“Πράσινο φως” από την Ευρωβουλή για το δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με ευρεία πλειοψηφία τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισεκ. ευρώ στην Ουκρανία για τα έτη 2026-2027, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκταμίευση της πρώτης δόσης στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του τρέχοντος έτους.

Το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας αποσκοπεί στην κάλυψη των επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας, εν μέσω του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, ο οποίος εισέρχεται στο πέμπτο έτος του. Από το συνολικό ποσό, τα 30 δισεκ. ευρώ προορίζονται για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ή δημοσιονομική στήριξη μέσω της διευκόλυνσης της ΕΕ για την Ουκρανία.

Τα υπόλοιπα 60 δισεκ. ευρώ θα διατεθούν για την ενίσχυση της άμυνας και την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, διασφαλίζοντας έγκαιρη πρόσβαση σε κρίσιμα αμυντικά προϊόντα.

Η προμήθεια των αμυντικών προϊόντων θα γίνεται κατά προτεραιότητα από εταιρείες εγκατεστημένες στην ΕΕ, στην Ουκρανία ή σε χώρες της ΕΖΕΣ που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Νορβηγία, Ισλανδία, Ελβετία, Λιχτενστάιν).

Προβλέπονται ωστόσο στοχευμένες παρεκκλίσεις σε περιπτώσεις επείγουσας στρατιωτικής ανάγκης, όταν τα απαιτούμενα προϊόντα δεν είναι διαθέσιμα στις παραπάνω αγορές. Το πλαίσιο επιτρέπει επίσης τη σύνδεση τρίτων χωρών με το δάνειο για συγκεκριμένα αμυντικά προϊόντα.

Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται χώρες που έχουν συνάψει διμερή συμφωνία με την ΕΕ στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE, με τη σχετική σύνδεση και τα επιλέξιμα προϊόντα να καθορίζονται μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται χώρες που διατηρούν εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ, έχουν δεσμευτεί για δίκαιη χρηματοδοτική συνεισφορά στο κόστος του δανεισμού και παρέχουν σημαντική οικονομική και στρατιωτική στήριξη στην Ουκρανία· η συμμετοχή τους θα καθορίζεται με εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου.

Το δάνειο θα χρηματοδοτηθεί μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ από τις κεφαλαιαγορές και θα υποστηριχθεί από το περιθώριο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους θα καλύπτεται από τους ετήσιους προϋπολογισμούς της ΕΕ. Η Επιτροπή εκτιμά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε περίπου 1 δισεκ. ευρώ για το 2027 και σε περίπου 3 δισεκ. ευρώ ετησίως από το 2028. Η ρύθμιση αυτή δεν επηρεάζει τις συνεισφορές της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, καθώς η απόφαση στο Συμβούλιο ελήφθη μέσω της διαδικασίας ενισχυμένης συνεργασίας με τη συμμετοχή 24 κρατών μελών.

Η αποπληρωμή των δανείων θα καταστεί δυνατή μόνο μετά την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία προς την Ουκρανία.

Το Συμβούλιο πρέπει επίσης να εγκρίνει επίσημα τη δέσμη, ώστε η Επιτροπή να μπορεί να εκταμιεύσει την πρώτη πληρωμή στις αρχές του δεύτερου τριμήνου του 2026.