Ανάλυση BBC: Ο Τραμπ εκπέμπει πατριωτικό σύνθημα με το βλέμμα στραμμένο στις κρίσιμες εκλογές

Ο Ντόναλντ Τραμπ εκφώνησε το βράδυ της Τρίτης μια μαχητική Ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους, στην οποία χαρακτήρισε τις ΗΠΑ ως μια χώρα που διανύει έναν «ιστορικό μετασχηματισμό». Παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως πολλοί Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι τόσο με την κατάσταση της χώρας όσο και με την ηγεσία του, ο πρόεδρος δεν έδωσε σημάδια αλλαγής πορείας σύμφωνα με ανάλυση του BBC.

Αντίθετα, με το βλέμμα στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές αργότερα φέτος, παρουσίασε ένα πατριωτικό κάλεσμα στους πιστούς υποστηρικτές του, ενώ δεν παρέλειψε να προκαλέσει τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η ομιλία του ήταν γεμάτη θεατρικά στιγμιότυπα – χαρακτηριστικό ενός ανθρώπου που υπήρξε παρουσιαστής ριάλιτι στην τηλεόραση.

Στην αρχή της βραδιάς, καλωσόρισε στην αίθουσα τη χρυσή ολυμπιακή ομάδα χόκεϊ ανδρών των ΗΠΑ. Οι αθλητές ύψωσαν τα μετάλλιά τους, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι φώναζαν «USA!» και ακόμα και οι Δημοκρατικοί σηκώθηκαν να χειροκροτήσουν.

Αργότερα, ο Τραμπ τίμησε ήρωες των ενόπλων δυνάμεων, έναν βετεράνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου 100 ετών και έναν διασώστη της Ακτοφυλακής που έσωσε 165 ανθρώπους από τις πλημμύρες στο Τέξας πέρυσι. Ο διασώστης τιμήθηκε με το Μετάλλιο της Τιμής του Κογκρέσου και ο βετεράνος με το Legion of Merit για εξαιρετικό ηρωισμό.

Παρόλο που η ομιλία διήρκεσε σχεδόν δύο ώρες – σπάζοντας ρεκόρ – τέτοιες στιγμές έδωσαν ζωντάνια στη βραδιά και ενίσχυσαν το βασικό μήνυμα περί αμερικανικού πατριωτισμού και επιτευγμάτων.

Επιτεύγματα και προκλήσεις στην εσωτερική πολιτική

Η ομιλία ξεκίνησε με γνώριμες φράσεις: «Η χώρα μας επέστρεψε», είπε ο Τραμπ. Τη χαρακτήρισε ως τη «θερμότερη» οικονομία στον κόσμο. Αφού κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς για κρίση ακρίβειας, πρόσθεσε: «Πηγαίνουμε πραγματικά καλά».

Αναφέρθηκε σε αύξηση εισοδημάτων, άνοδο του χρηματιστηρίου, χαμηλότερες τιμές καυσίμων, δραστική μείωση στις διελεύσεις παράτυπων μεταναστών στα νότια σύνορα και συγκράτηση του πληθωρισμού. «Η χώρα μας ξανακερδίζει», κατέληξε.

Ωστόσο, η δημοτικότητά του παραμένει περίπου στο 40%, ενώ οι πολίτες ζητούν περισσότερη δράση για τα προβλήματά τους. Παρόμοια στοιχεία είχε παρουσιάσει και σε προηγούμενη εθνική ομιλία από τον Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα, χωρίς να πείσει το κοινό. Η ελπίδα του ίδιου και των συνεργατών του είναι ότι το μεγαλύτερο ακροατήριο της Ομιλίας για την Κατάσταση του Έθνους – που αναμένεται να φτάσει τα δεκάδες εκατομμύρια – θα αλλάξει τα δεδομένα.

Παρά τη μεγάλη διάρκεια της ομιλίας, ο Τραμπ δεν παρουσίασε πολλές νέες πολιτικές. Πρότεινε νέα συνταξιοδοτικά προγράμματα για εργαζόμενους της εργατικής τάξης και συμφωνία με εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ώστε να διατεθεί επαρκής ηλεκτρική ενέργεια στις εγκαταστάσεις τους χωρίς να επιβαρυνθούν οι καταναλωτές.

