Υπερηφάνεια και ντροπή- Η σύγκρουση των συναισθημάτων

Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα της υπερήφανης και αλύγιστης πορείας προς τον θάνατο των 200 πατριωτών που εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής προσέφεραν ρίγη συγκίνησης. Κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός εκείνος που τροποποιεί την ιστορική μνήμη σε διαχρονική και εν τέλει σύγχρονη ταύτιση με ηρωϊκά πρόσωπα.

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Ψηλώσαμε όλοι γι’ αυτό το υπερβατικό που έκαναν κάποιοι στο όνομα της πατρίδας και θάψαμε βαθιά μέσα μας το ερώτημα τι έχουμε κάνει όλοι οι άλλοι γι’ αυτήν στις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Έτσι, όμως, γίνεται συχνά με την υπερηφάνεια. Δρα μέσω μικρών απευθείας αναθέσεων ασχέτως εάν τα πρότυπα ζουν τελικά στην μοναξιά της ιστορικότητας και της μοναδικότητας της δικής τους στιγμής. Δεν πρέπει να υποτιμούμε την αξία αυτής της ανακάλυψης των φωτογραφιών της εκτέλεσης των 200 και δεν πρέπει όχι μόνο γιατί η ιστορική αποτύπωση αυτής της στιγμής συνεισφέρει ως κρίσιμη ψηφίδα στην ολοκλήρωση της εικόνας που προέκυπτε έως τώρα μόνο από αφηγήσεις. Και για ένα επιπλέον λόγο: μας θύμισαν και την σκοτεινή πλευρά μας!

Ενδεικτικά τα ουκ ολίγα σχόλια στον τοξικό βόθρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εκείνους που έσπευσαν να θεωρήσουν τις φωτογραφίες προϊόν …Τεχνητής Νοημοσύνης και επίμονα αποσιώπησαν ότι οι εκτελεσθέντες ήταν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ επειδή αυτό θρυμματίζει το στερεότυπο της ακροδεξιάς ότι οι κομμουνιστές δεν μπορεί να είναι πατριώτες.

Αυτόματα ο νους μετακινήθηκε στις ιαχές και τα χειροκροτήματα κάποιων εκ των εργαζομένων στη Βιολάντα που έσπευσαν σχεδόν με μανία να συμπαρασταθούν στον ιδιοκτήτη της, ο οποίος με απόφαση ανακριτή προφυλακίσθηκε.

“Ε και τι έγινε, πρέπει να πεθάνουμε κι εμείς”, είπε ένας από αυτούς όταν τον ρώτησαν οι δημοσιογράφοι το αυτονόητο: πώς μπορείς να αποκαλείς “οικογένεια” και να αθωώνεις πριν αποφανθεί η Δικαιοσύνη τον επιχειρηματία που με βάση την δικαστική έρευνα διέπραξε ανατριχιαστικά αδικήματα και παραλείψεις που οδήγησαν στην φονική έκρηξη και τον θάνατο πέντε συναδέλφων τους;

Αυτοί οι άνθρωποι θα κυκλοφορούν στην ίδια μικρή τοπική κοινωνία δίπλα στα παιδιά των πέντε μητέρων που διαμελίστηκαν και κάηκαν στο εργοστάσιο-τάφος. Δεν νοιάστηκαν ούτε για το ότι ο επιχειρηματίας- σωτήρας και οικογένεια– έριξε τις ευθύνες στους ίδιους τους υπαλλήλους του, αυτούς που υποτίθεται δεν τον ενημέρωσαν για την βεβαιότητα της τραγωδίας που θα ακολουθούσε. Δεν σκέφτηκαν ούτε καν ότι θα μπορούσαν να είναι και οι ίδιοι εκείνη τη νύχτα στο αδήλωτο υπόγειο.

Θύμισαν, δε, κάποιους άλλους που έσπευδαν να απαλλάξουν από τις τυχόν ευθύνες για την τραγωδία των Τεμπών τον γνωστό υπουργό. “Δαγκωτά” τον ψήφισαν.

Ίδιος λαός είναι/ είμαστε. Υπερηφάνεια και ντροπή, ηρωϊσμός και υποταγή μαζί. Αλλά, από την άλλη, ευτυχώς που δεν είμαστε όλοι ίδιοι…