Βουλή-Συλλογικές Συμβάσεις: Συζήτηση στη σκιά της υπόθεσης Παναγόπουλου-Η αντιπολίτευση ξεκαθαρίζει τη στάση της

Με τη συζήτηση επί των άρθρων του νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας “Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας” κατά τη διάρκεια της οποίας τα κόμματα θα δηλώσουν και την πρόθεση ψήφου, συνεχίζεται σήμερα  η επεξεργασία του στην αρμόδια επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων, στη σκιά των αποκαλύψεων της Αρχής για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος για τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ, Γιάννη Παναγόπουλο, που αφορά υπεξαίρεση χρημάτων από ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις σε προγράμματα κατάρτισης που ανέρχονται σε 73 εκατομμύρια ευρώ.

Ανδρέας Μαραθιάς

Κατά τη διάρκεια της ακρόασης των εξωκοινοβουλευτικών φορέων την Παρασκευή ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ σχετικά με το “πάγωμα” των τραπεζικών λογαριασμών του ζήτησε “να μην αμαυρωθεί με τη δική μου περιπέτεια αυτό που γίνεται στη Βουλή”, ενώ δήλωσε ότι “υπάρχει και μια δύσκολη κατάσταση”, λέγοντας “θα τη διαχειριστώ με καθαρότητα και εντιμότητα”.

Να σημειωθεί τόσο η ΓΣΕΕ όσο και οι εργοδοτικοί φορείς τοποθετήθηκαν θετικά υπέρ του νομοσχεδίου. “Είναι μια καλή συμφωνία. Μπορεί να βοηθήσει να επεκταθούν οι ΣΣΕ και να δημιουργηθούν εργατικές οργανώσεις για να υπογράψουν. Και τότε θα μπούμε σε μια άλλη φάση”, δήλωσε ο κ. Παναγόπουλος, ενώ και ο πρόεδρος του ΣΕΒ  Σπύρος Θεοδωρόπουλος είπε πως το νομοσχέδιο αποτελεί “μια πραγματική τομή που δείχνει πως όταν εργοδότες, εργαζόμενοι και πολιτεία λειτουργούμε και συζητούμε μέσα σε ένα θεσμικό πλαίσιο μπορούμε να βρούμε λύσεις”.

Από την  πλευρά της ΓΣΕΒΕΕ ο πρόεδρος Γιώργος Καββαθάς υποστήριξε πως “η συμφωνία είναι αποτέλεσμα ενός ουσιαστικό κοινωνικού διαλόγου από μηδενική βάση και βάζει επιτέλους ένα πλαίσιο για να έχουμε Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας” και εκ μέρους της ΕΣΕΕ Σταύρος Καφούνης, έκανε λόγο για μια “μακρά και σύνθετη διαπραγμάτευση, η οποία όμως στο τέλος απέδωσε” και η οποία “αποτελεί τομή για την προώθηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας”.

Η Νίκη  Κεραμέως χαιρέτισε την  στάση των κοινωνικών φορέων ευχαριστώντας τους για την συμβολή τους και την επιμονή τους στο διάλογο για την κοινωνική συμφωνία, τονίζοντας “Αυτή η συμφωνία δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση και σε κανέναν πολιτικό χώρο. Είναι προϊόν συναινέσεων που υπερβαίνει κόμματα και χρώματα”.

Η υπουργός Εργασίας μάλιστα μιλώντας χθες στην τηλεόραση του ΣΚΑΙ  αναφέρθηκε στην αύξηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας μέσω του νομοσχεδίου  και τα πλεονεκτήματα που θα επιφέρει για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, λέγοντας “Το νομοσχέδιο αυτό είναι το πρώτο νομοσχέδιο, ίσως και της μεταπολίτευσης, το οποίο δεν είναι νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Έχει γραφτεί από κοινού από όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Είναι ένα νομοσχέδιο το οποίο οδηγεί στη σύναψη περισσοτέρων Συλλογικών Συμβάσεων και στην επέκταση περισσοτέρων Συλλογικών Συμβάσεων. Είναι ζητούμενο δεκαετιών και ανοίγει τον δρόμο για αυξήσεις μισθών και παροχών”, είπε η υπουργός.

