Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου 2026: “Ενωμένοι στη μοναδικότητα” για έναν κόσμο χωρίς απώλειες

Ο καρκίνος δεν είναι απλώς μια στατιστική ή μια ιατρική πρόκληση· είναι μια σκληρή πραγματικότητα που δοκιμάζει τις αντοχές εκατομμυρίων ανθρώπων και των οικογενειών τους παγκοσμίως. Καθώς διανύουμε το 2026, η μάχη ενάντια στη νόσο παραμένει στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ατζέντας υγείας. Στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ασίας, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: μόνο το 2022 καταγράφηκαν 1,9 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 1,3 εκατομμύρια θάνατοι, εκ των οποίων οι 56.000 αφορούσαν παιδιά.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Παρά την αλματώδη πρόοδο της επιστήμης, η πρόβλεψη για το 2050 προκαλεί ανησυχία, καθώς ο αριθμός των κρουσμάτων αναμένεται σχεδόν να διπλασιαστεί.

“United by Unique”: Μια συλλογική απάντηση σε προσωπικές ιστορίες

Το φετινό σύνθημα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, «United by Unique» (Ενωμένοι στη Μοναδικότητα), μας υπενθυμίζει μια θεμελιώδη αλήθεια: ενώ ο καρκίνος αποτελεί παγκόσμια απειλή, κάθε χώρα, κάθε κοινότητα και κάθε ασθενής βιώνει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα.

«Για τον λόγο αυτό, οι στρατηγικές μας πρέπει να σχεδιάζονται συλλογικά, αλλά να εφαρμόζονται με βάση τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες», επισημαίνει η Dr. Catharina Boehme, Υπεύθυνη του ΠΟΥ για τη Νοτιοανατολική Ασία. «Με οδηγό την Περιφερειακή Στρατηγική του ΠΟΥ (2024–2030), υποστηρίζουμε τα κράτη στη δημιουργία εθνικών σχεδίων ελέγχου, την ενίσχυση των αρχείων καταγραφής νεοπλασμάτων και την αναβάθμιση της ποιότητας στην έγκαιρη διάγνωση, τη θεραπεία και την παρηγορητική φροντίδα», δηλώνει.

Συνεργασία και Καινοτομία: Τα «όπλα» στη μάχη κατά της νόσου

Η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν είναι μοναχικός δρόμος. Μέσω στρατηγικών συνεργασιών με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) και τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), παρέχονται στα κράτη-μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για επενδύσεις που βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα.

Πρωτοβουλίες -όπως το Δίκτυο Παιδικού Καρκίνου (SEAR-CCN) και το South-East Asia Cancer Grid (SEACanGrid)- αποτελούν γέφυρες γνώσης, επιτρέποντας την προσαρμογή των διεθνών επιστημονικών δεδομένων στις τοπικές συνθήκες κάθε χώρας.

Πολλές χώρες δείχνουν ήδη τον δρόμο με καινοτόμες πρακτικές:

• Ταϊλάνδη: Η πρωτοβουλία “Cancer Anywhere” επιτρέπει στους ασθενείς να λαμβάνουν θεραπεία σε οποιοδήποτε δημόσιο νοσοκομείο της χώρας.
• Ινδία: Επεκτείνει το δίκτυο κέντρων ημερήσιας χημειοθεραπείας σε περιφερειακά νοσοκομεία.
• Μπουτάν: Το εθνικό μητρώο καταγραφής καρκίνου προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για στοχευμένα προγράμματα πρόληψης και βελτίωσης της επιβίωσης.
• Παιδικός Καρκίνος: Το Μιανμάρ βελτίωσε την πρόσβαση μέσω δορυφορικών κέντρων, το Νεπάλ θέσπισε δωρεάν θεραπεία για παιδιά και η Σρι Λάνκα δημιούργησε μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για τον παιδικό καρκίνο.

Οι προκλήσεις που παραμένουν

Παρά τα βήματα προόδου, το χάσμα παραμένει μεγάλο. Ο δείκτης θνησιμότητας στη Νοτιοανατολική Ασία είναι σχεδόν διπλάσιος από εκείνον των χωρών υψηλού εισοδήματος, ενώ στον παιδικό καρκίνο το χάσμα αυτό τριπλασιάζεται. Η ανομοιόμορφη πρόσβαση σε διαγνωστικές υπηρεσίες και τα χαμηλά ποσοστά προληπτικών ελέγχων (screening) αποτελούν τα μεγαλύτερα εμπόδια που πρέπει να υπερπηδηθούν.

Οδικός χάρτης για το μέλλον: Τέσσερις πυλώνες δράσης

Η επίτευξη ουσιαστικής προόδου απαιτεί πολιτική βούληση και μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Καλούμε τις κυβερνήσεις και την κοινωνία των πολιτών να:

1. Επενδύσουν με βιώσιμο τρόπο στον έλεγχο του καρκίνου.
2. Ενισχύσουν την έγκαιρη διάγνωση και να εξασφαλίσουν προσιτή θεραπεία για καρκίνους προτεραιότητας (παιδικός, μαστού, τραχήλου της μήτρας, στοματικής κοιλότητας).
3. Αξιοποιήσουν ψηφιακές πλατφόρμες όπως το SEACanGrid για τη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας.
4. Προωθήσουν την ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας για όλους.

«Σε αυτή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για μια προσέγγιση με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ενωμένοι στη μοναδικότητά μας, μπορούμε να αλλάξουμε την πορεία της νόσου και να χτίσουμε ένα μέλλον με λιγότερο πόνο και περισσότερη ελπίδα», καταλήγει η Dr. Catharina Boehme.