Πέθανε σε ηλικία 84 ετών ο Τζέσε Τζάκσον- Ακτιβιστής και στενός συνεργάτης του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Σε ηλικία 84 ετών έφυγε από την ζωή την Τρίτη ο αγωνιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και δύο φορές υποψήφιος για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών, αιδεσιμότατος, Τζέσε Τζάκσον.

«Ο πατέρας μας ήταν ένας ηγέτης που υπηρετούσε, όχι μόνο την οικογένειά μας, αλλά τους καταπιεσμένους, όσους δεν είχαν φωνή και τους παραμελημένους σε όλο τον κόσμο», αναφέρει σε επίσημη δήλωσή της η οικογένειά του. «Τον μοιραστήκαμε με τον κόσμο και σε αντάλλαγμα, ο κόσμος έγινε μέρος της ευρύτερης οικογένειάς μας. Η αταλάντευτη πίστη του στη δικαιοσύνη, την ισότητα και την αγάπη ενέπνευσε και ενδυνάμωσε εκατομμύρια ανθρώπους, και σας καλούμε να τιμήσετε τη μνήμη του συνεχίζοντας τον αγώνα για τις αξίες που ο ίδιος υπηρέτησε με τη ζωή του.» 

Σύμφωνα με την ίδια δήλωση, ο Τζάκσον «πέθανε ήρεμα στο κρεβάτι του το πρωί της Τρίτης, ανάμεσα στα μέλη της οικογένειάς του». 

Ποιος ήταν ο Τζέσε Τζάκσον

Ο Τζέσι Τζάκσον, είχε τριπλή δράση, στον τομέα των πολιτικών δικαιωμάτων, των φιλελεύθερων αποστολών και του πολιτικού ακτιβισμού, και οι δύο υποψηφιότητές του για τον Λευκό Οίκο τη δεκαετία του 1980 βοήθησαν να τεθούν οι βάσεις για την εκλογή του πρώτου μαύρου προέδρου της Αμερικής δύο δεκαετίες αργότερα.

Η οικογένεια του Τζάκσον ανακοίνωσε τον θάνατό του, χαιρετίζοντας «την ακλόνητη πίστη του στη δικαιοσύνη, την ισότητα και την αγάπη που ανύψωσε εκατομμύρια».

Ως στενός συνεργάτης του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ τη δεκαετία του 1960, ένας δυναμικός μαύρος ρήτορας και ένας επιτυχημένος μεσολαβητής σε διεθνείς αντιπαραθέσεις, ο Βαπτιστής ιερέας επέκτεινε τον χώρο για τους Αφροαμερικανούς στην εθνική σκηνή για περισσότερες από έξι δεκαετίες.

Ο Τζάκσον ήταν παρών σε πολλές σημαντικές στιγμές στη μακρά μάχη για τη φυλετική δικαιοσύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Βρισκόταν μαζί με τον Κινγκ στο Μέμφις το 1968 όταν δολοφονήθηκε ο ηγέτης των πολιτικών δικαιωμάτων. Έκλαψε ανοιχτά στο πλήθος όταν ο Μπαράκ Ομπάμα γιόρταζε την προεδρική του εκλογή το 2008 και στάθηκε στο πλευρό της οικογένειας του Τζορτζ Φλόιντ το 2021, όταν το δικαστήριο καταδίκασε έναν πρώην αστυνομικό για τη δολοφονία του άοπλου μαύρου άνδρα.

«Η εκλογική μου περιφέρεια είναι οι απελπισμένοι, οι καταραμένοι, οι απόκληροι, οι ασεβείς και οι περιφρονημένοι», δήλωσε ο Τζάκσον στη Δημοκρατική Εθνική Συνέλευση του 1984.

Αναδείχθηκε τη δεκαετία του 1960 ως ηγέτης στη Διάσκεψη Ηγεσίας των Νότιων Χριστιανών του Κινγκ.

Ξεκίνησε δύο οργανώσεις κοινωνικής δικαιοσύνης και ακτιβισμού: την Επιχείρηση PUSH το 1971 και τον Εθνικό Συνασπισμό Ουράνιου Τόξου δώδεκα χρόνια αργότερα. Οι δύο ομάδες συγχωνεύθηκαν το 1996.

Θεμελιώδη ζητήματα

Ήταν οι προεδρικές εκστρατείες του Τζάκσον -και μια ομιλία του το 1988- που τράβηξαν την προσοχή πολλών Αμερικανών και διασφάλισαν ότι τα ζητήματα των Αφροαμερικανών έγιναν θεμελιώδη για την πλατφόρμα του Δημοκρατικού Κόμματος.

Η πρώτη του καμπάνια στον Λευκό Οίκο υποστήριξε μια μαζική επέκταση της απασχόλησης, τερματίζοντας τον «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» του έθνους και τις υποχρεωτικές ελάχιστες ποινές για τους χρήστες ναρκωτικών, και βελτιώνοντας την ισότητα για τις γυναίκες και τις μειονότητες.

