Στενά του Ορμούζ: Ο παγκόσμιος ενεργειακός εφιάλτης- Οι επιπτώσεις από Ιρανικό “μπλόκο” σε αριθμούς

Έναν ενεργειακό παγκόσμιο εφιάλτη απρόβλεπτων διαστάσεων προκαλεί η είδηση ότι το Ιράν προχωρά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως αντίποινα στην σφοδρή αμερικανϊσραηλινή αεροναυτική επίθεση “Epic Fury” και υπό τον κίνδυνο να ισοπεδωθούν οι πυρηνικές του εγκαταστάσεις και να “αποκεφαλισθεί” το θεοκρατικό καθεστώς και η ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, σε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ — μιας βασικής οδού εξαγωγής πετρελαίου — για αρκετές ημέρες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις και τις αναφορές στο gulfnews.com στις 28 Φεβρουαρίου 2026, το Ιράν έχει προχωρήσει σε κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως αντίποινα σε κοινές στρατιωτικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον ιρανικών στόχων. Η Φρουρά της Επανάστασης (IRGC) έχει εκπέμψει προειδοποιήσεις μέσω VHF ραδιοφώνου ότι καμία πλοήγηση δεν επιτρέπεται, και πλοία έχουν αρχίσει να απομακρύνονται από την περιοχή. Αυτή η κίνηση δεν είναι πλέον υποθετική, αλλά πραγματική, και έρχεται μετά από μακροχρόνιες απειλές από το Ιράν, ιδιαίτερα μετά από στρατιωτικές ασκήσεις τον Φεβρουάριο. Το κλείσιμο αυτό έχει άμεσες και δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, την ενέργεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα.

Τα στενά βρίσκονται ανάμεσα στο Ομάν και το Ιράν και συνδέουν τον Περσικό Κόλπο στα βόρεια με τον Κόλπο του Ομάν στα νότια και, στη συνέχεια, με την Αραβική Θάλασσα. Έχουν πλάτος 21 μίλια (33 χλμ.) στο στενότερο σημείο τους, ενώ η ναυτιλιακή λωρίδα έχει πλάτος μόλις 2 μίλια (3 χλμ.) προς κάθε κατεύθυνση.

Γιατί είναι σημαντικά τα Στενά;

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από τα στενά.
Περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, συμπυκνωμάτων και καυσίμων περνούσαν καθημερινά κατά μέσο όρο από τα στενά την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Vortexa.

Τα μέλη του OPEC — Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Ιράκ — εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου τους μέσω των στενών, κυρίως προς την Ασία.

Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, αποστέλλει σχεδόν όλο το LNG του μέσω των στενών.

Οι κορυφαίοι παραγωγοί του OPEC+, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αύξησαν τις εξαγωγές πετρελαίου τις τελευταίες ημέρες στο πλαίσιο σχεδίων έκτακτης ανάγκης.

Τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία έχουν επιδιώξει την εξεύρεση εναλλακτικών διαδρομών ώστε να παρακάμπτουν τα στενά. Περίπου 2,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως αχρησιμοποίητης δυναμικότητας από υφιστάμενους αγωγούς των δύο χωρών θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράκαμψη του Ορμούζ, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

Ο Πέμπτος Στόλος των ΗΠΑ, με έδρα το Μπαχρέιν, έχει αναλάβει την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις

Τα διεθνή ΜΜΕ περιγράφουν τις πιθανές γεωπολιτικές επιπτώσεις εάν το Ιράν κατορθώσει να κλείσει τα Στενά:

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ εντείνει δραματικά τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας μια τοπική σύγκρουση σε πιθανή περιφερειακή κρίση. Το Ιράν ελέγχει το βόρειο τμήμα των Στενών και διαθέτει ασύμμετρες δυνατότητες, όπως ταχύπλοα σκάφη, ναρκες, drones και αντιπλοϊκούς πυραύλους, που μπορούν να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους (όπως το Ισραήλ, τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία) έχουν ήδη αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις για προστασία πλοίων, αλλά μια παρατεταμένη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερη σύγκρουση, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε γειτονικές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ή τα ΗΑΕ.

Κίνδυνος Επέκτασης Σύγκρουσης: Το Ιράν μπορεί να αντεπιτεθεί σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις γειτόνων, όπως έγινε σε προηγούμενες εντάσεις. Οι ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει για “μεγάλες επιχειρήσεις” και καθεστωτική αλλαγή, ενώ το Ιράν έχει εκτοξεύσει πυραύλους σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή.

Διεθνείς Αντιδράσεις: Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, που εξαρτώνται βαριά από τα Στενά, μπορεί να πιέσουν για διπλωματική λύση, ενώ η ΕΕ παρακολουθεί στενά λόγω επιπτώσεων στο φυσικό αέριο.

Ασφάλεια Ναυσιπλοΐας: Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν διπλασιάσει τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου, και ορισμένες εταιρείες έχουν αναστείλει αποστολές, οδηγώντας σε καθυστερήσεις και υψηλότερα κόστη μεταφορών

Οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις

Τα Στενά του Ορμούζ είναι το πιο κρίσιμο “chokepoint” για την παγκόσμια ενέργεια, με ετήσια αξία εμπορίου περίπου 500 δισ. δολαρίων. Το κλείσιμό τους διαταράσσει άμεσα το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και το 20-25% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Αυτό οδηγεί σε άμεση άνοδο τιμών, πληθωρισμό και οικονομική ύφεση, ιδιαίτερα σε εισαγωγικές οικονομίες.

Άνοδος των τιμών: Αναλυτές προβλέπουν τιμές πάνω από 100 δολάρια/βαρέλι ακόμα και για μερική διακοπή, ενώ μια ημέρα πλήρους κλεισίματος μπορεί να φτάσει τα 120-150 δολάρια. Στην Ευρώπη, η τιμή φυσικού αερίου (TTF) μπορεί να υπερβεί τα 90 ευρώ/MWh.

Επιπτώσεις σε Χώρες: Η Κίνα (50% εισαγωγών), η Ινδία (μισές εισαγωγές), η Ιαπωνία (75%) και η Νότια Κορέα (60%) θα αντιμετωπίσουν ελλείψεις και υψηλότερα κόστη. Το Ιράν χάνει τις δικές του εξαγωγές (1.7 εκατ. βαρέλια/ημέρα), πλήττοντας την οικονομία του.

Εναλλακτικές Διαδρομές: Περιορισμένες – αγωγοί Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ έχουν εφεδρική χωρητικότητα μόνο 2.6 εκατ. βαρελιών/ημέρα, ανεπαρκή για τα 20 εκατ. που διέρχονται καθημερινά