Ταγαράς στο libre: Εθνικό στοίχημα χωρίς κομματικό χρώμα ο χωροταξικός σχεδιασμός–”Αθόρυβη” μεταρρύθμιση μείζονος εθνικής σημασίας

Με αιχμή τη μεγάλη πολεοδομική μεταρρύθμιση και την επιτάχυνση των χωροταξικών αλλαγών, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Ταγαράς, στη συνέντευξή του στο libre, σκιαγραφεί το πλαίσιο των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Συγκεκριμένα, παρουσιάζει τη συνολική εικόνα της πολεοδομικής μεταρρύθμισης «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», υπογραμμίζοντας ότι για πρώτη φορά εκπονούνται ταυτόχρονα εκατοντάδες Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που θα καθορίσουν με σαφήνεια τις χρήσεις γης και τους κανόνες δόμησης στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, ενσωματώνοντας παράλληλα προβλέψεις για την κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση φυσικών κινδύνων.

Επίσης, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις θεσμικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση της πολυνομίας και της γραφειοκρατίας, όπως η κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν ενιαίο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, η αναδιοργάνωση των υπηρεσιών δόμησης μέσω ενός ενιαίου συστήματος εξυπηρέτησης και η αναθεώρηση του οικοδομικού κανονισμού με στόχο σαφείς και ενιαίους κανόνες για πολίτες και επενδυτές.

Τέλος, στις πρώτες τοποθετήσεις του ο κ. Ταγαράς αγγίζει και την πολιτική επικαιρότητα, αποτυπώνοντας την κυβερνητική εκτίμηση για τις εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό, πριν η συζήτηση επεκταθεί σε ευρύτερα ζητήματα πολιτικής και θεσμικών αλλαγών.

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

–Κύριε Ταγαρά, ποια είναι η εξέλιξη της πολεοδομικής μεταρρύθμισης «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» σχετικά με την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ/ΕΠΣ);  Σε ποιο στάδιο βρίσκεται; Αυτή η προσπάθεια στοχεύει στην ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας των ελληνικών πόλεων;

 «Η πολεοδομική μεταρρύθμιση «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» αποτελεί τη μεγαλύτερη οργανωμένη προσπάθεια πολεοδομικού σχεδιασμού που έχει γίνει στη χώρα εδώ και 103 χρόνια! Πλέον, για πρώτη φορά, η Πολιτεία εξελίσσει ταυτόχρονα, με ενιαίες προδιαγραφές 245 Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια για το 80% της επικράτειας, τα οποία θα καθορίσουν με σαφήνεια τους κανόνες ανάπτυξης και τις χρήσεις γης.

Ήδη, έχουν συμβασιοποιηθεί όλες οι μελέτες ΤΠΣ και ΕΠΣ, με αρκετές εξ΄αυτών να βρίσκονται στα τελικά στάδια. Πρόκειται για έναν σύνθετο και πολύ απαιτητικό σχεδιασμό, που δεν μπορεί να γίνει πρόχειρα ούτε αποσπασματικά. Κρίκοι αυτής της μεταρρυθμιστικής αλυσίδας είναι οι Δήμοι, οι μελετητές, το ΤΕΕ και φυσικά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ως κύριος του συνολικού τιτάνιου μεταρρυθμιστικού έργου, γι΄αυτό συχνά λέω ότι αποτελεί «εθνικό στοίχημα χωρίς κομματικό χρώμα που καλούμαστε όλοι μαζί να κερδίσουμε». Είναι «αθόρυβη» αυτή η μεταρρύθμιση αλλά μείζονος εθνικής σημασίας, καθώς δεν αφορά μόνο την  πολεοδομική τάξη, αλλά τη δημιουργία ενός σταθερού και σύγχρονου πλαισίου που δίνει ασφάλεια δικαίου στους πολίτες, σαφείς κανόνες για τη δόμηση, και ταυτόχρονα στηρίζει την αναπτυξιακή προοπτική των περιοχών.

