Σχέδιο ΗΑΕ για προσωρινή εγκατάσταση εκτοπισμένων στη Ράφα- Ανθρωπιστική στήριξη ή βήμα προς de facto διχοτόμηση της Γάζας;

Σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τη Γάζα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φέρονται να σχεδιάζουν την κατασκευή μεγάλου τεγαστικού συγκροτήματος προσωρινής φιλοξενίας για εκτοπισμένους Παλαιστίνιους, σε περιοχή της νότιας Γάζας που τελεί υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο.

Το σχέδιο, με την ονομασία «Temporary Emirates Housing Complex», τοποθετείται κοντά στη Ράφα, πόλη που πριν τον πόλεμο αριθμούσε περίπου 250.000 κατοίκους και σήμερα βρίσκεται σχεδόν ολοκληρωτικά κατεστραμμένη.

Πού θα κατασκευαστεί το εμιρατινό συγκρότημα

Σύμφωνα με χάρτη που έχουν δει διπλωμάτες:

• Το συγκρότημα χωροθετείται κοντά στα σύνορα με την Αίγυπτος
• Βρίσκεται εντός ζώνης που εφάπτεται στη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή» της εκεχειρίας του Οκτωβρίου
• Πρόκειται για περιοχή που έχει «καθαριστεί» από τον ισραηλινό στρατό και σήμερα ελέγχεται από το Ισραήλ

Την ίδια ώρα, σχεδόν δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι παραμένουν σε πρόχειρους καταυλισμούς ή ερείπια σε περιοχές που εξακολουθούν να τελούν υπό τον έλεγχο της Χαμάς.

Σύνδεση με το σχέδιο Τραμπ

Το εμιρατινό project φέρεται να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που σχετίζεται με το πλάνο του Ντόναλντ Τραμπ για «διαρκή ειρήνη» στη Γάζα.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές:

• Συζητείται η δημιουργία πολυεθνικής αποστολής υπό αμερικανική ηγεσία
• Η βάση της αποστολής θα βρίσκεται στο νότιο Ισραήλ
• Το συγκρότημα στη Ράφα θα παρέχει προσωρινή στέγαση και βασικές υπηρεσίες

Ωστόσο, από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού, διατυπώνονται σοβαρές επιφυλάξεις για την πολιτική βιωσιμότητα του εγχειρήματος.

Ανθρωπιστική λύση ή στρατηγική «ασφυξίας» της Χαμάς;

Διπλωματικοί κύκλοι και αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι η μετακίνηση Παλαιστινίων σε ζώνη υπό ισραηλινό έλεγχο ενδέχεται να οδηγήσει σε:

• De facto διχοτόμηση της Γάζας
• Σταδιακή αποδυνάμωση της Χαμάς μέσω απομάκρυνσης αμάχων από τις περιοχές επιρροής της
• Δημιουργία «εναλλακτικών ασφαλών κοινοτήτων»

Ο Kenneth Katzman του The Soufan Center επισημαίνει ότι για να επιτευχθεί πραγματική μεταβολή ισορροπιών, θα απαιτούνταν στεγαστικές δομές για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους — όχι απλώς ένα ή δύο έργα.

Σήμερα, μόλις περίπου 20.000 Παλαιστίνιοι βρίσκονται σε περιοχές υπό άμεσο ισραηλινό έλεγχο, γεγονός που εντείνει τις αμφιβολίες για μαζική μετακίνηση πληθυσμού.

Οι φόβοι των δωρητών και η στάση των Εμιράτων

Οι διεθνείς δωρητές εμφανίζονται διστακτικοί:

• Υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες για τον αφοπλισμό της Χαμάς
• Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος θα έχει τον τελικό πολιτικό έλεγχο της Γάζας
• Υπάρχει φόβος επανέναρξης πλήρους κλίμακας σύγκρουσης

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία αποκατέστησαν διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ το 2020, αντιμετωπίζουν τη Χαμάς και τα ισλαμιστικά πολιτικά κινήματα ως απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα. Ωστόσο, επισήμως δηλώνουν ότι παραμένουν προσηλωμένα αποκλειστικά στην ανθρωπιστική βοήθεια, χωρίς να επιβεβαιώνουν ρητά το συγκεκριμένο project.

Το κρίσιμο ερώτημα

Το σχέδιο του εμιρατινού στεγαστικού συγκροτήματος στη Ράφα θέτει ένα θεμελιώδες ερώτημα:

Πρόκειται για αναγκαία προσωρινή λύση σε μια ανθρωπιστική κρίση άνευ προηγουμένου — ή για ένα βήμα που ενδέχεται να παγιώσει μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα διαίρεσης της Γάζας;