Meta: Η αμφιλεγόμενη πατέντα που καταργεί τη λήθη – Ψηφιακά προφίλ μετά θάνατον

Σε μια κίνηση που προκαλεί έντονες ηθικές και κοινωνικές αντιδράσεις, ο τεχνολογικός κολοσσός Meta κατοχύρωσε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα γλωσσικό μοντέλο που θα μπορεί να κρατά ενεργούς τους λογαριασμούς χρηστών ακόμη και μετά τον θάνατό τους. Η δημιουργία ενός «ψηφιακού κλώνου» που θα αλληλεπιδρά με τον κόσμο στο όνομα των απόντων, ανοίγει έναν επικίνδυνο δρόμο προς την εμπορευματοποίηση της ανθρώπινης απώλειας.

Πώς θα λειτουργεί ο «ψηφιακός κλώνος» της Meta

Το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης θα εκπαιδεύεται στα προσωπικά δεδομένα, τις αναρτήσεις και το ύφος του κάθε χρήστη, ώστε να μπορεί να τον αντικαθιστά σε περιπτώσεις μακράς απουσίας ή θανάτου. Σύμφωνα με την εταιρεία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ, η δραστηριότητα του κλώνου θα είναι αντιδραστική, δηλαδή θα απαντά σε μηνύματα, σχόλια και αναρτήσεις άλλων χρηστών, βασιζόμενη στις προηγούμενες ενέργειες του εκλιπόντος.

Η Meta υπερασπίζεται την ιδέα ισχυριζόμενη πως η ξαφνική εξαφάνιση ενός ατόμου από τα κοινωνικά δίκτυα μπορεί να έχει «σοβαρές» επιπτώσεις στους υπόλοιπους χρήστες που εξαρτώνται από τη διαδικτυακή του παρουσία. Παρόλα αυτά, εκπρόσωπος της εταιρείας έσπευσε να διευκρινίσει ότι η κατοχύρωση της πατέντας δεν συνεπάγεται απαραίτητα την άμεση εφαρμογή της, αλλά αποτελεί μέρος της στρατηγικής για τη δημοσιοποίηση καινοτόμων ιδεών.

Εμπορικά κίνητρα και ηθικά αδιέξοδα

Η αναγγελία αυτής της τεχνολογίας έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων από ειδικούς και κοινωνιολόγους. Η Εντίνα Χαρμπίνια, ειδικός στο ψηφιακό δίκαιο από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, επισημαίνει ότι πίσω από την υποτιθέμενη βοήθεια προς τα αγαπημένα πρόσωπα κρύβεται ένα ξεκάθαρο εμπορικό κίνητρο: τη συλλογή περισσότερων δεδομένων για την εκπαίδευση μελλοντικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

«Πρόκειται για περισσότερη αλληλεπίδραση, περισσότερο περιεχόμενο και άρα περισσότερα δεδομένα για την τρέχουσα και μελλοντική τεχνητή νοημοσύνη», τονίζει η Χαρμπίνια.

Παράλληλα, ο κοινωνιολόγος Τζόζεφ Ντέιβις από το Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον αντίκτυπο στην ανθρώπινη εμπειρία του πένθους. Η τεχνολογία που υπόσχεται την «εικονική επιστροφή» των νεκρών θεωρείται από πολλούς ως μια μορφή εξαπάτησης που εμποδίζει την αποδοχή της απώλειας.

«Ένας από τους βασικούς σκοπούς του πένθους είναι η αποδοχή της πραγματικής απώλειας», υπενθυμίζει ο Ντέιβις.

Η Meta φαίνεται να αγνοεί το γεγονός ότι η ψηφιακή αθανασία, όταν επιβάλλεται για χάρη της κερδοφορίας των πλατφορμών, αλλοιώνει τη θεμελιώδη ανθρώπινη ανάγκη για οριστικό αντίο. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η κοινωνία είναι έτοιμη να αποδεχθεί έναν κόσμο όπου οι νεκροί θα συνεχίζουν να «παράγουν περιεχόμενο» προς όφελος των τεχνολογικών γιγάντων.