Και απαντώντας σε σχετική ερώτηση τόνισε ότι υπάρχει κοινωνική συναίνεση και διερωτήθηκε για την αντίθετη στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. “Στον κοινωνικό διάλογο τα πηγαίνουμε καλύτερα απ’ ό,τι στον πολιτικό διάλογο. Είναι ένα νομοσχέδιο το οποίο το έγραψε η κυβέρνηση μαζί με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Είναι το νομοσχέδιο που είχε τα λιγότερα σχόλια στη δημόσια διαβούλευση. Γιατί; Η κοινωνία θέλει αυξήσεις μισθών. Η κοινωνία θέλει Συλλογικές Συμβάσεις. Είναι ένα νομοσχέδιο για το οποίο η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε πηγή έμπνευσης την Ελλάδα για τον κοινωνικό διάλογο. Άρα, όλοι οι κοινωνικοί εταίροι είναι υπέρ, η κοινωνία υπέρ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το χαρακτηρίζει πηγή έμπνευσης και προσέξτε τώρα το θλιβερό, η αντιπολίτευση είναι απέναντι” σχολίασε.

Όσον αφορά το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, επισήμανε ότι φέρνει ένα πλαίσιο πολύ πιο ευνοϊκό για τη σύναψη Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, επαναφέρει την πλήρη μετενέργεια και, συνεπώς, ανοίγει ο δρόμος για αυξήσεις σε μισθούς, γεγονός το οποίο καθιστά ακατανόητη τη στάση της αντιπολίτευσης. “Πραγματικά, σηκώνω τα χέρια ψηλά”, ανέφερε χαρακτηριστικά και σημείωσε ότι ζητούμενο είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών και η μεγάλη μείωση της ανεργίας την τελευταία εξαετία (7,5%), ποσοστό το οποίο είναι ιστορικό χαμηλό 18ετίας, αυξάνει τον ανταγωνισμό και οδηγεί σε αύξηση μισθών.

Να σημειωθεί ότι επεξεργασία του νομοσχεδίου στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων θα ολοκληρωθεί την Τετάρτη και την Πέμπτη θα εισαχθεί στην Ολομέλεια  προς συζήτηση και ψήφιση.

Οι ρυθμίσεις που  περιλαμβάνει το νομοσχέδιο είναι:

– Σύναψη κλαδικών ΣΣΕ
– Γενικά Μητρώα Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων και Οργανώσεων Εργοδοτών
– Μετενέργεια των συλλογικών ρυθμίσεων (ΣΣΕ και ΔΑ)
– Επέκταση των συλλογικών ρυθμίσεων (ΣΣΕ και ΔΑ)
– Διαδικασίες μεσολάβησης και διαιτησίας του ΟΜΕΔ

Οι βασικοί στόχοι του νομοσχεδίου, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του νομοσχεδίου είναι η αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις, η διευκόλυνση της επέκτασής τους, η πλήρης προστασία μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ, και ο εκσυγχρονισμός των διαδικασιών μεσολάβησης και διαιτησίας και σκοπός είναι αφενός την υλοποίηση της δέσμευσης νομοθετική κατοχύρωση της συμφωνίας με τους κοινωνικούς εταίρους και αφετέρου να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, που υπάρχουν, με τις μνημονιακές ρυθμίσεις.

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η περιορισμένη εφαρμογή συλλογικών ρυθμίσεων στην Ελλάδα οδηγεί σε:

– Αυξημένη ετερογένεια όρων εργασίας μεταξύ εργαζομένων του ίδιου κλάδου
– Μειωμένη προβλεψιμότητα για εργαζομένους και επιχειρήσεις
– Δυσχέρειες στον υγιή ανταγωνισμό
– Αποδυνάμωση της διαπραγματευτικής θέσης των εργαζομένων
– Περιορισμό του θεσμικού κοινωνικού διαλόγου

Με το νομοσχέδιο προωθούνται οι παρακάτω κύριες αλλαγές:

1) Με το άρθρο 3 του Ν/Σ (Τροποποίηση άρθρου 396 Κώδικα Εργατικού Δικαίου) με ενίσχυση του ρόλου της ΓΣΕΕ στις κλαδικές ΣΣΕ.