Αναφορικά με την κλιματική ανθεκτικότητα που ρωτάτε, πρέπει να επισημανθεί ότι αυτός ο σχεδιασμός περιλαμβάνει για πρώτη φορά προβλέψεις για την αντιμετώπιση κινδύνων από φυσικές καταστροφές.

Ολοκληρώσαμε την κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, σε έναν ενιαίο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ο οποίος θα κυρωθεί το επόμενο διάστημα στη Βουλή, συγκεντρώνοντας τη νομοθεσία 103 ετών, από 170 νομοθετήματα σε 477 άρθρα

Συγκεκριμένα, με τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια εστιάζουμε ακριβώς εκεί όπου υπάρχουν ιδιαίτερες συνθήκες, αυξημένες πιέσεις ή έκτακτες ανάγκες που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με έναν τυπικό σχεδιασμό. Χαρακτηριστικά παραδείγματα το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) στον Δήμο Μινώα Πεδιάδα, της Σαντορίνης ή της Μυκόνου, όπου εκεί αντιμετωπίζουμε αφενός την ανάγκη θωράκισης από την έντονη σεισμική δραστηριότητα και αφετέρου την υπερσυγκέντρωση δραστηριοτήτων, την έντονη τουριστική πίεση όπως και τη χρεία προστασίας του μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού τοπίου. Οι ειδικές πρόνοιες των ΕΠΣ αφορούν στον έλεγχο της δόμησης, τη φέρουσα ικανότητα του νησιού, την προστασία του τοπίου και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε φυσικούς κινδύνους.

Σε συνδυασμό λοιπόν με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, διαμορφώνουμε για πρώτη φορά ένα συνεκτικό, σύγχρονο και ανθεκτικό πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού, που λαμβάνει υπόψη τόσο την ανάπτυξη όσο και την κλιματική προσαρμογή.

–Εκτός από τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, οι πολίτες, ο τεχνικός κόσμος, οι κατασκευαστές και οι επενδυτές θέλουν επιτάχυνση στις διαδικασίες, σαφείς και ενιαίους κανόνες, όχι αλαλούμ στις πολεοδομίες, κίνητρα δηλαδή για ανάπτυξη που θα παράγει υπεραξία στην κάθε περιοχή,  θέσεις εργασίας αλλά με σεβασμό στο περιβάλλον. Τι κάνετε για αυτά; Δεν αποτελούν μεταρρυθμίσεις το να ξέρουν όλοι πώς που και τι χτίζουν;

Εξαιρετική ερώτηση και αφορά στον πυρήνα των πρωτοβουλιών μας. Κοιτάξτε, είχαμε τη δυνατότητα να κρύψουμε αβλεψίες και παθογένειες δεκαετιών κάτω από το χαλί. Προτιμήσαμε ωστόσο τη δύσκολη οδό, την πλέον μεταρρυθμιστική, αυτή που αφορά στην ολιστική παρέμβαση στη χωροταξία και την πολεοδομία.

Ειδικότερα, ολοκληρώσαμε την κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, σε έναν ενιαίο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ο οποίος θα κυρωθεί το επόμενο διάστημα στη Βουλή, συγκεντρώνοντας τη νομοθεσία 103 ετών, από 170 νομοθετήματα σε 477 άρθρα. Μέχρι σήμερα, οι κανόνες που ρύθμιζαν τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό ήταν σκορπισμένοι σε δεκάδες νόμους και διατάξεις, συχνά ξεπερασμένους ή αντιφατικούς, άσχετους, πολλές φορές, ως προς το γενικό αντικείμενό τους, με τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία.

