Έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος ηθοποιός Ρόμπερτ Ντιβάλ

Ο παγκόσμιος κινηματογράφος αποχαιρετά έναν από τους τελευταίους «γίγαντες» της χρυσής εποχής του, τον Ρόμπερτ Ντιβάλ. Ο εμβληματικός ηθοποιός, που σφράγισε με τις ερμηνείες του αριστουργήματα όπως ο «Νονός» και το «Αποκάλυψη Τώρα», άφησε την τελευταία του πνοή γαλήνια στο σπίτι του, περιτριγυρισμένος από την οικογένειά του.

Μια καριέρα-σταθμός στην ιστορία της 7ης Τέχνης

Η είδηση του θανάτου του Ρόμπερτ Ντιβάλ έγινε γνωστή μέσω της συζύγου του, Λουσιάνα, η οποία με ένα συγκινητικό μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποχαιρέτησε τον «πολύτιμο φίλο και έναν από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της εποχής μας». Ο Ντιβάλ, με μια καριέρα που εκτεινόταν σε επτά δεκαετίες, υπήρξε η επιτομή του ηθοποιού που μπορούσε να εξαφανίζεται μέσα στους ρόλους του. Από τον ρόλο του δικηγόρου Τομ Χάγκεν στον «Νονό» μέχρι τον παρανοϊκό αντισυνταγματάρχη Κίλγκορ στο «Αποκάλυψη Τώρα» —με την ιστορική ατάκα για τη «μυρωδιά της ναπάλμ το πρωί»— ο Ντιβάλ δεν ερμήνευε απλώς χαρακτήρες, τους καθιστούσε αθάνατους.

Η ανακοίνωση της συντρόφου του

Όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα η σύζυγός του: «Χθες αποχαιρετήσαμε τον αγαπημένο μου σύζυγο, τον πολύτιμο φίλο και έναν από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς της εποχής μας. Ο Μπομπ έφυγε ήρεμα στο σπίτι, περιτριγυρισμένος από αγάπη και φροντίδα». 

Στη συνέχεια, πρόσθεσε: «Για τον κόσμο ήταν ένας βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός, σκηνοθέτης, αφηγητής. Για μένα ήταν απλώς τα πάντα. Για καθέναν από τους πολλούς ρόλους του, ο Μπομπ έδινε τα πάντα στους χαρακτήρες του και στην αλήθεια του ανθρώπινου πνεύματος που εκπροσωπούσαν. Σας ευχαριστώ για τα χρόνια στήριξης που δείξατε στον Μπομπ και που μας δίνετε αυτόν τον χρόνο και την ιδιωτικότητα για να τιμήσουμε τις αναμνήσεις που αφήνει πίσω του».

Από τη σιωπή του «Boo Radley» στην παγκόσμια καθιέρωση

Το κινηματογραφικό ταξίδι του Ντιβάλ ξεκίνησε με έναν παράδοξο τρόπο το 1962: υποδύθηκε τον εσωστρεφή Μπου Ράντλεϊ στο αριστουργηματικό «To Kill a Mockingbird», χωρίς να εκστομίσει ούτε μία λέξη. Η πρόταση ήρθε από τον σεναριογράφο Χόρτον Φουτ, ο οποίος διέκρινε το ταλέντο του στη θεατρική σκηνή της Νέας Υόρκης. Αυτή η συνεργασία έμελλε να είναι καθοριστική, καθώς ο Φουτ υπέγραψε και το σενάριο του «Tender Mercies» (Τρυφερές Σχέσεις, 1983), της ταινίας που χάρισε στον Ντιβάλ το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για την καθηλωτική ερμηνεία του ως αλκοολικός τραγουδιστής της κάντρι.

