Εθνικό Απολυτήριο: Διάλογος για ριζική αναμόρφωση του Λυκείου- Δεν καταργούνται οι Πανελλαδικές

Σε τροχιά θεσμικής ανασυγκρότησης εισέρχεται το Λύκειο, καθώς η κυβέρνηση ανοίγει τον εθνικό διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο – όπως επισημαίνει το Υπουργείο Παιδείας – να πάψει ο απολυτήριος τίτλος να λειτουργεί ως ένα απλό χαρτί και να αποκτήσει ουσιαστικό μορφωτικό και ακαδημαϊκό βάρος. Η σχετική πρωτοβουλία ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια διυπουργικής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου.

Τι είναι το Εθνικό Απολυτήριο

Το Εθνικό Απολυτήριο προβλέπεται ως ενιαίος τίτλος σπουδών του Λυκείου, ο οποίος θα προκύπτει από συνεχή και πολυεπίπεδη αξιολόγηση καθ’ όλη τη διάρκεια της τριετίας.

Στο νέο μοντέλο θα περιλαμβάνονται:

• εξετάσεις στο τέλος κάθε τάξης,
• ενδιάμεσες δοκιμασίες και αξιολογικές διαδικασίες,
• πιθανή συνυπολογιστική συμμετοχή του βαθμού στην πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Κεντρικός άξονας είναι η αναβάθμιση του μορφωτικού ρόλου του Λυκείου, ώστε να μην αποτελεί απλώς προθάλαμο των Πανελλαδικών Εξετάσεων, αλλά αυτόνομη και αξιόπιστη εκπαιδευτική βαθμίδα.

Δεν αλλάζουν οι Πανελλαδικές – Ποιους δεν αφορά

Το Υπουργείο Παιδείας ξεκαθαρίζει ότι:

• Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται ούτε τροποποιούνται στο παρόν στάδιο.
• Οι αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο.
• Δεν επηρεάζονται ούτε οι μαθητές της Γ’ Γυμνασίου.

Ο πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής τοποθετείται στην Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027–2028.

«Σπάει» το μοντέλο του “όλα σε μία στιγμή”

Αφετηρία του διαλόγου αποτελεί η ανάγκη υπέρβασης του εξετασιοκεντρικού μοντέλου, όπου η πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση κρίνεται σε μία μόνο διαδικασία.

Ωστόσο, η κυβέρνηση επισημαίνει ότι δεν τίθεται ζήτημα υποχώρησης στην αξιοπιστία των Πανελλαδικών.

Ο πυρήνας της μεταρρύθμισης εστιάζει σε πέντε βασικούς στόχους:

1. Αξιοπιστία του τίτλου Λυκείου
2. Δικαιοσύνη και συγκρισιμότητα αποτελεσμάτων
3. Μείωση της εξεταστικής πίεσης χωρίς έκπτωση ποιότητας
4. Κοινωνική αποδοχή πριν από την εφαρμογή
5. Ισχυρές δικλίδες απέναντι στον πληθωρισμό βαθμών

Ποιοι συμμετέχουν στον Εθνικό Διάλογο

Η διαδικασία δεν περιορίζεται σε κυβερνητικό επίπεδο. Ο διάλογος διεξάγεται με τη συνδρομή:

• ανεξάρτητης επιτροπής πανεπιστημιακών,
• του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής,
• εκπαιδευτικών και στελεχών της εκπαίδευσης,
• Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων,
• κοινοβουλευτικών κομμάτων,
• κοινωνικών εταίρων,
• μαθητών και γονέων.

Η συμμετοχή των ΑΕΙ και των πολιτικών κομμάτων επιδιώκει να διασφαλίσει ακαδημαϊκή συνέχεια και πολιτική νομιμοποίηση, χωρίς επικάλυψη ρόλων.