Ο κ. Τσίπρας είναι ένα πολιτικό πρόσωπο που έχει ήδη κριθεί από τους πολίτες για τη διακυβέρνησή του. Νομίζω ότι η επανεμφάνιση – επαναλανσάρισμα-rebranding- θα ασκήσει τις όποιες πιέσεις σε κόμματα της αντιπολίτευσης όχι στη Νέα Δημοκρατία

Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει όλη τη νομοθεσία σε ένα πλαίσιο, με ξεκάθαρη διατύπωση και απλή γλώσσα με αποτέλεσμα να απλοποιηθεί η καθημερινότητα πολιτών και μηχανικών, να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου και η διαφάνεια, να  μειωθεί η γραφειοκρατία στη δόμηση και να εφαρμοστούν ενιαίοι κανόνες σε όλη την Επικράτεια υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Στο ίδιο πλαίσιο, υλοποιούμε μια μεγάλη μεταρρύθμιση – τομή που αφορά τις Υπηρεσίες Δόμησης -τις πρώην Πολεοδομίες- με τη συγκρότηση του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, ενός ενιαίου σημείου εξυπηρέτησης «one-stop-shop» για όλα τα θέματα που αφορούν στο ακίνητο. Με το νέο σύστημα οργάνωσης θα παρέχεται ισοτιμία στο δικαίωμα δόμησης για όλους, με διαφάνεια, ταχύτητα και ασφάλεια δικαίου για πρώτη φορά στη χώρα.

Ταυτόχρονα, αναθεωρούμε τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό με στόχο να είναι λιτός, με περιορισμένο αριθμό άρθρων, επικεντρωμένος στα βασικά μεγέθη της δόμησης – στο περίγραμμα, στις αποστάσεις, στον όγκο, χωρίς «γκρίζες ζώνες», χωρίς ανάγκη ερμηνευτικών ακροβασιών και χωρίς να δημιουργείται ανασφάλεια σε πολίτες, τεχνικό κόσμο, διοίκηση και επενδυτές.

Και παράλληλα, προχωρούμε προς θεσμοθέτηση κρίσιμα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, για τον Τουρισμό, τη Βιομηχανία και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς και το Θαλάσσιο Χωροταξικό Πλαίσιο για το Βόρειο Αιγαίο. Ο στόχος μας είναι να βάλουμε σαφείς κανόνες χωροθέτησης, με βάση τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη συνύπαρξη δραστηριοτήτων.

–Να πάμε και στα θέματα της πολιτικής επικαιρότητας. Ο κ. Τσίπρας και η κ. Καρυστιανού εκτιμάτε ότι με τις πολιτικές πρωτοβουλίες τους θα φέρουν αλλαγές στο σύστημα των κομμάτων;

Ο κ. Τσίπρας είναι ένα πολιτικό πρόσωπο που έχει ήδη κριθεί από τους πολίτες για τη διακυβέρνησή του. Νομίζω ότι η επανεμφάνιση – επαναλανσάρισμα-rebranding- θα ασκήσει τις όποιες πιέσεις σε κόμματα της αντιπολίτευσης όχι στη Νέα Δημοκρατία. Ωστόσο, πέραν της υπέρογκης οικονομικής επιβάρυνσης από το τρίτο Μνημόνιο που έφερε η διακυβέρνησή του, καλό είναι να αναλογιστούμε που βρισκόταν η ανεργία επί ημερών του κ. Τσίπρα αλλά και ότι η  χώρα μας ήταν ουραγός στην ανάπτυξη σε όλες τις χώρες -μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η δική μας προτεραιότητα είναι καθαρή: να συνεχίσουμε μπροστά, με σχέδιο, μεταρρυθμίσεις και αυτοπεποίθηση για το μέλλον της χώρας

Σε ό,τι αφορά την κυρία Καρυστιανού, οφείλουμε με βαθιά ενσυναίσθηση να δείχνουμε σεβασμό στον ανθρώπινο πόνο, σε μια μητέρα που έχει χάσει το παιδί της σε ένα τραγικό δυστύχημα. Αναφορικά με τις πολιτικές της προτάσεις, ας περιμένουμε να τις ακούσουμε. Θα ήθελα να ακούσουμε με προσοχή τι προτείνει για σημαντικά ζητήματα όπως είναι η οικονομία, η αναπτυξιακή τροχιά της χώρας, η φορολόγηση των πολιτών, η παιδεία, η υγεία, η εθνική άμυνα, η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη αλλά στη νέα διεθνή εύθραυστη πραγματικότητα. Όταν τα ακούσουμε αυτά, τεκμηριωμένα και κοστολογημένα, τότε θα μπορούμε να εκφέρουμε και άποψη για το αν θα επιφέρει τις όποιες αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό.

