Κρίση εμπιστοσύνης στον ΕΟΔΥ: Το παρασκήνιο της μαζικής παραίτησης του Επιστημονικού Συμβουλίου

Μια πρωτοφανής θεσμική κρίση συγκλονίζει τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), καθώς η απόπειρα της κυβέρνησης να επιβάλει ένα μοντέλο «δυαρχίας» στη διοίκηση κατέληξε σε πλήρες αδιέξοδο. Η οριστική και αμετάκλητη παραίτηση των 13 κορυφαίων επιστημόνων που στελέχωναν το Επιστημονικό Συμβούλιο (ΕΣ) αποκαλύπτει ένα βαθύ ρήγμα ανάμεσα στον επιστημονικό βραχίονα και τη διοικητική ηγεσία του Οργανισμού.

Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας ρήξης

Η ένταση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Τα σύννεφα άρχισαν να πυκνώνουν από τις αρχές του έτους, αμέσως μετά την απόφαση του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, να τοποθετήσει τον κ. Πάνο Ευσταθίου στη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου. Η επιλογή αυτή δημιούργησε ένα διοικητικό σχήμα που, σύμφωνα με τους παραιτηθέντες, υπονόμευσε την επιστημονική ανεξαρτησία και τη λειτουργικότητα του ΕΟΔΥ.

Ήδη από τις 7 Ιανουαρίου, τα μέλη του ΕΣ είχαν υποβάλει τις παραιτήσεις τους, οι οποίες όμως δεν έγιναν τότε αποδεκτές. Ο κ. Γεωργιάδης είχε παρέμβει καθησυχαστικά, υποσχόμενος άμεσες λύσεις για τη βελτίωση των συνθηκών συνεργασίας. Ωστόσο, οι υποσχέσεις φαίνεται πως έπεσαν στο κενό.

Οι καταγγελίες των 13: Από τα emails μέχρι τα… παρουσιολόγια

Στην επιστολή παραίτησής τους, οι επιστήμονες περιγράφουν μια κατάσταση που αγγίζει τα όρια του παραλογισμού για έναν οργανισμό τέτοιου βεληνεκούς. Τα κυριότερα σημεία της διαμαρτυρίας τους περιλαμβάνουν:

• Ψηφιακός «αποκλεισμός»: Καταγγέλθηκε η αιφνίδια διακοπή πρόσβασης του Προέδρου και του Αντιπροέδρου στα υπηρεσιακά τους emails, χωρίς καμία προειδοποίηση.
• Διοικητική παράλυση: Το Αυτοτελές Τμήμα του Επιστημονικού Συμβουλίου παρέμεινε χωρίς προσωπικό, με αποτέλεσμα ο Πρόεδρος του Συμβουλίου να αναγκάζεται να εκτελεί χρέη γραμματείας, υπογράφοντας ακόμη και παρουσιολόγια υπαλλήλων.
• Απαξίωση εισηγήσεων: Οι αποφάσεις και οι επιστημονικές προτάσεις του Συμβουλίου φέρεται να αγνοούνταν συστηματικά από τον διοικητικό βραχίονα.

Η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, όταν σύσσωμο το Συμβούλιο, υπό τον Πρόεδρο Χρήστο Χατζηχριστοδούλου και τον Αντιπρόεδρο Δημήτριο Χατζηγεωργίου, αποχώρησε οριστικά.

Η αντεπίθεση Γεωργιάδη και το «θολό» παρασκήνιο

Η αντίδραση του Υπουργείου Υγείας υπήρξε ακαριαία αλλά και αμφιλεγόμενη. Ενώ αρχικά επικράτησε σιγή ιχθύος, κύκλοι του Υπουργείου άφησαν να εννοηθεί ότι η παραίτηση των μελών ήταν ένα «πρόσχημα» για να προληφθούν εξελίξεις που αφορούσαν προσωπικά τον κ. Χατζηχριστοδούλου.

