Μουσείο Εθνικής Αντίστασης: Οι φωτογραφίες των εκτελεσμένων Κομμουνιστών στην Καισαριανή ανοίγει “παράθυρο” ευκαιρίας
Η Συντακτική ομάδα του Libre
✨Κατά τη διάρκεια της κατοχής τη δεκαετία του 40, η Ελλάδα ξεχώρισε με τη μαζική και αποτελεσματική Αντίσταση που απελευθέρωσε μεγάλο μέρος της ορεινής χώρας.
✨Παρά την επίσημη αναγνώριση το 1982, η Αθήνα δεν διαθέτει ακόμη Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που τιμούν τους αντιστασιακούς τους.
✨Η έλλειψη μουσείου στην Αθήνα οφείλεται κυρίως σε ιδεοληψίες του μετεμφυλιακού κράτους και πολιτικές αλλαγές που ανέκοψαν τις προσπάθειες δημιουργίας του.
✨Η πρόσφατη ανακάλυψη φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή ανοίγει ευκαιρίες για την ίδρυση ιστορικής μνήμης με επίκεντρο το αντιστασιακό έπος.
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής (και Ιταλικής) κατοχής τη δεκαετία του 40, η Ελλάδα έλαμψε όσο και αν ακούγεται οξύμωρο. Έλαμψε μέσα από την Αντίσταση η οποία ήταν μαζική, πολυπληθής και κυρίως αποτελεσματική. Ένα μεγάλο μέρος της ορεινής Ελλάδας απελευθερώθηκε πολύ πριν οι Ναζί τα μαζέψουν και φύγουν για την πατρίδα τους.
Αυτή η Αντίσταση, αν και πασίγνωστη σε όλη την Ευρώπη, στην Ελλάδα καθυστέρησε πολύ να αναγνωριστεί. Έπρεπε να φτάσουμε στον Αύγουστο του 1982 για να γίνει κάτι τέτοιο μετά από νομοθετική πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Ακόμα όμως και 44 χρόνια από την εν λόγω κίνηση η Αθήνα, στην οποία γράφτηκαν πολλές σελίδες αντιστασιακής εποποιίας, δεν έχει αποκτήσει Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
Τα γράφουμε όλα αυτά γιατί άνοιξε μία σχετική συζήτηση μετά την ανακάλυψη φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 και τα κόμματα της Αριστεράς κινητοποιήθηκαν σχετικά. Να αποκτηθούν οι φωτογραφίες, απαραίτητο θα έλεγε κανείς, αλλά να εκτεθούν που; Είναι δυνατόν η Αθήνα να μην διαθέτει Μουσείο Εθνικής Αντίστασης ακόμα και 44 χρόνια μετά την επίσημη αναγνώρισή της;
Σε χώρες με πολύ λιγότερο αποτύπωμα πραγματικής αντίστασης κόντρα στους Ναζί, μουσειακές προσπάθειες έχουν γίνει και αποδίδουν καρπούς.
Η Γαλλία αλλά και η Ιταλία (χώρα του Άξονα μέχρι σχεδόν τη λήξη του Πολέμου) διαθέτουν μεγάλα κεντρικά μουσεία Εθνικής Αντίστασης αλλά και πολλά τοπικά ανάλογα με τις κατά τόπους αντιστασιακές εστίες.
Ανάλογη προσπάθεια έχει γίνει ακόμη και στη Γερμανία για να τιμηθούν οι άνθρωποι που βρήκαν το κουράγιο να αντισταθούν στους Ναζί μέσα στη χώρα που γέννησε το Ναζισμό. Το εν λόγω μουσείο μάλιστα βρίσκεται στο Βερολίνο, στην πρωτεύουσα της Γερμανίας, τότε και τώρα.
Για να μην μιλήσουμε τέλος για το μουσείο αντίστασης στη Δανία, μίας χώρας που αντιστάθηκε ελάχιστα στους Γερμανούς.
Η έλλειψη επίσημου μουσείου Εθνικής Αντίστασης στην Αθήνα δεν μπορεί να εξηγηθεί λογικά αλλά να αποδοθεί μόνο σε ιδεοληψίες του παρελθόντος, ιδεοληψίες της άρχουσας τάξης που έχτισε το μετεμφυλιακό κράτος και εν πολλοίς όρισε τις εξελίξεις.
Κάποιες προσπάθειες που έγιναν, σε συνεργασία με τη Βουλή, επί θητείας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, δεν είχαν συνέχεια όταν η εξουσία (τόσο στην κεντρική κυβέρνηση όσο και στο Δήμο της Αθήνας) άλλαξε χέρια. Το “Αθήνα Ελεύθερη” ουσιαστικά αφέθηκε να ξεψυχήσει παρά τις μεγάλες προσπάθειες για το στήσιμό του αλλά και το μεγάλο ενδιαφέρον του αθηναϊκού κοινού.
Η σπάνια ανακάλυψη των φωτογραφιών της εκτέλεσης των 200 ανοίγει ένα παράθυρο ευκαιρίας. Με αφορμή το γεγονός αυτό να ενταθούν οι προσπάθειες δημιουργίας εστίας ιστορικής μνήμης με επίκεντρο το αντιστασιακό έπος του 1941-1944. Μία εστία που θα αποτελέσει το κέντρο σύνδεσης με το ιστορικό παρελθόν αλλά και με το μέλλον της χώρας αφού, ως γνωστόν, κανένα έθνος δεν έχει τύχη χωρίς ιστορική μνήμη.
Πλέον, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία προς το αντίθετο. Χρειάζεται όμως βούληση και ίσως βαθμοί πίεσης στην κεντρική εξουσία η οποία δεν έχει δείξει, είναι αλήθεια, ιστορικές ευαισθησίες.
Από εκεί και πέρα, ο λόγος θα περάσει στους ιστορικούς. Για την πιστοποίηση της αυθεντικότητας, για τη ιστορική πλαισίωση των τεκμηρίων, για την εξήγησή τους στο ευρύ κοινό, για την ένταξή τους στο αφήγημα της εποχής που δεν πρέπει να λησμονηθεί.
Δύσκολος αγώνας αλλά υπέροχος συνάμα. Αξίζει τον κόπο να τον δώσει κανείς…
SiteDesign