Παρασκήνιο: Η Kεντροαριστερά σε νέο αναβρασμό υπό τη σκιά των κινήσεων Τσίπρα

Οι πραγματικές πολιτικές κινήσεις στη σκακιέρα της κεντροαριστεράς αποκαλύπτουν ότι οι βασικοί παίκτες της, κινούνται με διαφορετικές στοχεύσεις  και η κάθε δύναμη του χώρου έχει, αυτή τη στιγμή, διαφορετική στρατηγική και διαφορετικές προτεραιότητες. Το ΠΑΣΟΚ επενδύει στην αυτόνομη ενίσχυση και στη σταδιακή διεύρυνση της επιρροής του. Ο ΣΥΡΙΖΑ πιέζει για συνεργασίες, εκτιμώντας ότι μόνο μέσα από αυτές μπορεί να υπάρξει κυβερνητική προοπτική. Και ο Αλέξης Τσίπρας παρακολουθεί τις εξελίξεις, επεμβαίνει και εξελίσσει τη μεθοδική επανατοποθέτηση στον χώρο

Ράνια Τραγόμαλλου

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός πολιτικού τοπίου όπου οι εξελίξεις τρέχουν ταυτόχρονα αλλά χωρίς να συγκλίνουν, σε μια συγκυρία διεθνούς αστάθειας που μεταφέρει την πίεση των εξελίξεων και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.

ΠΑΣΟΚ : Συνέδριο και αυτόνομη πορεία

Στη Χαριλάου Τρικούπη το κέντρο βάρους βρίσκεται στο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Μαρτίου . Η διαδικασία εκλογής συνέδρων- που είναι σε εξέλιξη- και οι συσχετισμοί που θα διαμορφωθούν αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για το εσωτερικό ισοζύγιο δυνάμεων, αφού θα καθορίσει τους συσχετισμούς για τη νέα Κεντρική Επιτροπή

Στελέχη όλων των τάσεων βρίσκονται σε διαρκείς επαφές με τις τοπικές οργανώσεις, με συναντήσεις και συντονισμούς, προκειμένου να εξασφαλίσουν ισχυρή παρουσία στο συνέδριο. Πρόκειται για μια διαδικασία που παραδοσιακά καθορίζει όχι μόνο τη φυσιογνωμία του κόμματος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθεί πολιτικά την επόμενη περίοδο.

Παράλληλα, η ηγεσία επιχειρεί να δώσει πολιτικό περιεχόμενο στη συνεδριακή διαδικασία. Η στρατηγική που προωθείται είναι αυτή της πολιτικής αυτονομίας. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να εμφανιστεί ως ο βασικός θεσμικός πόλος της αντιπολίτευσης, ικανός  να τοποθετείται με υπευθυνότητα σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και με προφίλ κόμματος διακυβέρνησης και όχι ως μέρος ενός ευρύτερου αντιπολιτευτικού μετώπου.  Παράλληλα προβάλλει σαφείς πολιτικές γραμμές απέναντι στην κυβέρνηση, ανοίγοντας σταδιακά την ατζέντα  σε ζητήματα κράτους δικαίου, οικονομίας και καθημερινότητας.

Την ίδια ώρα πάντως, παρά την προσπάθεια να διατηρηθεί κλίμα εσωτερικής ενότητας ενόψει συνεδρίου,  δημόσιες παρεμβάσεις στελεχών και διαφοροποιήσεις σε επιμέρους ζητήματα δείχνουν ότι κάτω από την επιφάνεια εξελίσσεται μια συζήτηση για την πολιτική φυσιογνωμία και τη στρατηγική διεύρυνσης του κόμματος.

Στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη όμως εκτιμούν ότι σε αυτή τη συγκυρία δεν θα πρέπει να  αποδυναμωθεί η πολιτική  αυτόνομης ενίσχυσης του κόμματος που θα δημιουργούσε σύγχυση ως προς τον ρόλο του στον πολιτικό χάρτη.

ΣΥΡΙΖΑ: Πίεση και εσωτερικές διεργασίες

Στον ΣΥΡΙΖΑ η εικόνα είναι διαφορετική. Η ηγεσία επιμένει ότι η πολιτική αλλαγή δεν μπορεί να προκύψει χωρίς ευρύτερες συγκλίσεις στον προοδευτικό χώρο. Ο Σωκράτης Φάμελλος έχει επαναλάβει σε πολλές δημόσιες παρεμβάσεις ότι στόχος πρέπει να είναι ένα κοινό προοδευτικό ψηφοδέλτιο στις επόμενες εκλογές, με συμμετοχή κομμάτων, κινήσεων και προσωπικοτήτων της Κεντροαριστεράς.

Η στρατηγική αυτή αντανακλά την πολιτική εκτίμηση ότι ο κατακερματισμός του χώρου λειτουργεί τελικά προς όφελος της κυβέρνησης και ότι χωρίς κάποιο είδος συνεργασίας η αντιπολίτευση δύσκολα θα μπορέσει να διαμορφώσει πλειοψηφικό ρεύμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η σχέση με άλλα κόμματα του προοδευτικού χώρου, όπως η Νέα Αριστερά, εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο διερεύνησης αλλά και πολιτικών υπολογισμών.