Συγκεκριμένα, διαρροές αναφέρουν ότι ο Άδωνις Γεωργιάδης κινήθηκε, ταχύτατα, μόλις έλαβε γνώση καταγγελίας για περιστατικό βίας από την πλευρά του κ. Χατζηχριστοδούλου σε βάρος γυναίκας υπαλλήλου του ΕΟΔΥ. Η πλευρά του Υπουργείου παρουσιάζει την απομάκρυνση ως μια κίνηση επιβολής της τάξης, υποστηρίζοντας ότι το νέο διοικητικό σχήμα είναι απόλυτα σύννομο με το νομοθετικό πλαίσιο.

Πολιτική θύελλα: Το ΠΑΣΟΚ ζητά εξηγήσεις στη Βουλή

Η μαζική φυγή κορυφαίων ονομάτων της επιστήμης (όπως οι κ.κ. Παρασκευής, Παπαευαγγέλου, Ροηλίδης κ.α.) προκάλεσε την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης. Ο υπεύθυνος Υγείας του ΠΑΣΟΚ, Ιωάννης Τσίμαρης, έκανε λόγο για «ζοφερή και σκοτεινή κατάσταση» στον μεγαλύτερο οργανισμό δημόσιας υγείας της χώρας.

«Η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να υπονομεύεται η λειτουργία του ΕΟΔΥ με διοικητικούς πειραματισμούς», δήλωσε ο κ. Τσίμαρης, καταθέτοντας αίτημα για άμεση σύγκληση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.

Τα κρίσιμα ερωτήματα που αναμένεται να τεθούν στη Βουλή είναι:

1. Ποιοι υπονόμευσαν τη λειτουργία του Επιστημονικού Συμβουλίου;
2. Έχει επηρεαστεί η επιστημονική ανεξαρτησία του Οργανισμού;
3. Πώς θα καλυφθεί το τεράστιο κενό που αφήνει η αποχώρηση 13 διακεκριμένων επιστημόνων;

Τα μέλη που παραιτήθηκαν:

Εκτός των κ.κ. Χατζηχριστοδούλου και Χατζηγεωργίου, την παραίτησή τους υπέβαλαν οι: Μαρία Πηρουνάκη, Χρήστος Παπαθεοδώρου, Δημήτριος Παρασκευής, Βασιλική Παπαευαγγέλου, Εμμανουήλ Ροηλίδης, Ευαγγελία Νένα, Αντώνιος Βασιλογιαννακόπουλος, Αντώνιος Μιχαηλάκη, Λεμονιά Σκούρα, Εμμανουήλ Συμβουλάκης και Χρήστος Κοντοβουνήσιος.

Τι αναφέρει στην ανάρτησή του ο Δημήτρης Χατζηγεωργίου

Σε ανάρτησή του, ο πρώην Αντιπρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ Δημήτρης Χατζηγεωργίου κάνει έναν σύντομο απολογισμό, αναφερόμενος στις παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση του ΕΟΔΥ και τον ρόλο του στη δημόσια υγεία. 

«Κοιτάζοντας πίσω – δυόμισι χρόνια στον ΕΟΔΥ

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια στον ΕΟΔΥ υπήρξαν μια περίοδος έντονης ευθύνης, απαιτητικής δουλειάς αλλά και δημιουργικής προσπάθειας για την ενίσχυση της δημόσιας υγείας στη χώρα. Μαζί με τον Πρόεδρο του Οργανισμού και πολλούς άξιους συνεργάτες επιχειρήσαμε να ενισχύσουμε ουσιαστικά τον Οργανισμό και να θωρακίσουμε τη δημόσια υγεία της χώρας.

Από την πρώτη στιγμή αντιμετωπίσαμε δύσκολες καταστάσεις, όπως τις υγειονομικές επιπτώσεις των πλημμυρών Daniel και Elias στη Θεσσαλία, αλλά ταυτόχρονα εργαστήκαμε και για να βελτιώσουμε την ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε νέες απειλές. Εκπονήθηκαν Εθνικά Σχέδια Δράσης για τη μικροβιακή αντοχή, τη φυματίωση, τη γρίπη των πτηνών και τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ οργανώθηκε και ο εμβολιασμός έναντι Mpox σε έξι εμβολιαστικά κέντρα στη χώρα.