Ο Τζάκσον τερμάτισε τρίτος στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών το 1984 -πίσω από τον πρώην αντιπρόεδρο Γουόλτερ Μόντεϊλ και τον δεύτερο Γκάρι Χαρτ- καθιστώντας τον τον πιο επιτυχημένο μαύρο υποψήφιο για την προεδρία μέχρι την εποχή του Ομπάμα. Ο Μόντεϊλ ηττήθηκε από τον Ρόναλντ Ρίγκαν στις γενικές εκλογές εκείνης της χρονιάς.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Τζάκσον επέστρεψε στη σκηνή του συνεδρίου, αφού ήρθε δεύτερος πίσω από τον υποψήφιο Μάικλ Ντουκάκις, προτρέποντας τους Αμερικανούς να βρουν «κοινό έδαφος».

«Αυτή είναι η πρόκληση του κόμματός μας απόψε. Αριστερά, δεξιά… Χρειάζονται δύο φτερά για να πετάξεις», είπε, με ύφος που θύμιζε αυτό του Κινγκ.

Ο Τζάκσον επιτέθηκε σε αυτό που αποκάλεσε «αντίστροφο Ρομπέν των Δασών» μιας προεδρίας Ρίγκαν που χάρισε πλούτο στους πλούσιους ενώ άφησε τους φτωχούς Αμερικανούς να αγωνίζονται. «Μερικές φορές σκοτεινιάζει, αλλά έρχεται το πρωί. Μην παραδοθείς», είπε καθώς το πλήθος φώναζε.

Ενώ η ηλεκτρισμένη ομιλία του ανέβασε το προφίλ του Τζάκσον, η σταδιακή κλίση του έθνους προς τα δεξιά τον στέρησε από σημαντική πολιτική επιρροή τα επόμενα χρόνια.

Και παρόλο που τα επιτεύγματά του ήταν πρωτοποριακά, το έργο του αμαυρώθηκε επίσης από αντιπαραθέσεις. Το 1984, περιέγραψε τη Νέα Υόρκη ως «Hymietown», χρησιμοποιώντας έναν υποτιμητικό όρο για τους Εβραίους.

Ένας από τους γιους του Τζάκσον, ο πρώην βουλευτής των ΗΠΑ Τζέσι Τζάκσον Τζούνιορ, εξέτισε ποινή φυλάκισης αφού δήλωσε ένοχος το 2013 για την υπόθεση της λήψης περίπου 750.000 δολαρίων από χρήματα της προεκλογικής εκστρατείας για προσωπική του χρήση.

Χωρίς «ασημένιο κουτάλι»

Η προσωπική ιστορία του Τζάκσον ξεκίνησε με δυσκολίες.

Γεννήθηκε ως Τζέσι Λούις Μπερνς στις 8 Οκτωβρίου 1941, στο Γκρίνβιλ της Νότιας Καρολίνας, από μια ανύπαντρη έφηβη μητέρα και έναν πρώην επαγγελματία πυγμάχο. Αργότερα υιοθέτησε το επώνυμο του πατριού του Τσαρλς Τζάκσον.

«Δεν γεννήθηκα με ασημένιο κουτάλι στο στόμα μου. Είχα προγραμματισμένο ένα φτυάρι για τα χέρια μου», είπε κάποτε.

Διέπρεψε στο διαχωρισμένο φυλετικά λύκειο και κέρδισε μια υποτροφία ποδοσφαίρου στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι, αλλά αργότερα μεταγράφηκε στο κυρίως μαύρο Γεωπονικό και Τεχνικό Κολλέγιο της Βόρειας Καρολίνας, όπου έλαβε πτυχίο κοινωνιολογίας.

Το 1960, συμμετείχε στην πρώτη του καθιστική διαμαρτυρία, στο Γκρίνβιλ, και στη συνέχεια συμμετείχε στις πορείες για τα πολιτικά δικαιώματα από τη Σέλμα στο Μοντγκόμερι το 1965, όπου τράβηξε την προσοχή του Κινγκ.

Ο Τζάκσον αργότερα αναδείχθηκε ως μεσολαβητής και απεσταλμένος σε πολλά αξιοσημείωτα διεθνή μέτωπα.

Έγινε εξέχων υποστηρικτής του τερματισμού του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και τη δεκαετία του 1990 υπηρέτησε ως προεδρικός ειδικός απεσταλμένος για την Αφρική του Μπιλ Κλίντον.

Αποστολές για την απελευθέρωση Αμερικανών κρατουμένων τον οδήγησαν στη Συρία, το Ιράκ και τη Σερβία. Αλλά αναστάτωσε μερικούς το 2005 όταν συναντήθηκε στη Βενεζουέλα με τον Ούγκο Τσάβες και στη συνέχεια μίλησε στην κηδεία του ισχυρού άνδρα το 2013.

Ο Τζάκσον ανακοίνωσε το 2017 ότι πάλευε με τη νόσο του Πάρκινσον και άρχισε να περιορίζει τις δημόσιες εμφανίσεις του.

Στάθηκε παρόλα αυτά στο πλευρό της οικογένειας του Τζορτζ Φλόιντ στη συνέντευξη Τύπου της τον Απρίλιο του 2021, όταν ένα δικαστήριο της Μινεάπολης καταδίκασε τον δολοφόνο του Φλόιντ.

Η ετυμηγορία έφερε «ανακούφιση, αλλά όχι χρόνο για εορτασμούς», δήλωσε ο Τζάκσον στο Australian Broadcasting Corporation. «Είναι ένας μακρύς αγώνας για φυλετική ισότητα σε αυτή τη χώρα».