Ουκρανία: Πόσο άλλαξε ο πόλεμος με τα drones-Νέα μαθήματα στο πεδίο της μάχης

Ο Ουκρανός διοικητής λόχου τεθωρακισμένων, Βαλεντίν Μποχανόφ, θυμάται μια περίοδο νωρίτερα στον πόλεμο με τη Ρωσία, όταν τα βαριά τεθωρακισμένα έδιναν συγκρούσεις σαν πυγμάχοι που ανταλλάσσουν χτυπήματα στο ρινγκ. Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της σύγκρουσης, λέει ότι τέτοιες μονομαχίες είναι πλέον σχεδόν αδύνατες.

Μικρά αλλά θανατηφόρα drones πρώτου προσώπου (FPV) κυριαρχούν πλέον στους ουρανούς πάνω από τα πεδία μάχης της Ουκρανίας, καθιστώντας εξαιρετικά επικίνδυνη την κίνηση των τεθωρακισμένων οχημάτων, δήλωσε ο Μποχανόφ, ανώτερος λοχίας στην 127η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία στο Χάρκοβο της Ουκρανίας.

«Δεν θα μπουν σε ανοιχτό πεδίο, θα δεχτούν επίθεση από FPV drones και ισχυρότερα», είπε ο 36χρονος, με το στρατιωτικό παρατσούκλι «Bodia».

Ο Μποχανόφ, που υπηρετεί από την αρχή της εισβολής της Μόσχας τον Φεβρουάριο του 2022, έχει δει τις παραδοσιακές στρατιωτικές τακτικές να ανατρέπονται καθώς η τεχνολογία έχει αναγκάσει και τις δύο πλευρές να κάνουν νέους υπολογισμούς στο πεδίο μάχης.

Χιλιάδες ακριβά drones ακριβείας, που κοστίζουν συνήθως μερικές εκατοντάδες δολάρια το καθένα, περιφέρονται καθημερινά στους ουρανούς κατά μήκος μιας διευρυνόμενης ζώνης θανάτου μήκους 1.200 χλμ. Στη μάχη συμμετέχει και μια αυξανόμενη σειρά ισχυρότερων drones που μπορούν να πετάξουν πιο μακριά και να μεταφέρουν βαρύτερα φορτία.

Η συνεχής απειλή από τον αέρα καθιστά σχεδόν οποιαδήποτε κίνηση – από περιστροφές στρατευμάτων και εκκενώσεις μέχρι επιθέσεις τεθωρακισμένων – ολοένα και πιο θανατηφόρα.

Οι απώλειες από droneς αυξήθηκαν από λιγότερο από 10% του συνόλου το 2022 σε έως 80% πέρυσι, καθώς μεγάλο μέρος του πολέμου έχει μετατραπεί σε «αεροπορική μάχη αμοιβαίας άρνησης», σύμφωνα με έκθεση του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων που δημοσιεύτηκε αυτόν τον μήνα.

Η έκθεση περιέγραψε τη μετατόπιση αυτή ως μέρος «μιας νέας λογικής πολέμου, που καθορίζεται από την ταχύτητα καινοτομίας, γρήγορη προσαρμογή και απρόσκοπτη τεχνολογική ενσωμάτωση», η οποία περιλαμβάνει και άλλες τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

«Στον αέρα όλη την ώρα»

Κινητές ομάδες καταδίωξης drones, όπως αυτή που επισκέφθηκε πρόσφατα το Reuters κοντά στην πολιορκημένη ανατολική πόλη Κοστιαντίνιβκα, είναι πλέον σύνηθες φαινόμενο.

Περιπολώντας δρόμους καλυμμένους με αντι-drone δίχτυα και γεμάτους καμένα υπολείμματα οχημάτων, τα μέλη τους βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή για drones που κυμαίνονται από FPVs έως τα μεγαλύτερα Shaheds μακράς εμβέλειας. Έχουν αναλάβει την προστασία γραμμών ανεφοδιασμού κρίσιμων για τα στρατεύματα σε τμήμα του μετώπου όπου προελαύνει η Ρωσία.

Ο «Marine», κυνηγός drones της 93ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας, περιέγραψε ότι κάποτε είδε 54 drones να επιτίθενται σε έναν στόχο μέσα σε μία ώρα: «Τρία κύκλωναν, ένα επιτίθετο ενώ τα υπόλοιπα συμμετείχαν. Είναι στον αέρα έτσι συνεχώς, δεν αφήνουν κανέναν να ξεφύγει».