Παράλληλα έγινε μια ουσιαστική προσπάθεια θεσμικής και οργανωτικής αναβάθμισης του ΕΟΔΥ. Για πρώτη φορά μετά από 32 χρόνια δημιουργήθηκε Οργανισμός λειτουργίας του φορέα, ενώ κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν 16 ώριμα και ορθολογικά κοστολογημένα έργα για την αναβάθμιση του οργανισμού, χρηματοδοτούμενα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Την ίδια περίοδο ενισχύθηκε σημαντικά ο ΕΟΔΥ σε προσωπικό και εξοπλισμό. Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας επανέκτησε τη διαπίστευσή του μετά από επτά χρόνια, επαναλειτούργησαν κάποια κλειστά από χρόνια Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας, ενώ δημιουργήθηκε και το πρώτο πιστοποιημένο από το ECDC πρόγραμμα εκπαίδευσης Επιδημιολόγων Πεδίου στη χώρα.

Σημαντικές παρεμβάσεις έγιναν και στην επιδημιολογική επιτήρηση, με την ανάπτυξη νέων ψηφιακών εργαλείων και web-based εφαρμογής για το δίκτυο επιτήρησης, την αναθεώρηση του συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων, τη δημιουργία Τμήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης από Ανοιχτές Πηγές και την αναθεώρηση του προγράμματος PHILOS για την επιτήρηση των μεταδοτικών νοσημάτων στα Κέντρα Φιλοξενίας Μεταναστών. Παράλληλα αναμορφώθηκε ο ρόλος των ΚΟΜΥ προς την κατεύθυνση κινητών μονάδων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δημιουργήθηκαν Γραφεία Σεξουαλικής Υγείας στην επικράτεια και εκπονήθηκαν σημαντικές μελέτες για την εκτίμηση της εμβολιαστικής κάλυψης στον παιδιατρικό πληθυσμό και της κατανάλωσης αντιβιοτικών στην κοινότητα.

Δημιουργήθηκε επίσης νέο τμήμα για την παρακολούθηση καπνικών και μη καπνικών προϊόντων, ενώ προχώρησε ο ανασχεδιασμός και η επικαιροποίηση της ιστοσελίδας του ΕΟΔΥ.

Όλα αυτά όμως (και πολλά άλλα) καθώς και το καθημερινό έργο ρουτίνας, δεν θα μπορούσαν να έχουν γίνει χωρίς την αφοσίωση, την επιστημονική επάρκεια και την καθημερινή προσπάθεια των ανθρώπων του ΕΟΔΥ. Οι εργαζόμενοι του οργανισμού, σε όλα τα επίπεδα και σε όλη τη χώρα, αποτελούν τον πραγματικό πυρήνα της δημόσιας υγείας. Με όρεξη για δουλειά, ανιδιοτέλεια, αίσθημα ευθύνης και βαθιά προσήλωση στην αποστολή τους, στήριξαν κάθε προσπάθεια και συνέβαλαν καθοριστικά σε όσα καταφέραμε αυτό το διάστημα.

Κοιτάζοντας πίσω, αισθάνομαι ικανοποίηση για όσα έγιναν, αλλά και τη φυσική πικρία που σου αφήνει κάθε έργο που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί. Η δημόσια υγεία είναι ένα πεδίο όπου οι θεσμοί χτίζονται αργά και απαιτούν συνέχεια.Αποχωρώ σήμερα από τον ΕΟΔΥ με τη βεβαιότητα ότι η προσπάθεια για το κοινό καλό δεν χάνεται ποτέ, ακόμη κι όταν οι συγκυρίες δεν επιτρέπουν να ολοκληρωθεί».