Οι πέντε Πυλώνες του διαλόγου

Η μεταρρύθμιση οργανώνεται γύρω από πέντε θεματικούς άξονες:

1. Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο
2. Σχολική Ζωή
3. Επιμόρφωση και Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών
4. Υποδομές
5. Διακυβέρνηση

Η διαδικασία θα περιλαμβάνει:

• θεματικές υπο-ομάδες εργασίας,
• περιφερειακά fora,
• ψηφιακή πλατφόρμα δημόσιας διαβούλευσης.

Το χρονοδιάγραμμα

• Φεβρουάριος 2026: Εκκίνηση – συγκρότηση ομάδων εργασίας
• Μάρτιος–Απρίλιος 2026: Θεματικές συζητήσεις
• Μάιος–Ιούνιος 2026: Σύνθεση ειδικών ζητημάτων
• Ιούλιος–Σεπτέμβριος 2026: Δημόσια διαβούλευση επί Κειμένου Θέσεων
• Οκτώβριος 2026: Τελική Έκθεση και χάρτης εφαρμογής με πιλοτικές φάσεις

Ζαχαράκη: Η χώρα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σημείωσε:

«Η Παιδεία είναι εθνική υπόθεση και απαιτεί θεσμική συνέχεια. Σήμερα ξεκινά ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου, με έναν καθαρό στόχο: η Ελλάδα να αποκτήσει ένα ανθεκτικό, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρίσιμο απολυτήριο, που να αποτυπώνει πραγματική μάθηση και να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά.

Θέλουμε ένα Λύκειο που δεν εξαντλείται στην εξεταστική πίεση, αλλά καλλιεργεί γνώση, κρίση και προοπτική. Ένα σύστημα που κάνει τη διαφορά στην πράξη για κάθε νέα και κάθε νέο, ανεξάρτητα από τον τόπο όπου μεγαλώνει ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς του.

Με διάλογο, τεκμηρίωση και σταδιακή εφαρμογή, χτίζουμε ένα σύστημα που θα αντέξει στον χρόνο. Θέλω να πω στην ελληνική οικογένεια που πασχίζει για τη μόρφωση και την προκοπή των παιδιών της ότι όλη μας η προσπάθεια στοχεύει ώστε το “χαρτί” του Λυκείου να μπορεί να διασφαλίζει ζωή και εργασία με προοπτική και αξιοπρέπεια για κάθε παιδί – με δεξιότητες αναγκαίες για το αύριο, αλλά και με γνώση που αποτελεί το θεμέλιο. Είτε κάποιος επιλέγει το Πανεπιστήμιο είτε όχι.»

Μητσοτάκης: Υπερβαίνει και ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους

Κατά τη διάρκεια διυπουργικής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε: «Καλημέρα σας, κυρία και κύριοι Υπουργοί, κ. Πρύτανη. Η σημερινή μας συνάντηση γίνεται όχι για να ανακοινώσουμε αποφάσεις, αλλά ουσιαστικά για να ανοίξουμε μία συζήτηση γύρω από ένα ζήτημα το οποίο πιστεύω ότι υπερβαίνει και ιδεολογικά στεγανά και εκλογικούς κύκλους και σίγουρα θα έπρεπε να υπερβαίνει και κομματικούς υπολογισμούς.

Μιλώ για την εκπαίδευση των παιδιών μας. Δεν ανήκει το θέμα σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά, ανήκει στο μέλλον της πατρίδας μας. Γι’ αυτό και χρειαζόμαστε ένα σύστημα παιδείας, από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο, το οποίο, πρώτα και πάνω απ’ όλα, θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής.

Οι μεταβολές που γίνονται στον χώρο της μάθησης είναι πραγματικά συγκλονιστικές, συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στον χώρο της εργασίας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ένα παιδί το οποίο θα ξεκινήσει στο προνήπιο φέτος, θα τελειώσει το σχολείο το 2040. Είναι τα παιδιά τα οποία θα ζήσουν “στο πετσί τους” αυτές τις μεγάλες αλλαγές.