Ειδικότερα: Η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) αποκτά τη δυνατότητα να συνυπογράφει κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, εφόσον προσκληθεί από την αρμόδια πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση. Η ΓΣΕΕ ως τριτοβάθμια οργάνωση διαθέτει μεγαλύτερη οργανωτική υποστήριξη, τεχνογνωσία και διαπραγματευτική εμπειρία. Η συμμετοχή της θα συμβάλει στη σταθερότητα και τη συνοχή των κλαδικών ρυθμίσεων.
Η πρωτοβουλία παραμένει στις κατώτερες οργανώσεις, σεβόμενη τη συλλογική τους αυτονομία.

2) Με το άρθρο 4 γίνεται σαφής προσδιορισμός πεδίου εφαρμογής με ΚΑΔ ήτοι:

Οι κλαδικές ΣΣΕ θα περιέχουν υποχρεωτικά αναφορά στους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) του κλάδου που καλύπτουν, καθώς και σε τυχόν άλλα στοιχεία εξειδίκευσης.
Ο ορισμός του «κλάδου» ως «ομοειδείς ή συναφείς επιχειρήσεις» είναι αρκετά ευρύς και δημιουργεί ασάφειες. Με την αναφορά σε ΚΑΔ διασφαλίζεται:
Ακριβής οριοθέτηση των επιχειρήσεων που υπάγονται στη σύμβαση
Αξιόπιστη αξιολόγηση των προϋποθέσεων επέκτασης
Ασφάλεια δικαίου για εργαζομένους και εργοδότες

3) Με τα άρθρα 5 έως και 7 έχουμε τροποποιήσεις άρθρων 369 και 399 Κώδικα Εργατικού Δικαίου και Απλοποίηση των Μητρώων Οργανώσεων.

Η εγγραφή στα Μητρώα (ΓΕΜΗΣΟΕ/ΓΕΜΗΟΕ) δεν αποτελεί πλέον προϋπόθεση για τη σύναψη ΣΣΕ – οι οργανώσεις μπορούν να συνάπτουν συμβάσεις ελεύθερα.
Η εγγραφή απαιτείται μόνο για: (α) αίτηση επέκτασης ΣΣΕ, (β) προσφυγή σε μεσολάβηση/διαιτησία
Μειώνονται τα απαιτούμενα στοιχεία εγγραφής – καταργείται η υποχρέωση κατάθεσης οικονομικών καταστάσεων
Ο αριθμός μελών προκύπτει από υπεύθυνη δήλωση του προέδρου, χωρίς ονομαστικούς καταλόγους
Η καταχώριση των μελών διοίκησης γίνεται μόνο με ρητή συγκατάθεσή τους (GDPR)
Τα πρακτικά αρχαιρεσιών φυλάσσονται στο Πρωτοδικείο αντί του ΓΕΜΗΣΟΕ
Σκοπός: Διευκόλυνση της συλλογικής αυτονομίας και ελαχιστοποίηση της επεξεργασίας ειδικών προσωπικών δεδομένων (συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση).

4) Με το άρθρο 8 γίνεται τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 402 Κώδικα Εργατικού Δικαίου με επαναφορά της μετενέργειας όλων των κανονιστικών όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, που είχε ουσιαστικά καταργηθεί με τις μνημονιακές ρυθμίσεις το 2012.

Τι ισχύει σήμερα: Μετά τη λήξη της ΣΣΕ και του τριμήνου παράτασης, ο εργοδότης υποχρεούται να συνεχίσει να καταβάλλει μόνο τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και ορισμένα επιδόματα (ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών, επικινδύνου εργασίας). Τα υπόλοιπα μπορεί να τα περικόπτει μονομερώς.
Τι αλλάζει: Μετά την τρίμηνη παράταση, ΟΛΟΙ οι κανονιστικοί όροι της ΣΣΕ συνεχίζουν να ισχύουν μέχρι να αντικατασταθούν από νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση. Η μετενέργεια είναι αόριστης διάρκειας.
Επιπλέον: Οι όροι της ΣΣΕ εφαρμόζονται και στους εργαζομένους που προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράταση.

