Πόσο κοστίζει πραγματικά η αμόλυβδη στο πρατήριο, όταν το Brent φτάνει στα 100 $ το βαρέλι 

Όταν η διεθνής τιμή του αργού πετρελαίου Brent αγγίζει τα 100 δολάρια το βαρέλι, ένα από τα συχνότερα ερωτήματα είναι ποια θα πρέπει να είναι –θεωρητικά– η μέση τιμή της αμόλυβδης στο πρατήριο. Η απάντηση δεν είναι άμεση, καθώς η τελική τιμή της βενζίνης προκύπτει από μια αλυσίδα κόστους που περιλαμβάνει την αγορά του αργού πετρελαίου, τη διύλιση, τη μεταφορά, τη διανομή, τα λειτουργικά έξοδα των πρατηρίων και κυρίως τη φορολογία.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

• Από το βαρέλι στο λίτρο

Η διεθνής τιμή αναφέρεται σε βαρέλια. Ένα βαρέλι πετρελαίου αντιστοιχεί περίπου σε 159 λίτρα αργού πετρελαίου. Επομένως, όταν το Brent βρίσκεται στα 100 δολάρια, το κόστος του αργού αντιστοιχεί περίπου σε:

0,63 δολάρια ανά λίτρο, δηλαδή περίπου 0,58 ευρώ ανά λίτρο με βάση μια μέση ισοτιμία δολαρίου.

Ωστόσο, από το αργό πετρέλαιο δεν παράγεται μόνο βενζίνη. Κατά τη διαδικασία διύλισης προκύπτουν και άλλα προϊόντα, όπως πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αεροσκαφών και μαζούτ.

 Συνήθως περίπου 45-50% ενός βαρελιού μετατρέπεται σε βενζίνη, γεγονός που επηρεάζει την κατανομή του κόστους. Στην πράξη, το κόστος του αργού που ενσωματώνεται στη βενζίνη αντιστοιχεί περίπου σε 0,60 ευρώ ανά λίτρο.

• Το κόστος της διύλισης

Μετά την αγορά του αργού ακολουθεί η διαδικασία της διύλισης στα διυλιστήρια. Εκεί το πετρέλαιο θερμαίνεται, διαχωρίζεται και επεξεργάζεται ώστε να παραχθούν τα διάφορα καύσιμα.

Το κόστος αυτής της διαδικασίας –που περιλαμβάνει ενέργεια, καταλύτες, υδρογόνο, συντήρηση εγκαταστάσεων και προσωπικό– υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε περίπου 0,15 ευρώ ανά λίτρο βενζίνης.

• Μεταφορά και αποθήκευση

Από το διυλιστήριο μέχρι την αντλία μεσολαβεί ένα εκτεταμένο δίκτυο μεταφοράς και αποθήκευσης. Σε αυτό περιλαμβάνονται δεξαμενόπλοια, αγωγοί, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και βυτιοφόρα που μεταφέρουν το καύσιμο στα πρατήρια. Το κόστος αυτής της εφοδιαστικής αλυσίδας κυμαίνεται συνήθως γύρω στα 0,05 ευρώ ανά λίτρο.

• Περιθώριο εμπορίας και λειτουργικά πρατηρίου

Στην τιμή προστίθεται και το περιθώριο της εμπορίας καυσίμων καθώς και το λειτουργικό κόστος των πρατηρίων. Σε αυτά περιλαμβάνονται μισθοί προσωπικού, ενοίκια, ηλεκτρική ενέργεια, συντήρηση εξοπλισμού και το επιχειρηματικό κέρδος. Το συνολικό αυτό κόστος εκτιμάται περίπου σε 0,12 ευρώ ανά λίτρο.

• Η τιμή πριν από τους φόρους

Αν προστεθούν όλα τα παραπάνω στοιχεία, η τιμή της βενζίνης πριν από την επιβολή φόρων διαμορφώνεται περίπου ως εξής:

-Κόστος αργού πετρελαίου: 0,60 €

-Διύλιση: 0,15 €

-Μεταφορά και αποθήκευση: 0,05 €

-Εμπορία και πρατήριο: 0,12 €

-Η συνολική τιμή πριν από τη φορολογία φτάνει έτσι περίπου τα 0,92 ευρώ ανά λίτρο.

Ο καθοριστικός ρόλος των φόρων

Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες –και ιδιαίτερα στην Ελλάδα– το μεγαλύτερο μέρος της τιμής των καυσίμων αποτελείται από φόρους.

Στην αμόλυβδη επιβάλλονται:

Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) περίπου 0,70 ευρώ ανά λίτρο

ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται πάνω στο σύνολο της τιμής

Μετά την προσθήκη του ειδικού φόρου η τιμή διαμορφώνεται περίπου στα 1,62 ευρώ ανά λίτρο. Με την επιβολή του ΦΠΑ, η τελική τιμή στην αντλία φτάνει περίπου τα 2 ευρώ ανά λίτρο.

Πού καταλήγει η τελική τιμή

Εάν η διεθνής τιμή του Brent βρίσκεται στα 100 δολάρια το βαρέλι, μια ρεαλιστική μέση τιμή για την αμόλυβδη στην ελληνική αγορά θα κυμαίνεται περίπου  στα 2,0 ευρώ ανά λίτρο, συν 4% το κέρδος του πρατηριούχου που είναι 0,06 ευρώ, τελικά ο καταναλωτής αγοράζει τη βενζίνη 2,06 ευρώ το λίτρο.

Με άλλα λόγια, παρότι το κόστος του αργού αποτελεί βασικό παράγοντα, οι φόροι παραμένουν το στοιχείο που καθορίζει περισσότερο από το μισό της τελικής τιμής που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής