόλπου εξελίχθηκαν σε σημαντικές εναλλακτικές αγορές για κινεζικά προϊόντα. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για παράδειγμα, έγιναν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη αγορά για κινεζικά αυτοκίνητα, ενώ η ζήτηση από τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες της περιοχής για κινεζικό χάλυβα διπλασιάστηκε. Συνολικά, το 2025 οι κινεζικές εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή αυξήθηκαν σχεδόν διπλάσια σε σχέση με τον ρυθμό αύξησης των εξαγωγών προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Παράλληλα, οι κινεζικές επενδύσεις στην περιοχή αυξάνονται ταχύτερα από οπουδήποτε αλλού. Από το 2019 έως το 2024 η Κίνα επένδυσε περίπου 89 δισ. δολ. στη Μέση Ανατολή, χρηματοδοτώντας ενεργειακά έργα, λιμάνια, υποδομές και τεχνολογικά δίκτυα. Τα κρατικά κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν επίσης χορηγήσει μεγάλα δάνεια για τη δημιουργία διυλιστηρίων, λιμανιών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Η σύγκρουση θέτει σε κίνδυνο ένα ευρύ φάσμα κινεζικών συμφερόντων. Στο Κατάρ, κινεζικές τράπεζες χρηματοδοτούν την επέκταση ενός μεγάλου έργου παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, στο οποίο συμμετέχει και η κρατική εταιρεία Sinopec. Οι εγκαταστάσεις αυτές έχουν ήδη δεχθεί επιθέσεις. Παράλληλα, κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσει στην επέκταση σημαντικών λιμανιών, όπως της Χάιφα στο Ισραήλ και του Χαλίφα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ στο ίδιο το Ιράν δεκάδες κινεζικές επιχειρήσεις έχουν συμμετάσχει σε έργα ηλεκτρικών δικτύων, πετροχημικών μονάδων και άλλων βασικών υποδομών.

Επιπλέον, η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές σε μονάδες αφαλάτωσης στη Μέση Ανατολή — έργα ζωτικής σημασίας για την υδροδότηση των χωρών της περιοχής. Τα περισσότερα από αυτά τα έργα έχουν κατασκευαστεί από την Power Construction Corporation of China σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν.

Η οικονομική παρουσία της Κίνας επεκτείνεται και στον τεχνολογικό τομέα. Μεγάλες κινεζικές εταιρείες όπως η Huawei, η Alibaba και η Tencent έχουν δημιουργήσει κέντρα δραστηριότητας στο Ντουμπάι, ενώ κινεζικές μάρκες κινητών τηλεφώνων κερδίζουν συνεχώς μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς στην περιοχή.

Ωστόσο, η επιδείνωση της σύγκρουσης αρχίζει ήδη να επηρεάζει τη λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων. Ορισμένες κινεζικές εταιρείες έχουν ζητήσει από τους εργαζομένους τους να εργαστούν εξ αποστάσεως, ενώ η Baidu ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία υπηρεσιών αυτόνομων ταξί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Παράλληλα, η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη απομακρύνει περισσότερους από 3.000 πολίτες της από το Ιράν.

Η ενεργειακή διάσταση είναι επίσης κρίσιμη. Η Κίνα εισάγει πάνω από το μισό πετρέλαιο που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης από τη Μέση Ανατολή, ενώ περίπου το ένα τέταρτο αυτής της ποσότητας προέρχεται από το Ιράν. Παρότι το Πεκίνο διαθέτει αγωγούς που μεταφέρουν πετρέλαιο από τη Ρωσία και το Καζακστάν, η απώλεια των φθηνών ιρανικών προμηθειών θα υποχρέωνε την Κίνα να στραφεί σε ακριβότερες πηγές.

Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ έχει ήδη αναγκάσει μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να αναστείλουν δρομολόγια, ενώ η κινεζική Cosco έχει σταματήσει τις νέες κρατήσεις για μεταφορές μέσω του περάσματος. Το γεγονός αυτό επηρεάζει όχι μόνο τις ενεργειακές προμήθειες αλλά και τη μεταφορά εμπορευμάτων μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.