Τι διαφοροποιεί τη χθεσινή ομιλία Τσίπρα από τις προηγούμενες παρεμβάσεις του

Με την ομιλία- που έκανε αίσθηση χθες στην Κοζάνη- οι τοποθετήσεις  του πρώην πρωθυπουργού αναδεικνύουν τη στρατηγική συνολικής επανατοποθέτησής του στο πολιτικό σκηνικό, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων και εσωτερικών πιέσεων στην οικονομία. Ο Αλέξης Τσίπρας  συνέδεσε τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή με τις επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ασκώντας ιδιαίτερα σκληρή κριτική προς την κυβέρνηση.

Ράνια Τραγόμαλλου

Ταυτόχρονα παρουσίασε στοιχεία μιας εναλλακτικής στρατηγικής για τον ρόλο της χώρας στη Δύση και την ενεργειακή πολιτική στο εσωτερικό.

Πολιτικό μήνυμα και επανατοποθέτηση

Χθες, στην παρουσίαση της «Ιθάκης», επιχείρησε  να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση της Ελλάδας σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο ασταθές. Κατηγόρησε τον πρωθυπουργό για «αμοραλισμό και υποτέλεια», υποστηρίζοντας ότι η χώρα κινδυνεύει να καταστεί μέρος των διεθνών συγκρούσεων. Με αιχμή την έννοια ενός «νέου πατριωτισμού», ο Αλέξης Τσίπρας επιδίωξε να δώσει πολιτικό στίγμα που ξεπερνά τη συγκυριακή αντιπαράθεση.  

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η θέση της Ελλάδας στη Δύση και η ενεργειακή και οικονομική κρίση στο εσωτερικό βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας του, η οποία είχε και σαφή πολιτική στόχευση.

Ο Αλέξης Τσίπρας, με την χθεσινή παρέμβαση του, επιχείρησε να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του ως εκφραστή μιας ευρύτερης προοδευτικής και πατριωτικής πολιτικής πρότασης, η οποία συνδυάζει κοινωνική πολιτική στο εσωτερικό και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Σκληρή αντιπαράθεση

Το πιο έντονο μέρος της ομιλίας του, που αφορούσε την εξωτερική πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της σχέσης της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και τη στρατηγική αυτονομία της χώρας.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιτέθηκε στον Κυριάκο Μητσοτάκη υποστηρίζοντας ότι έχει μετατραπεί από επικριτή του Ντόναλντ Τραμπ σε «γελωτοποιό του βασιλιά», υποστηρίζοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται πρόθυμη να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις επιλογές της Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η στάση αυτή οδηγεί σε μια επικίνδυνη απώλεια διαπραγματευτικής ισχύος για τη χώρα, ενώ  συζήτηση άνοιξε και η κριτική του για τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση παραχώρησε στρατιωτικές εγκαταστάσεις επ’ αόριστον χωρίς να εξασφαλίσει ουσιαστικά ανταλλάγματα για την χώρα.

Στο ίδιο πλαίσιο έθεσε και μια σαφή «κόκκινη γραμμή»: να μη χρησιμοποιηθούν ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις για επιχειρήσεις που μπορεί να εμπλέξουν άμεσα τη χώρα σε πολεμικές συγκρούσεις. Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα δεν πρέπει να δίνει «λευκή επιταγή» σε καμία υπερδύναμη, ακόμα και αν διατηρεί στρατηγικές συμμαχίες.

Κυπριακό και ευρωπαϊκή στρατηγική

Η τοποθέτηση του για το Κυπριακό αναδεικνύεται σε κεντρικό στοιχείο της ευρύτερης στρατηγικής του, με έμφαση στη διεκδίκηση ενός αυτόνομου ρόλου της Ελλάδας και της Ευρώπης στην περιοχή. 

Ο πρώην πρωθυπουργός με ιδιαίτερη έμφαση υποστήριξε ότι η τρέχουσα συγκυρία πρέπει να λειτουργήσει ως «καμπανάκι κινδύνου» για την επανεκκίνηση των προσπαθειών επίλυσης του ζητήματος. Υπογράμμισε δε, ότι η μόνη βιώσιμη προοπτική είναι μια επανενωμένη, ομόσπονδη Κύπρος χωρίς εγγυήτριες δυνάμεις και κατοχικά στρατεύματα.

Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ μιας πιο αυτόνομης ευρωπαϊκής στρατηγικής, θεωρώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό έθεσε και το πολιτικό δίλημμα για το μέλλον της Ευρώπης, αντιπαραβάλλοντας την πολιτική κατεύθυνση που εκπροσωπεί ο Πέδρο Σάντσεθ με εκείνη που συμβολίζει η πιο συντηρητική ευρωπαϊκή γραμμή και  ζήτησε σύγκληση της Συνόδου των Ευρωπαϊκών Χωρών του Νότου, πριν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Η   «Άγρια Δύση»

Στην χθεσινή του ομιλία με την κριτική του προς τη Δύση- που όπως είπε «έχει πλέον γίνει Άγρια Δύση»- και την αμερικανο-ισραηλινή στρατιωτική δράση στο Ιράν, επιχείρησε να τοποθετήσει την Ελλάδα σε μια προσεκτική, διπλωματικά ισορροπημένη θέση, ενισχύοντας τη συζήτηση για τη διεθνή στρατηγική της χώρας. Περιέγραψε την τρέχουσα διεθνή κατάσταση ως μετάβαση σε μια εποχή όπου κυριαρχεί «το δίκαιο του ισχυρού».

Στο πλαίσιο αυτό χαρακτήρισε παράνομη την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Υπογράμμισε επίσης ότι ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταδίκασαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τις επιθέσεις της Χαμάς, αποφεύγουν ωστόσο να καταδικάσουν τη στρατιωτική δράση του Ισραήλ στη Γάζα.

Η κριτική του δεν περιορίστηκε μόνο στις διεθνείς ισορροπίες. Προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί απλώς μια περιφερειακή σύγκρουση, αλλά το ξεκίνημα μιας περιόδου γενικευμένης γεωπολιτικής αστάθειας που θα επηρεάσει και την Ευρώπη.

Το εσωτερικό μέτωπο 

Πέρα από τα γεωπολιτικά ζητήματα, ο Αλέξης Τσίπρας, θέλησε να δώσει  πολιτική συνέχεια στη συζήτηση για την οικονομική κατάσταση της χώρας και εστίασε κυρίως στο ζήτημα της ενέργειας. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ευθύνεται για την εκτίναξη των τιμών ρεύματος, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα είναι σήμερα από τις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο στόχαστρο έβαλε την ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, που, κατά τον ίδιο, έχει οδηγήσει σε κερδοσκοπία και έχει επιβαρύνει τα νοικοκυριά. Χαρακτηρίζοντας τη βίαιη απολιγνιτοποίηση «καταστροφική», τόσο για την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας όσο και για την οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας,  παρουσίασε τέσσερις βασικές προτάσεις που συνθέτουν αυτό που αποκάλεσε «ενεργειακή ασπίδα»:

• δωρεάν ενέργεια για τη Δυτική Μακεδονία
• εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων,
• φθηνή ενέργεια για τους δήμους,
• ρήτρα ανταποδοτικότητας για μεγάλες επενδύσεις που θα εγκαθίστανται στην περιοχή.

Παράλληλα ζήτησε την άμεση λειτουργία της μονάδας Πτολεμαΐδα 5 με αξιοποίηση των εγχώριων λιγνιτικών αποθεμάτων.