Ωστόσο, ακόμη και μέσα στον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ η στρατηγική αυτή δεν είναι απολύτως αδιαμφισβήτητη. Στελέχη εκφράζουν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το αν πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην οικοδόμηση συμμαχιών ή στην ενίσχυση του ίδιου του κόμματος. Έτσι δεν λείπουν και οι εσωτερικές εντάσεις που αναδεικνύουν τις δυσκολίες αυτής της συζήτησης.

Στελέχη υποστηρίζουν πιο καθαρή γραμμή αυτονομίας και εκφράζουν προτίμηση για αυτόνομη εκλογική κάθοδο, εκτιμώντας ότι η διαρκής συζήτηση περί συνεργασιών δημιουργεί ασάφεια και ενισχύει τις εσωκομματικές τριβές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι δημόσιες τοποθετήσεις του Νίκου Παππά, που υπενθυμίζει ότι θα υπάρχει είτε ψηφοδέλτιο ΣΥΡΙΖΑ είτε η συμμαχία που θα οικοδομήσουν, , η παρέμβαση του Κώστα Ζαχαριάδη, που προειδοποιεί ότι τα χωριστά ψηφοδέλτια θα ήταν καταστροφικά για τον χώρο, αλλά και η έντονη συμμετοχή του Παύλου Πολάκη στις εσωκομματικές συζητήσεις, που αμφισβητεί την επικοινωνιακή γραμμή και υποδεικνύει τις επόμενες κινήσεις της ηγεσίας.

Μικρές δημόσιες διαφοροποιήσεις για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και τα περιστατικά αντιπαράθεσης μεταξύ στελεχών, δείχνουν ότι το κόμμα εξακολουθεί να αναζητά σταθερή πολιτική γραμμή.

Η επόμενη περίοδος θεωρείται κρίσιμη, καθώς αναμένεται να συνεδριάσουν τόσο η Πολιτική Γραμματεία όσο και η Κεντρική Επιτροπή, όπου θα τεθούν συνολικά τα ζητήματα στρατηγικής.

Ο παράγοντας Τσίπρας

Στο παρασκήνιο των εξελίξεων παραμένει και η κινητικότητα του πρώην πρωθυπουργού. Κάθε δημόσια παρέμβασή του αξιολογείται προσεκτικά, ενώ το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας από την πλευρά του επηρεάζει σχεδιασμούς και τροφοδοτεί σενάρια και προσωπικές στρατηγικές. Βουλευτές και στελέχη ζυγίζουν όλες τις επιλογές, αξιολογώντας τα περιθώρια πολιτικής κίνησης  με νέα δεδομένα και με στόχο να μην εκπλαγούν.

Οι δημόσιες παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού και οι συχνότερες επαφές του με πρόσωπα από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο αλλά και με στελέχη της κοινωνίας των πολιτών,  τροφοδοτούν συζητήσεις κυρίως για το χρόνο ανακοίνωσης του νέου φορέα.  Πρόσωπα που παρακολουθούν τις κινήσεις του, εκτιμούν ότι επιχειρεί να διαμορφώσει σταδιακά το δίκτυο επαφών και ιδεών πριν προχωρήσει σε πιο καθοριστικές κινήσεις. 

Ο Αλέξης Τσίπρας κινείται με προσεκτικά βήματα ενώ πολλοί θεωρούν ότι οι επόμενες αποφάσεις  θα ληφθούν αφού ολοκληρωθούν οι εσωτερικές διεργασίες σε κόμματα του χώρου, όπως το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.

Στις συζητήσεις για τη στελέχωση του κόμματος του, επανέρχονται οικεία πρόσωπα και από την Κουμουνδούρου, ενώ παράλληλα, ανοίγονται δίαυλοι προς στελέχη της περιφέρειας, πρώην βουλευτές, αλλά και πρόσωπα με διαδρομή στην αυτοδιοίκηση ή προέλευση από τη σοσιαλδημοκρατία. Στόχος είναι η δημιουργία μιας «μεικτής» σύνθεσης, όπου νέοι επιστήμονες και εργαζόμενοι συνυπάρχουν με πολιτικούς που διαθέτουν διοικητική εμπειρία.

Η έμφαση σε αυτήν την εμπειρία λειτουργεί καθησυχαστικά για τους παλαιότερους συνεργάτες, υποδηλώνοντας ότι το νέο εγχείρημα φιλοδοξεί να ισορροπήσει μεταξύ ανανέωσης και θεσμικής επάρκειας, διατηρώντας παράλληλα την αξιοπιστία του στον χώρο της πολιτικής.

Ο ίδιος από την Θεσσαλονίκη, όπου παρέστη για πρώτη φορά σε εκδήλωση που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία υποστηρικτών του και πολιτών που προβληματίζονται για την ανασυγκρότηση του χώρου και αναζητούν την ανασύνθεση του, απάντησε στο ερώτημα  για το πότε θα προχωρήσει η νέα πρωτοβουλία : «Σύντομα»