Ανάλυση/ Ο Τραμπ στη δίνη αρνητικών δημοσκοπήσεων- Συνιστά πολιτικό κίνδυνο η επέμβαση στο Ιράν;

Στην δίνη αρνητικών δημοσκοπήσεων σχετικά με την επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν περιέρχεται ολοένα και εντονότερα ο Ντόναλντ Τραμπ την ώρα που εμφανίζονται σοβαρές ρωγμές στους Ρεπουμπλικανούς, ακόμα και στο κίνημα MAGA, αν και εκεί ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί ακόμα σημαντικά ερείσματα.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν αμερικανικά ΜΜΕ, ο πόλεμος έχει προκαλέσει βαθύ ρήγμα στον σκληρό πυρήνα της MAGA, που υποστήριζε προεκλογικά ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να εμπλέκονται σε στρατιωτικές επεμβάσεις ανά τον κόσμο. Ο εκπρόσωπός της, αντιπρόεδρος Βανς, που προεκλογικά τόνιζε ότι ένας πόλεμος με το Ιράν θα αποσπούσε πολύτιμους πόρους από την κύρια γεωπολιτική πρόκληση των ΗΠΑ, την άνοδο της Κίνας, και προειδοποιούσε ότι μια σύγκρουση Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σενάριο παγκόσμιου πολέμου, έχει μπει στο περιθώριο.

Ανάλυση του Atlantic: Η περιθωριοποίηση του Βανς

Σύμφωνα με το “TheAtlantic”, ο πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν αναδεικνύει μια βαθύτερη πολιτική δυναμική στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ: Tην όλο και μεγαλύτερη περιθωριοποίηση του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς. Ο πολιτικός που κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2024 είχε ταχθεί κατηγορηματικά κατά ενός πολέμου με το Ιράν, βρίσκεται σήμερα σε μια διοίκηση που διεξάγει ακριβώς αυτή τη σύγκρουση, που ο ίδιος είχε προειδοποιήσει ότι θα ήταν επικίνδυνη και καταστροφική.

Κατά την προεκλογική περίοδο, ο Βανς υποστήριζε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να εμπλέκονται σε συνεχείς στρατιωτικές παρεμβάσεις ανά τον κόσμο. Τόνιζε ότι ένας πόλεμος με το Ιράν θα αποσπούσε πολύτιμους πόρους από την κύρια γεωπολιτική πρόκληση των ΗΠΑ: Την άνοδο της Κίνας. Είχε μάλιστα προειδοποιήσει ότι μια σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σενάριο παγκόσμιου πολέμου.

Σήμερα όμως η πραγματικότητα της εξουσίας δείχνει διαφορετική. Μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο στο πλευρό του Ισραήλ, ο αντιπρόεδρος παρέμεινε σχεδόν σιωπηλός δημόσια. Απουσίαζε από τις βασικές στιγμές λήψης αποφάσεων, ενώ φωτογραφίες από τις συσκέψεις του Λευκού Οίκου τον παρουσίαζαν σε δευτερεύοντα ρόλο.

Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση μέσα στην κυβέρνηση. Ο Βανς είχε εισέλθει στον Λευκό Οίκο ως εκπρόσωπος μιας νέας ιδεολογικής κατεύθυνσης του τραμπισμού, που συνδύαζε εθνικισμό, οικονομικό λαϊκισμό και πιο περιορισμένο ρόλο των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή. Ωστόσο, πολλές από τις βασικές του ιδέες φαίνεται να έχουν υποχωρήσει μπροστά στις προτεραιότητες άλλων ισχυρών στελεχών της διοίκησης.

Στην εξωτερική πολιτική, ο Βανς εκπροσωπούσε την πιο «απομονωτική» πτέρυγα του κινήματος MAGA. Υποστήριζε ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να διεξάγουν ταυτόχρονα πολλαπλές συγκρούσεις και ότι η στρατηγική προτεραιότητα πρέπει να είναι η αντιπαράθεση με την Κίνα. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επεκτείνει την εμπλοκή της τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Μέση Ανατολή.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζεται και στην οικονομική πολιτική. Ο Βανς είχε προτείνει ένα πιο εργατοκεντρικό μοντέλο οικονομίας, με ενίσχυση των οικογενειακών επιδομάτων, στήριξη των συνδικάτων, αυστηρότερη αντιμονοπωλιακή πολιτική και περιορισμό της ισχύος των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Στην πράξη όμως, εκτός από την αύξηση των δασμών —μια παλιά εμμονή του Τραμπ— ελάχιστα στοιχεία αυτής της ατζέντας έχουν υλοποιηθεί.