Ένας ηθοποιός για όλους τους ρόλους

Η γκάμα του Ντιβάλ ήταν παροιμιώδης. Συγκέντρωσε συνολικά επτά υποψηφιοτήτες για Όσκαρ, ενσαρκώνοντας χαρακτήρες που έγιναν σημεία αναφοράς:

• Ο μεθοδικός δικηγόρος Τομ Χέιγκεν στους δύο πρώτους «Νονούς».
• Ο παρανοϊκός αντισυνταγματάρχης Κίλγκορ στο «Apocalypse Now».
• Ο σκληροτράχηλος πεζοναύτης στο «The Great Santini».
• Ο πάστορας στο «The Apostle» (μια ταινία που ο ίδιος έγραψε και σκηνοθέτησε).
• Ο επαρχιακός δικαστής στο «The Judge» (2015), δείχνοντας ότι παρέμενε ακμαίος μέχρι τα βαθιά του γεράματα.

Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει τα πάντα: από τον ταγματάρχη Φρανκ Μπερνς στο «MASH» και το ανδροειδές στο «THX 1138» του Τζορτζ Λούκας, μέχρι τον Δρ. Γουάτσον και σκληρούς αστυνομικούς σε ταινίες όπως το «Colors».

Η φιλοσοφία του «μηδενός» και οι ένδοξες συγκατοικήσεις

Γεννημένος το 1931 στο Σαν Ντιέγκο, γιος ναυάρχου, ο Ντιβάλ σπούδασε δίπλα στον Σάνφορντ Μέισνερ. Την εποχή που πάλευε να καθιερωθεί στη Νέα Υόρκη, συγκατοικούσε με τον Ντάστιν Χόφμαν και έκανε παρέα με τον Τζιν Χάκμαν. Ο ίδιος ο Χόφμαν θυμόταν αργότερα πως ο «Μπόμπι» ήταν ο εκλεκτός της παρέας, εκείνος που όλοι πίστευαν ότι θα γινόταν ο επόμενος μεγάλος αστέρας.

Ο Ντιβάλ προσέγγιζε την υποκριτική με μια σχεδόν πνευματική απλότητα. «Πρέπει να είσαι διατεθειμένος να ξεκινήσεις από το μηδέν και να πεις: ας δούμε τι θα συμβεί», είχε δηλώσει το 2016. Για εκείνον, η αυθεντικότητα δεν ερχόταν από τον σχεδιασμό του αποτελέσματος, αλλά από την εμπιστοσύνη στη διαδικασία.

Ποιος ήταν ο Ρόμπερτ Σέλντεν Ντιβάλ

Ο Ρόμπερτ Σέλντεν Ντιβάλ γεννήθηκε στο Σαν Ντιέγκο στις 5 Ιανουαρίου 1931. Ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός και αργότερα ναύαρχος, γεγονός που οδήγησε την οικογένεια να μετακινηθεί στην Ανατολική Ακτή, κυρίως στην περιοχή της Αννάπολις στο Μέριλαντ. Μετά το λύκειο φοίτησε στο Principia College στο Ιλινόι, με ειδίκευση στο δράμα. Υπηρέτησε δύο χρόνια στον στρατό και το 1955 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε στο Neighborhood Playhouse του Σάνφορντ Μέισνερ. Συγκατοικούσε τότε με τον Ντάστιν Χόφμαν, ενώ συναναστρεφόταν και τον Τζιν Χάκμαν. Ο Χόφμαν έχει δηλώσει για εκείνη την περίοδο: «Η αίσθηση ήταν ότι ο Μπόμπι ήταν ο νέος Μπράντο. Ένιωθα πως εκείνος ήταν ο εκλεκτός, και μάλλον εγώ δεν ήμουν».

Πριν από την καθιέρωσή του στον κινηματογράφο, εμφανίστηκε σε θεατρικές παραστάσεις και σε τηλεοπτικές σειρές όπως τα «Playhouse 90» και «Naked City». Η πρόταση του Χόρτον Φουτ για τον ρόλο του Μπου Ράντλεϊ στο «To Kill a Mockingbird» αποτέλεσε το καθοριστικό βήμα για την κινηματογραφική του αναγνώριση και την έναρξη μιας διαδρομής που τον κατέστησε σημείο αναφοράς για τον αμερικανικό κινηματογράφο.