Πολλοί στρατιώτες που βρέθηκαν υπό άμεση επίθεση περιγράφουν το σοκ τους από την ταχύτητα και ευελιξία των FPV. Βίντεο από τις επιθέσεις τους κατακλύζουν πλέον τα κοινωνικά δίκτυα και των δύο πλευρών.

Ο Αντρίι Μεσκόφ, σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Χάρκοβο, είπε ότι επέστρεφε από αποστολή όταν αυτός και δύο σύντροφοι δέχθηκαν επίθεση από drones που τους καταδίωκαν καθώς αναζητούσαν κάλυψη.
«Τρέξαμε σε ένα κτίριο, δεν περιμέναμε ότι θα μας ακολουθούσε», είπε ο Μεσκόφ, 42 ετών, ο ίδιος πιλότος drone στο 151ο Ξεχωριστό Τάγμα Αναγνωρίσεως-Επιθέσεων.
«Η ταχύτητα ενός ανθρώπου δεν συγκρίνεται με την ταχύτητα ενός FPV drone, οπότε δεν πρόλαβα καν να αρπάξω το όπλο μου για να το πυροβολήσω».

Νέα μαθήματα στο πεδίο της μάχης

Το γόνατο του Μεσκόφ συνεθλίβη όταν ένα drone αναπήδησε στο κράνος του και εξερράγη κοντά στο πόδι του.

Τελικά μεταφέρθηκε για ιατρική περίθαλψη με μη επανδρωμένο επίγειο όχημα, τα οποία χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για εκκενώσεις, με στόχο τη μείωση των απωλειών.

Σύμφωνα με τον Υπουργό Άμυνας Μιχαΐλο Φέντοροφ, τον Ιανουάριο διεξήχθησαν πάνω από 7.000 αποστολές με τέτοια drones. Η Ουκρανία σκοπεύει να αυξήσει την παραγωγή και την προμήθειά τους φέτος.

Οι μεγαλύτεροι χρόνοι εκκένωσης είναι ένα ακόμη δυνητικά θανατηφόρο αποτέλεσμα της διευρυνόμενης «ζώνης θανάτου».

Ο Συνταγματάρχης Βιάτσεσλαβ Κουρίννι, επικεφαλής γιατρός στο νοσοκομείο του Χάρκοβο όπου νοσηλευόταν ο Μεσκόφ, είπε ότι η απειλή των drones είχε αυξήσει τον μέσο χρόνο ιατρικής εκκένωσης σε πάνω από τρεις ημέρες.Αυτό αντιβαίνει στην έννοια της «χρυσής ώρας» στη στρατιωτική ιατρική, που αναφέρεται στο κρίσιμο 60λεπτο για τη διάσωση της ζωής ενός μαχητή.

«Οι Δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας πρέπει να μάθουν τα μαθήματα.Κάθε χώρα που προετοιμάζεται για πόλεμο στο σπίτι της πρέπει να καταλάβει ότι δεν θα υπάρξει «χρυσή ώρα», ίσως «χρυσή μέρα» αν έχουν τύχη», είπε ο Κουρίννι.

Aναμονή για την επόμενη επανάσταση

Στέκοντας δίπλα στο χιόνι καλυμμένο άρμα του, ο διοικητής Μποχανόφ είπε ότι πιστεύει πως τέτοια όπλα γίνονται ανεπίκαιρα και θα πρέπει να αντικατασταθούν από πυροβολικό μεγαλύτερης εμβέλειας. Το πλήρωμά του είναι ανοιχτό σε επανεκπαίδευση για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Παρά το γεγονός ότι τα άρματα μάχης χρησιμοποιούνται ακόμη σε αστικές μάχες ή σε κακές καιρικές συνθήκες, οι επιθέσεις με κύριο ρόλο τα τεθωρακισμένα έχουν αντικατασταθεί κυρίως από μικρές επιθέσεις πεζικού, σύμφωνα με τον στρατιωτικό αναλυτή Rob Lee από το Foreign Policy Research Institute.

Ωστόσο είναι πολύ νωρίς για να απορριφθούν τα άρματα. Ο ρυθμός αλλαγών σημαίνει ότι οι τακτικές μπορεί σύντομα να αλλάξουν ξανά, λέει ο Lee: «Αυτή τη στιγμή ο ρόλος τους έχει μειωθεί, και νομίζω ότι περιμένουμε την επόμενη τεχνολογική επανάσταση που θα επιτρέψει ξανά ελιγμούς», είπε.