Την ίδια στιγμή, άλλες προσωπικότητες της κυβέρνησης φαίνεται να ασκούν μεγαλύτερη επιρροή. Στην εξωτερική πολιτική, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει ο υπουργός Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο. Στη μεταναστευτική πολιτική κυριαρχεί ο Στ. Μίλερ, ενώ στην οικονομική στρατηγική σημαντικό βάρος έχει ο υπουργός Οικονομικών Σκ. Μπέσεντ.

Ακόμη και σε τομείς όπου ο Βανς θεωρούνταν κεντρική μορφή, όπως η πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη, η επιρροή του φαίνεται περιορισμένη. Παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις του υπέρ της προστασίας της αμερικανικής τεχνολογικής υπεροχής, η κυβέρνηση έχει λάβει αποφάσεις που κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση.

Τι δείχνουν οι μετρήσεις κοινής γνώμης

Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν οδεύει προς τη δεύτερη εβδομάδα, οι περισσότεροι Αμερικανοί δηλώνουν αντίθετοι στη στρατιωτική δράση και αποδοκιμάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ τη χειρίζεται, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση των NPR/PBS News/Marist .

Με ποσοστό 56%-44%, οι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι αντιτίθενται στη στρατιωτική δράση.

Μόλις το 36% εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται το Ιράν, και η πλειοψηφία (55%) πιστεύει ότι το Ιράν είτε αποτελεί μικρή απειλή είτε δεν αποτελεί καθόλου απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, το 44% θεωρεί το Ιράν ως σημαντική απειλή και οι Ρεπουμπλικάνοι συνεχίζουν να υποστηρίζουν σθεναρά τις ενέργειες και αυτόν τον πρόεδρο.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δώσει ποικίλες δικαιολογίες για το γιατί επιτέθηκε στο Ιράν μαζί με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, συμπεριλαμβανομένου του επιχειρήματος ότι το Ιράν αποτελούσε άμεση απειλή.

Η έρευνα σε δείγμα 1.591 ατόμων από τη χώρα πραγματοποιήθηκε από Δευτέρα έως Τετάρτη αυτήν την εβδομάδα, τις ημέρες μετά την έναρξη των βομβαρδισμών του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Η έρευνα έχει περιθώριο ή σφάλμα 2,8 ποσοστιαίων μονάδων και διεξήχθη με πολλαπλούς τρόπους — μέσω τηλεφώνου, μηνυμάτων και διαδικτύου, καθώς και στα αγγλικά και τα ισπανικά.

Οι περισσότεροι αντιτίθενται στην στρατιωτική δράση στο Ιράν 

Οι Δημοκρατικοί (86%) και οι ανεξάρτητοι (61%) τάσσονται σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους κατά της στρατιωτικής δράσης.

Αλλά το 84% των Ρεπουμπλικανών το υποστηρίζει.

Υπήρχαν σημαντικές διακρίσεις ανάλογα με την ηλικία, τη φυλή και την εκπαίδευση, εκτός από το πολιτικό κόμμα.

Οι νεότεροι (18-29) ήταν οι πιθανότεροι από οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα να είναι αντίθετοι με τη δράση (64%).

Οι λευκοί χωρίς πτυχία πανεπιστημίου τάχθηκαν ελαφρώς περισσότερο υπέρ της δράσης, με ποσοστό 53%-46%, ενώ όσοι είχαν πτυχία ήταν πολύ πιο πιθανό να είναι κατά — το 61% τάχθηκε κατά, ενώ μόνο το 38% τάχθηκε υπέρ.

Οι άνδρες ήταν επίσης πιο πιθανό να το υποστηρίξουν από τις γυναίκες. Οι άνδρες ήταν σχεδόν διχασμένοι (48% υπέρ, 52% κατά), ενώ οι γυναίκες ήταν πιο ένθερμα κατά (41% υπέρ, 59% κατά).

Όσοι είναι μαύροι (68%) και Λατίνοι (60%) ήταν πιο πιθανό να αντιταχθούν από τους λευκούς (52%).