Επανέφερε παλιότερες ιδέες όπως σχέδιο υγείας με απευθείας πληρωμές στους πολίτες για ασφάλιστρα, νόμο που απαιτεί από όλους τους ψηφοφόρους να αποδεικνύουν την υπηκοότητά τους και απαγόρευση χορήγησης επαγγελματικών αδειών οδήγησης σε παράτυπους μετανάστες.

Δεσμεύτηκε επίσης να συνεχίσει το ευρύ καθεστώς δασμών, παρά τη δικαστική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ακύρωσε πολλούς από αυτούς τους δασμούς την περασμένη Παρασκευή. Τρεις δικαστές που ψήφισαν κατά του προέδρου παρέμειναν ανέκφραστοι στην πρώτη σειρά. Νωρίτερα, ο Τραμπ αντάλλαξε χειραψία χωρίς χαμόγελο με τον πρόεδρο του δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς.

Μεταναστευτικό και πολιτικές εντάσεις στο Κογκρέσο

Σε μια ομιλία που διακόπηκε συχνά από επευφημίες των Ρεπουμπλικάνων, η συζήτηση περί δασμών προκάλεσε μουρμούρες στους Δημοκρατικούς και αμηχανία στους Ρεπουμπλικάνους που ανησυχούν για το κόστος και τη δημοφιλία των μέτρων αυτών.

Όταν η συζήτηση στράφηκε στη μετανάστευση, η ένταση κορυφώθηκε. Οι αναφορές του Τραμπ στον κίνδυνο των «παράνομων αλλοδαπών» προκάλεσαν θερμά χειροκροτήματα από τους Ρεπουμπλικάνους και εξοργισμένες αντιδράσεις από τους Δημοκρατικούς.

Το μεταναστευτικό υπήρξε πολιτικό όπλο για τον πρόεδρο, όμως η πρόσφατη επιχείρηση στη Μινεάπολη – όπου δύο Αμερικανοί πολίτες σκοτώθηκαν από ομοσπονδιακούς πράκτορες – έχει πλήξει σοβαρά τη θέση του. Δεν αναφέρθηκε σε αυτούς τους θανάτους ούτε στη «χαλαρότερη προσέγγιση» που είχε αφήσει να εννοηθεί μετά το συμβάν. Αντίθετα, εστίασε στα εγκλήματα που αποδίδει σε παράτυπους μετανάστες.

“Το μόνο που στέκεται ανάμεσα στους Αμερικανούς και ένα εντελώς ανοιχτό σύνορο είναι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ και οι σπουδαίοι Ρεπουμπλικάνοι πατριώτες στο Κογκρέσο”, δήλωσε. Με αυτό υπενθύμισε εμμέσως ότι σε λίγο περισσότερο από οκτώ μήνες οι Αμερικανοί θα προσέλθουν στις κάλπες για να καθορίσουν τη σύνθεση της Βουλής και της Γερουσίας.

Εξωτερική πολιτική και εκλογικές προσδοκίες

Όπως συνηθίζεται σε τέτοιες συνεδριάσεις του Κογκρέσου, η εξωτερική πολιτική είχε δευτερεύοντα ρόλο. Παρά τη μεγάλη συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν, ο πρόεδρος δεν προσπάθησε ιδιαίτερα να πείσει το κοινό για την ανάγκη παρατεταμένης στρατιωτικής δράσης. “Η προτίμησή μου είναι η διπλωματία”, είπε, “αλλά δεν θα επιτρέψω ποτέ στον νούμερο ένα χρηματοδότη της τρομοκρατίας να αποκτήσει πυρηνικό όπλο”. Στη συνέχεια άλλαξε θέμα.

Προς το παρόν, οι πολιτικοί άνεμοι δεν ευνοούν τον πρόεδρο. Ωστόσο, φαίνεται να πιστεύει ότι η διάθεση των πολιτών μπορεί να αλλάξει – είτε λόγω των οικονομικών αποτελεσμάτων των πολιτικών του είτε λόγω ενός νέου κύματος πατριωτισμού ενόψει της 250ής επετείου από την ίδρυση της χώρας αυτό το καλοκαίρι.

Οι αναφορές σε ήρωες των ενόπλων δυνάμεων και χρυσοφόρους αθλητές δείχνουν ίσως πως αυτή είναι η πολιτική στρατηγική στην οποία ποντάρει ο Τραμπ.