“Ενεργειακό σοκ” από τη Μέση Ανατολή–Ήδη καταγράφονται… παράδοξες αυξήσεις στα πρατήρια-Οι εκτιμήσεις για τις τιμές τις επόμενες μέρες

Η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στην αγορά ενέργειας, διαμορφώνοντας σκηνικό νέων αυξήσεων στα καύσιμα μέσα στις επόμενες ημέρες. Οι διεθνείς εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα τις τιμές του πετρελαίου, με τις επιπτώσεις να μεταφέρονται ήδη στην εγχώρια αγορά.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 7,5 λεπτά το λίτρο, φθάνοντας στα 1,83 ευρώ. Ακόμη μεγαλύτερη προβλέπεται η άνοδος στο ντίζελ κίνησης, με επιβάρυνση γύρω στα 15 λεπτά και τελική τιμή κοντά στα 1,72 ευρώ ανά λίτρο. Οι πιο αισθητές ανατιμήσεις εκτιμάται ότι θα καταγραφούν προς το τέλος της εβδομάδας.

Οι πιέσεις συνδέονται με το νέο ράλι στις διεθνείς τιμές του αργού. Το Brent κινήθηκε κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, ενώ ενδοσυνεδριακά ξεπέρασε ακόμη και τα 81 δολάρια. Παράλληλα, σημαντική άνοδο σημείωσαν και τα προϊόντα διύλισης, επιβαρύνοντας περαιτέρω την αλυσίδα εφοδιασμού.

Καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των τιμών είναι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Η αβεβαιότητα γύρω από την ομαλή λειτουργία του συγκεκριμένου θαλάσσιου διαδρόμου ενισχύει τους φόβους για πιθανές διαταραχές στην προσφορά. Αναλυτές προειδοποιούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης ή σοβαρής διακοπής των ροών από την περιοχή, οι τιμές ενδέχεται να κινηθούν ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Την ίδια στιγμή, οι αναταράξεις αποτυπώνονται και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Ελλάδα αυξήθηκε μέσα σε λίγες ημέρες κατά περισσότερο από 60%, από περίπου 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις 27 Φεβρουαρίου σε επίπεδα άνω των 102 ευρώ σήμερα.

Ανοδικά κινείται και το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF, όπου οι τιμές καταγράφουν άνοδο άνω του 20%, προσεγγίζοντας τα 52 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης έφτασαν ακόμη και τα 65 ευρώ. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς το φυσικό αέριο καλύπτει σχεδόν το 40% του μίγματος ηλεκτροπαραγωγής.

Ωστόσο, οι άμεσες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές παραμένουν προς το παρόν περιορισμένες, καθώς για τον Μάρτιο τα τιμολόγια που έχουν ήδη ανακοινωθεί εμφανίζονται μειωμένα έως και 34%. Αν όμως η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί, το κόστος ενδέχεται να αποτυπωθεί πιο έντονα στους λογαριασμούς από τον Απρίλιο και μετά.

Επιπτώσεις στους καταναλωτές

Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να αφορούν τα τιμολόγια που είναι συνδεδεμένα με τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, δηλαδή τα λεγόμενα πράσινα και κίτρινα τιμολόγια, στα οποία βρίσκεται η μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών. Υπολογίζεται ότι περίπου 4,4 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις έχουν επιλέξει αυτό το μοντέλο τιμολόγησης, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτα στις διακυμάνσεις της αγοράς.

ΚλείσιμοΜέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η κυβέρνηση βρίσκεται σε εγρήγορση, παρακολουθώντας στενά την εξέλιξη των τιμών και εξετάζοντας μέτρα για την αποτροπή φαινομένων κερδοσκοπίας, όπως η επαναφορά πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους στα καύσιμα. Παράλληλα, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις των εταιρειών του κλάδου, η χώρα διαθέτει επαρκή αποθέματα καυσίμων και φυσικού αερίου και δεν τίθεται ζήτημα ασφάλειας εφοδιασμού.

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν κινητοποιήσει και τις ευρωπαϊκές αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η σύσκεψη που είχε συγκαλέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αντικείμενο τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου διευρύνθηκε τελικά, ώστε να εξεταστούν και οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στις ενεργειακές αγορές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η Ομάδα Συντονισμού Φυσικού Αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αξιολογεί ήδη τον αντίκτυπο της κλιμακούμενης σύγκρουσης. Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών-μελών, οι οποίοι παρακολουθούν την πορεία των αποθεμάτων φυσικού αερίου και την ασφάλεια εφοδιασμού στην Ευρώπη, ενώ συντονίζουν και τα μέτρα που μπορεί να απαιτηθούν σε περίπτωση επιδείνωσης της ενεργειακής κρίσης.

Ωστόσο, η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Σε περίπτωση παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης ή σημαντικών διαταραχών στις ενεργειακές ροές της περιοχής, οι διεθνείς αγορές εκτιμούν ότι το κόστος ενέργειας θα μπορούσε να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνοντας περαιτέρω τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.