–Κύριε υφυπουργέ, η ΝΔ, από ποιο πολιτικό χώρο πρέπει να αναζητήσει  συμμάχους για τον σχηματισμό κυβέρνησης μετά τις επόμενες εκλογές;

Η Νέα Δημοκρατία έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: να ζητήσει από τους πολίτες ισχυρή και καθαρή εντολή,  ώστε να συνεχίσει απρόσκοπτα το μεταρρυθμιστικό της έργο. Ο πολιτικός χρόνος που έχουμε μπροστά μας είναι πυκνός και απαιτητικός και η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια της αστάθειας ή των πειραματισμών. Η δική μας προτεραιότητα είναι καθαρή: να συνεχίσουμε μπροστά, με σχέδιο, μεταρρυθμίσεις και αυτοπεποίθηση για το μέλλον της χώρας. Ο λαός βέβαια θα επιλέξει τον σχηματισμό κυβέρνησης μετά τις επόμενες εκλογές.

–Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης έκανε γνωστή την πρόταση της κυβέρνησης για την συνταγματική  αναθεώρηση. Μεταξύ των άρθρων  που προτείνει για αναθεώρηση είναι και το 86 για το νόμο περί ευθύνης υπουργών. Δεν όφειλε ωστόσο να το δείξει ότι ενδιαφέρεται πραγματικά και να «κόψει» το γόρδιο δεσμό, δείχνοντας τον δρόμο στην περίπτωση του τραγικού δυστυχήματος των Τεμπών και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ; Γιατί και στις δύο περιπτώσεις επέλεξε να «προστατεύσει», όπως καταγγέλθηκε τα μέλη της κυβέρνησης που ελέγχονταν; 

Καταρχάς, να ξεκαθαρίσουμε κάτι θεμελιώδες: η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι επικοινωνιακή κίνηση ούτε εργαλείο συγκυριακής διαχείρισης κρίσεων. Είναι μια θεσμική διαδικασία με βάθος, κανόνες και αυξημένες πλειοψηφίες, που αφορά στο κράτος δικαίου διαχρονικά και όχι με αφορμή μεμονωμένες – όσο σοβαρές κι αν είναι – υποθέσεις.

Η πρόταση της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για την αναθεώρηση του άρθρου 86 αποδεικνύει ότι υπάρχει πραγματική βούληση να σπάσει ένας διαχρονικός φαύλος κύκλος και να αρθούν παθογένειες που όλες οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες αναγνώριζαν αλλά καμία δεν τόλμησε να αγγίξει.

Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι επικοινωνιακή κίνηση ούτε εργαλείο συγκυριακής διαχείρισης κρίσεων

Σε ό,τι αφορά τις επιμέρους υποθέσεις που αναφέρατε – είτε το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών είτε την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ – η κυβέρνηση δεν προστάτευσε κανέναν. Αντιθέτως, ακολούθησε κατά γράμμα τις προβλέψεις του Συντάγματος και της έννομης τάξης. Η Δικαιοσύνη διερευνά τις υποθέσεις αυτές ανεξάρτητα και χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις, όπως ακριβώς επιβάλλει το κράτος δικαίου. Χρησιμοποιώντας τα λόγια του Πρωθυπουργού σε πρόσφατη συνέντευξή του, το ζητούμενο είναι «πώς θα αλλάξουμε το άρθρο 86 με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μην κάνει η Βουλή τον δικαστή, αλλά να επιστρέψει το έργο της άσκησης της δίωξης εκεί όπου θα έπρεπε να είναι εξαρχής, δηλαδή στη Δικαιοσύνη. Πρέπει να υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας, μπορεί να υπάρχει ένας ρόλος για τη Βουλή, αλλά δεν μπορεί η Βουλή να κάνει προανάκριση και τελικά να είναι αυτή η οποία τεκμηριώνει την άσκηση δίωξης».