Η δημοσκόπηση του Reuters

Μόνο το 27% των Αμερικανών ενέκρινε τον βομβαρδισμό του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ενώ το 43% τον αποδοκίμασε, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos που διεξήχθη το Σαββατοκύριακο, πριν από την είδηση ​​ότι έξι Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν σε ιρανικές επιθέσεις αντιποίνων . Και δεν είναι η μόνη δημοσκόπηση.

Μια έρευνα του CBS που διεξήχθη τη Δευτέρα και την Τρίτη διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 60% των σχεδόν 1.400 Αμερικανών ενηλίκων δεν πιστεύουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει δώσει μια σαφή εξήγηση για τους στόχους των ΗΠΑ στο Ιράν

Η δημοσκόπηση του CBS διαπίστωσε επίσης ότι ενώ οι Αμερικανοί ήταν διχασμένοι ως προς το πόσο καιρό πίστευαν ότι θα διαρκούσε ένας πόλεμος με το Ιράν (ημέρες/εβδομάδες, μήνες, χρόνια ή ασαφές), η αποδοχή μειώθηκε δραματικά παράλληλα με μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση. Σχεδόν το 70% των Αμερικανών δήλωσαν επίσης ότι ο Τραμπ χρειάζεται άδεια από το Κογκρέσο για να συνεχίσει τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, την οποία δεν έχει προς το παρόν.

Πολιτικός κίνδυνος για τον Τραμπ

Όπως υποστηρίζει το “The Hill” αξιολογώντας τις δημοσκοπήσεις, η έλλειψη δημόσιας υποστήριξης συνιστά πολιτικό κίνδυνο για τον Πρόεδρο Τραμπ, ακόμη και όταν ο ίδιος ενθουσιάζεται με την καλή πορεία των αμερικανικών ενεργειών, γιορτάζει τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και υπονοεί ότι οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας πιθανότατα θα διαρκέσουν μόνο τέσσερις εβδομάδες περίπου.

Ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής αποκηρύξει τους παραδοσιακούς τρόπους επικοινωνίας σε καιρό πολέμου, όπως μια τηλεοπτική ομιλία προς το έθνος σε prime-time. Αντ’ αυτού, έχει επιλέξει έναν συνδυασμό βίντεο που δημοσιεύονται στους δικούς του λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης, αυτοσχέδιων δηλώσεων σε εκδηλώσεις του Λευκού Οίκου και μιας σειράς σύντομων, ηχογραφημένων τηλεφωνικών συνεντεύξεων με δημοσιογράφους.

Βεβαίως, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τον Τραμπ και η τάση του για δηλώσεις που τραβούν την προσοχή των πρωτοσέλιδων πιθανότατα αποτέλεσαν στο παρελθόν τόσο πολιτικό πλεονέκτημα όσο και μειονέκτημα.

Αλλά σε αυτή την περίπτωση, τα χρησιμοποιεί για να δικαιολογήσει έναν πόλεμο επιλογής, με ελάχιστη προεργασία να έχει γίνει εκ των προτέρων για την προετοιμασία της κοινής γνώμης.

Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους αναφέρει το “The Hill”:

Μια δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos  που διεξήχθη αμέσως μετά την έναρξη των εχθροπραξιών διαπίστωσε ότι μόνο το 27% των ερωτηθέντων Αμερικανών εγκρίνει τις ενέργειες των ΗΠΑ κατά του Ιράν, ενώ το 43% αποδοκίμασε και το 29% δήλωσε ότι δεν ήταν σίγουρο.

Μια δημοσκόπηση του CNN/SSRS , η οποία δεν περιελάμβανε την επιλογή «δεν είμαι σίγουρος», διαπίστωσε ότι το 41% ​​των ερωτηθέντων εγκρίνει την απόφαση για ανάληψη στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, ενώ το 59% την αποδοκιμάζει.

Και μια  δημοσκόπηση των Economist/YouGov  που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη κατέδειξε ότι η υποστήριξη της χρήσης στρατιωτικής βίας για την ανατροπή της κυβέρνησης του Ιράν ανέρχεται στο 32% και η αντιπολίτευση στο 45%.

Τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων δείχνουν ένα προβλέψιμα τεράστιο χάσμα μεταξύ του πώς οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικάνοι βλέπουν την επίθεση στο Ιράν, αλλά μια ισχυρή πλειοψηφία ανεξάρτητων και στις τρεις δημοσκοπήσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω το αποδοκιμάζει.