Αλί Λαριτζανί: Ο ρόλος του στενού συμβούλου του Χαμενεΐ- Ο άνθρωπος πίσω απ’ όλα και οι σχέσεις με Πούτιν

Η διαδικασία μετάβασης στο Ιράν μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη της χώρας, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μετά την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση,  ξεκίνησε ήδη ανακοίνωσε ο Αλί Λαριτζανί επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και πρώην σύμβουλος του Χαμενεΐ.

«Σύντομα θα συσταθεί ένα προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας. Ο πρόεδρος, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ένας νομικός του Συμβουλίου των Φρουρών του Συντάγματος θα αναλάβουν την ευθύνη μέχρι την εκλογή του επόμενου ηγέτη», δήλωσε ο Λαριτζανί σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.

«Το συμβούλιο αυτό θα συσταθεί το συντομότερο δυνατό. Εργαζόμαστε για τη δημιουργία του ήδη από σήμερα», τόνισε.

Παράλληλα ο Λαριτζανί προειδοποίησε κατά των αποπειρών να διχαστεί η χώρα.

«Οι ομάδες που επιδιώκουν να διχάσουν το Ιράν θα πρέπει να ξέρουν ότι δεν θα το ανεχθούμε», υπογράμμισε καλώντας τους Ιρανούς να ενωθούν.

Ποιος είναι ο Αλί Λαριτζανί

Πρώην διοικητής του σώματος των Φρουρών της Επανάστασης και νυν επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ο Αλί Λαριτζανί προέρχεται από τις πιο ισχυρές οικογένειες στο Ιράν.

Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης με τον Αχμάντ Φαρντίντ,  που υπερασπίστηκε τον αγώνα κατά της «δυτικοποίησης», και έχει δημοσιεύσει βιβλία για τον Ιμμάνουελ Καντ.

Παντρεύτηκε μέλος της επαναστατικής αριστοκρατίας. Ο πεθερός του ήταν ο Μορτέζα Μοταχάρι, ένας εξέχων κληρικός που βοήθησε στη διαμόρφωση της ιδεολογίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Αυτή η ιδεολογική βάση τον κατέστησε πολύτιμο για τον Χαμενεΐ στις αρχές της δεκαετίας του 1990, καθώς ο νέος, τότε, ανώτατος ηγέτης επιδίωκε να εδραιώσει τον έλεγχο επί του πολιτιστικού και μιντιακού μηχανισμού του Ιράν.

Ως επικεφαλής του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα από το 1994 έως το 2004, ο Λαριτζανί επέβλεψε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα προγράμματα στην ιστορία της ιρανικής τηλεόρασης, το «Hoviat», το οποίο προβλήθηκε το 1996. Η εκπομπή κατέστρεφε συστηματικά τη φήμη των πιο σεβαστών συγγραφέων και διανοούμενων του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τους Δυτικούς πράκτορες και προδότες.

Η εμπιστοσύνη του Χαμενεΐ προς τον Λαριτζανί προέρχεται από αυτή την αφοσίωσή του στο καθεστώς, για δεκαετίες, αναλαμβάνοντας πολλαπλές ευαίσθητες θέσεις: υπουργός Πολιτισμού στις αρχές της δεκαετίας του 1990, επικεφαλής ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών για μια δεκαετία, γραμματέας του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας και μέλος του κοινοβουλίου για 12 χρόνια μέχρι το 2020.

Θεωρείται ότι ο ρόλος του ενισχύθηκε μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα του Ιουνίου 2025. Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου τον περασμένο Ιούνιο, προέτρεψε τον Χαμενεΐ να ξεκινήσει άμεσες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον.

Έκτοτε, σύμφωνα με το Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), μετριοπαθείς και πραγματιστές σκληροπυρηνικοί, συμπεριλαμβανομένου του Λαριτζανί, καθοδηγούν τις προσπάθειες αναδιάρθρωσης του καθεστώτος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν διόρισε τον Λαριτζανί γραμματέα του ανώτατου οργάνου λήψης αποφάσεων εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του Ιράν, ακριβώς μετά τον πόλεμο του περασμένου καλοκαιριού.

Ο 67χρονος έχει επιφορτιστεί τη διαχείριση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Μπορεί ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί να είναι το πρόσωπο των διαπραγματεύσεων, ωστόσο, ο Λαριτζανί, είναι αυτός που κινεί τα νήματα παρασκηνιακά.

Τις τελευταίες εβδομάδες μάλιστα ο Λαριτζανί είναι παντού. Έχει ταξιδέψει στη Μόσχα, έχει συναντήσει ηγέτες της Μέσης Ανατολής, έχει δώσει τηλεοπτικές συνεντεύξεις σε ιρανικά και ξένα μέσα ενημέρωσης και κάνει συχνά αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Επίσημα διευθύνει τα πάντα εδώ και στις συνομιλίες – οι Πεζεσκιάν και Αραγτσί – είναι εκεί απλώς εκεί για να τους επιρρίψουν την ευθύνη», όπως σημειώνει πηγή της Telegraph. «Το καθήκον του αυτές τις μέρες είναι να βεβαιωθεί ότι ο Τραμπ δεν θα επιτεθεί».

Φέρεται έτσι να είναι ο άνθρωπος που ο Χαμενεΐ  εμπιστευόταν περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στην Ισλαμική Δημοκρατία, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Και πλέον ουσιαστικά κυβερνά το Ιράν.

Παράλληλα, ο Λαριτζανί έχει επίσης διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των σχέσεων του Ιράν με τη Ρωσία, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και τον Άξονα της Αντίστασης.

Μάλιστα, σύμφωνα με την βρετανική εφημερίδα, έχει αναλάβει άλλο ένα ιδιαίτερης σημασίας ρόλο, ως προσωπικός απεσταλμένος του Χαμενεΐ για την Ρωσία και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν τον στέλνει τακτικά στη Μόσχα, με την τελευταία του επίσκεψη να πραγματοποιείται στις 30 Ιανουαρίου.

Ο Λαριτζανί φέρεται επίσης να έχει αναλάβει την ευθύνη να διασφαλίσει την επιβίωση του καθεστώτος σε περίπτωση που επιχειρηθούν απόπειρες δολοφονίας κατά της ηγεσίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Χαμενεΐ.