Σκιώδες δίκτυο της Wagner στην Ευρώπη: Πώς στρατολογούνται σαμποτέρ για λογαριασμό της Μόσχας

Πρώην στρατολόγοι και προπαγανδιστές της ρωσικής μισθοφορικής οργάνωσης Wagner έχουν μετατραπεί σε βασικό εργαλείο επιχειρήσεων σαμποτάζ στην Ευρώπη, σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, οι οποίες εκτιμούν ότι το δίκτυο αυτό αξιοποιείται πλέον για την αποσταθεροποίηση κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.

Όπως αποκαλύπτουν οι Financial Times, οι μηχανισμοί που είχαν αναπτυχθεί για τη στήριξη της ρωσικής στρατιωτικής δράσης στην Ουκρανία επαναπροσανατολίστηκαν, με νέα αποστολή τη στρατολόγηση οικονομικά ευάλωτων Ευρωπαίων, οι οποίοι καλούνται να εκτελέσουν πράξεις δολιοφθοράς.

Από τον πόλεμο στην Ουκρανία σε επιχειρήσεις σαμποτάζ

Το καθεστώς της Wagner παραμένει θολό μετά την αποτυχημένη ανταρσία του Ιουνίου 2023 και τον θάνατο του ιδρυτή της, Γεβγκένι Πριγκόζιν. Ωστόσο, σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους, τα δίκτυα στρατολόγησης όχι μόνο δεν διαλύθηκαν, αλλά ενσωματώθηκαν στις επιχειρήσεις των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών.

Αξιωματούχος υπηρεσίας πληροφοριών ανέφερε ότι η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU «χρησιμοποιεί το διαθέσιμο ταλέντο που έχει στη διάθεσή της», αναφερόμενος σε πρώην στελέχη της Wagner, ενώ και η FSB έχει εντείνει αντίστοιχες δραστηριότητες.

Στόχος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι η πρόκληση κοινωνικής αναταραχής και η αποδυνάμωση της στήριξης της Ευρώπης προς την Ουκρανία.

Εμπρησμοί, προπαγάνδα και «αναλώσιμοι» πράκτορες

Οι ενέργειες που αποδίδονται στα δίκτυα αυτά περιλαμβάνουν:

• εμπρησμούς οχημάτων πολιτικών προσώπων,
• επιθέσεις σε αποθήκες με ανθρωπιστική βοήθεια για την Ουκρανία,
• διανομή ναζιστικής προπαγάνδας για πρόκληση έντασης,
• και άλλες πράξεις δολιοφθοράς.

Οι περισσότεροι στρατολογημένοι είναι άτομα χωρίς σαφή πολιτική κατεύθυνση, τα οποία δρουν έναντι χρηματικής αμοιβής.

Όπως σημείωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος, το δίκτυο της Wagner διέθετε ήδη ανθρώπους που «μιλούν τη γλώσσα τους» και μπορούσαν να προσεγγίσουν ευάλωτους στόχους, ενώ οι ρωσικές υπηρεσίες φρόντιζαν να δημιουργούν πολλαπλά επίπεδα απόστασης για να αποφεύγεται η άμεση σύνδεση με τη Μόσχα.

Στρατολόγηση μέσω Telegram και social media

Καθοριστικό ρόλο στη στρατολόγηση παίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως το Telegram, όπου λειτουργούν κανάλια με στοχευμένο περιεχόμενο.

Τα δίκτυα αυτά βασίζονται στην εμπειρία που αποκτήθηκε από προηγούμενες εκστρατείες παραπληροφόρησης, όπως εκείνες που συνδέθηκαν με τη λεγόμενη «φάρμα τρολ» Internet Research Agency.

«Γνωρίζουν το κοινό τους και πώς να το προσεγγίσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Χαρακτηριστική υπόθεση στο Λονδίνο

Ενδεικτική της μεθοδολογίας θεωρείται η περίπτωση του 21χρονου Ντίλαν Έρλ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο νεαρός στρατολογήθηκε μέσω διαδικτύου και, αφού προσέλκυσε και άλλους συνεργούς, προχώρησε στον εμπρησμό αποθήκης στο ανατολικό Λονδίνο τον Μάρτιο του 2024.

Καταδικάστηκε σε 23 χρόνια κάθειρξη, με τη δικαστή να σημειώνει ότι:

«Ανώνυμοι στρατολόγοι μέσω διαδικτύου εντόπισαν νεαρούς πρόθυμους να προδώσουν τη χώρα τους για χρήματα».

Στενή παρακολούθηση από τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας παρακολουθούν στενά τις δραστηριότητες αυτές, επιχειρώντας να χαρτογραφήσουν το εύρος του δικτύου.

Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η χρήση «αναλώσιμων» εκτελεστών έχει διπλό αποτέλεσμα για τη Ρωσία:

• μειώνει το κόστος και αυξάνει την κλίμακα των επιχειρήσεων,
• αλλά περιορίζει τον επαγγελματισμό και αυξάνει τον κίνδυνο αποκάλυψης.