Άρα, αυτή η συζήτηση η οποία ουσιαστικά ξεκινά σήμερα είναι μια άσκηση στην οποία πρέπει να μετέχουν όλοι. Πρέπει να μετέχει προφανώς η πολιτεία, η οποία θα βάλει το πλαίσιο του διαλόγου, πρέπει να μετέχουν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, αλλά και τα ίδια τα παιδιά, οι ίδιοι οι μαθητές, σε έναν κοινό προβληματισμό, όπου θα αποτιμηθούν οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2019 αλλά κυρίως θα μας δοθεί η ευκαιρία να συζητήσουμε για το μέλλον του Λυκείου, για το σχέδιο το οποίο πρέπει να έχει η χώρα γι’ αυτό το οποίο αποκαλούμε “Εθνικό Απολυτήριο”, από τη στιγμή που όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.

Πρέπει να έχει τη δική του ξεχωριστή αυτοτέλεια και να μπορεί να εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες και τις ικανότητες που θα έχουν, ανεξαρτήτως της πορείας την οποία θα ακολουθήσουν στη συνέχεια στη ζωή τους.

Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά του Λυκείου στην ανώτατη εκπαίδευση. Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολύ στην ενίσχυση και της τεχνικής εκπαίδευσης. Αλλά αυτό το οποίο είναι βέβαιο είναι ότι το Λύκειο, έτσι όπως είναι σήμερα, αναγνωρίζεται από όλους ότι έχει απωλέσει τον αυτοτελή εκπαιδευτικό του ρόλο και αυτό είναι κάτι το οποίο σίγουρα, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, θα πρέπει να αλλάξει.

Αυτό, λοιπόν, το οποίο κάνουμε σήμερα -και θα μιλήσει στη συνέχεια η Υπουργός γι’ αυτό- είναι να ξεκινήσουμε ουσιαστικά τη διαδικασία ενός μεγάλου εθνικού διαλόγου.

Θέλουμε να δώσουμε άπλετο χρόνο. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μία ανεξάρτητη τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα οργανώσει τον διάλογο αυτό. Χαίρομαι γιατί επικεφαλής της είναι ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ο κ. Μιχάλης Σφακιανάκης, τον οποίο ευχαριστώ για την προθυμία του και την ανταπόκρισή του σε αυτή την πρόσκληση, αλλά και πρόκληση που του απηύθυνε η Υπουργός.

Και θέλουμε να δώσουμε πολύ χρόνο σε αυτή τη συζήτηση, διότι ιδίως στα θέματα αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να υπάρχουν αιφνιδιασμοί και όλα πρέπει να προχωρήσουν, κ. Πρύτανη, με ειλικρίνεια, με ανοιχτό πνεύμα, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς αγκυλώσεις.

Θέλω να τονίσω ότι πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς, πολύ περισσότερο όταν τουλάχιστον δύο κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, έχουν ταχθεί υπέρ τέτοιων αλλαγών στο παρελθόν.

Αυτό, λοιπόν, το οποίο θέλω να τονίσω σήμερα είναι μια πρόσκληση σε έναν δημιουργικό προβληματισμό. Η κυβέρνηση έχει κάποιες πρώτες απόψεις, έχει κάποιες πρώτες σκέψεις, αλλά απέχει πολύ από το να έχει καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το πώς φανταζόμαστε το Λύκειο του μέλλοντος.

Δεν θέλουμε να προκαταλάβουμε κανέναν. Θέλουμε να ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο και ο σκοπός αυτής της άσκησης θα ήταν να μπορούσαμε να φτάναμε προς το τέλος του έτους σε μια νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν ευχής έργον εάν στηριζόταν και από περισσότερα του ενός κόμματος.

Αυτό δεν θα ήταν μια επιτυχία της κυβέρνησης, νομίζω θα ήταν μια επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».