5) Με το άρθρο 9 έχουμε τροποποίηση άρθρου 404 Κώδικα Εργατικού Δικαίου με την οποία γίνεται διευκόλυνση επέκτασης των ΣΣΕ τόσο με την Μείωση του ποσοστού κάλυψης από 50% σε 40% των εργαζομένων που απασχολούν επιχειρήσεις μέλη των συμμετεχουσών εργοδοτικών οργανώσεων όσο και με εισαγωγή του τεκμηρίου κάλυψης με συμμετοχή ΓΣΕΕ στην σύναψη της ΣΣΕ.

Ειδικότερα:

Α. Μείωση του ποσοστού κάλυψης
Το ποσοστό μειώνεται από 50% σε 40%.
Β. Τεκμήριο κάλυψης με συμμετοχή ΓΣΕΕ
Δεν εξετάζεται καθόλου το ποσοστό κάλυψης όταν η κλαδική ΣΣΕ συνυπογράφεται από:
Τη ΓΣΕΕ (από την πλευρά των εργαζομένων), και
Μία εργοδοτική οργάνωση ευρύτερης εκπροσώπησης ή πανελλήνιας έκτασης (από αυτές που συμμετέχουν στη διαδικασία καθορισμού κατώτατου μισθού), εφόσον είναι η πλέον αντιπροσωπευτική στον συγκεκριμένο κλάδο
Αυτό είναι σημαντικό γιατί θα μπορούν να επεκτείνονται περισσότερες ΣΣΕ, καλύπτοντας μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων με ενιαίους όρους εργασίας ανά κλάδο.
Γ. Νέα κριτήρια αξιολόγησης
Στην αξιολόγηση των αιτημάτων επέκτασης προστίθενται νέα κριτήρια: οι επιπτώσεις στις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών και στον πληθωρισμό.

6) Με τα άρθρα 10 έως και 13 γίνονται Τροποποιήσεις άρθρων 410 έως και 413 Κώδικα Εργατικού Δικαίου και προσθήκη νέο 414Α με τα οποία ρυθμίζονται θέματα του ΟΜΕΔ.

Ειδικότερα:

Α. Σύσταση Επιτροπής Ελέγχου Παραδεκτού
Δημιουργείται νέα τριμελής επιτροπή στον ΟΜΕΔ που θα ελέγχει το παραδεκτό των μονομερών αιτήσεων μεσολάβησης και διαιτησίας (δηλαδή όταν ένα μόνο μέρος προσφεύγει, χωρίς συμφωνία του άλλου).
Η Επιτροπή αποτελείται από:
Έναν αφυπηρετήσαντα ανώτατο δικαστικό λειτουργό (Πρόεδρος)
Έναν καθηγητή Εργατικού Δικαίου
Έναν καθηγητή Οικονομικών της Εργασίας
Η Επιτροπή εξετάζει αποκλειστικά τυπικά κριτήρια: ικανότητα σύναψης ΣΣΕ, εγγραφή στο Μητρώο, τήρηση διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αποτυχία των διαπραγματεύσεων.

Β. Κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας
Τι ισχύει σήμερα: Υπάρχει δεύτερος βαθμός διαιτησίας (έφεση στην Πενταμελή Επιτροπή) πριν την προσφυγή στα δικαστήρια.
Τι αλλάζει: Καταργείται ο δεύτερος βαθμός. Οι διαιτητικές αποφάσεις προσβάλλονται απευθείας στο Μονομελές Πρωτοδικείο.
Γιατί: Ο νέος προέλεγχος παραδεκτού καθιστά περιττό τον δεύτερο βαθμό. Η διατήρησή του επιμήκυνε αδικαιολόγητα τον χρόνο εφαρμογής των διαιτητικών αποφάσεων.

Γ. Νέες διαδικαστικές προθεσμίες
Η Επιτροπή αποφασίζει εντός 15 εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης
Τα μέρη μπορούν να υποβάλουν υπόμνημα εντός 7 εργάσιμων ημερών
Η απόφαση προσβάλλεται με αγωγή εντός 10 ημερών
Το δικαστήριο αποφασίζει ανεκκλήτως εντός 30 ημερών από τη δικάσιμο.